De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Klinische paden: Wetenschappelijke evidentie en stand van zaken in België Federale Overheidsdienst, Volksgezondheid Bestuur Gezondheidszorgbeleid President.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Klinische paden: Wetenschappelijke evidentie en stand van zaken in België Federale Overheidsdienst, Volksgezondheid Bestuur Gezondheidszorgbeleid President."— Transcript van de presentatie:

1 Klinische paden: Wetenschappelijke evidentie en stand van zaken in België Federale Overheidsdienst, Volksgezondheid Bestuur Gezondheidszorgbeleid President Hotel, Brussel, 1 december 2005 W. Sermeus* D. Ramaekers°, B. Aertgeerts°, E. Demeulemeester #, B. Cardoen #, L. De Bleser*, J. Vlayen°* Projectteam BOS Klinische Paden * Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap ° Centrum voor Evidence Based Medicine # Research Center Operations Management Katholieke Universiteit Leuven

2 Inhoud Historiek & situering van klinische paden Wat zijn klinische paden ? Waarom klinische Paden ? Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Hoe ontwikkel je een klinisch pad ? Wat zijn de resultaten ?

3 Historiek klinische paden : Industrie (critical path, PERT) 1985: USA, Boston 1991: UK, London : België, Leuven 2000: Start Netwerk Klinische Paden (NKP) 2002: uitbreiding NKP naar Nederland (CBO) : Beleidsondersteunend Project (BOS) Klinische paden (FOD Volsgezondheid) 2004: uitbreiding NKP-RIC naar Franstalig België (met UCL, Solimut) 2004: Oprichting European Pathway Association (EPA)

4 Netwerk klinische paden (NKP) Doelstellingen: –Opleiding, onderzoek & ontwikkeling, kennis-uitwisseling, benchmarking, dienstverlening Partnership van K.U.Leuven met: –CBO (NL) voor Nederlandse zorgorganisaties –UCL, Solimut voor Franstalige zorgorganisaties Meer dan 90 zorgorganisaties zijn aangesloten Algemene ziekenhuizen, revalidatie-instellingen, thuiszorg Meer dan 450 projecten zijn afgerond of in uitvoering Website:

5 BOS Klinische Paden Algemene methodologie klinische paden Definitie van klinische paden Aanverwante methoden Relatie met classificatiesystemen (DRGs) Klinische paden en EBM Klinische paden en capaciteitsanalyse Aanbevelingen voor de overheid, de instellingen en de zorgverleners Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Perceptie Belgische gezondheidswerkers over klinische paden Participatie aan EPA-studie mbt gebruik en percepties Formuleren van aanbevelingen Begeleiding van BIOMED-projecten 6 projecten: klinisch pad chirurgie 4 projecten: klinisch pad dementie 6 projecten: klinisch pad obesitas

6 Inhoud Historiek & situering van klinische paden Wat zijn klinische paden ? Waarom klinische Paden ? Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Hoe ontwikkel je een klinisch pad ? Wat zijn de resultaten ?

7 Bron: BANDOLIER, juli, 2003 Clinical pathway

8 Vele definities National Library of Medicine (MeSH: critical pathway) –Schedules of medical and nursing procedures, including diagnostic tests, medications, and consultations designed to effect an efficient, coordinated program of treatment. National Pathway Association UK (1998) –An integrated care pathway determines locally agreed, multidisciplinary practice based on guidelines and evidence where available, for a specific patient/client group. It forms all or part of the clinical record, documents the care given and facilitates the evaluation of outcomes for continuous quality improvement Belgian-Dutch Clinical Pathway Network (2002) –A clinical pathway is a collection of methods and tools to guide the members of a multidisciplinary and interdisciplinary team towards patient focused collaboration for a specific patient population to assure qualitative and efficient care Literatuurstudie : 84 verschillende definities

9 Voorstel definitie “A clinical pathway is a method for patient care management of a well-defined group of patients during a well-defined period of time, by making explicit the goals and key-elements of care based on EBM-guidelines, patient expectations and best practice, by standardising and sequencing the roles and activities of the multidisciplinary team, patients and their relatives, by providing the necessary resources, documenting, monitoring and by evaluating variances and outcomes in order to improve the quality of care, reduce risks, increase patient satisfaction and increase the efficiency in the use of resources.” De Bleser et al., in progress

10 hospital wardsone day hospital operating theatres outpatient clinicancillary department LABETCX-ray pharmacy hospital wards one day hospital outpatient clinic operating theatres ancillary department icu medical department paramedical departments supporting departments nursing department Pa1 Pa2 Pa3 PRAPRA PRBPRB X XXXXX X X X X X X XXX MODEL ZIEKENHUISORGANISATIE Bron: Netwerk Klinische Paden, CZV-KULeuven, 2005

11 hospital wardsone day hospital operating theatres outpatient clinicancillary department LABETCX-ray pharmacy hospital wards one day hospital outpatient clinic operating theatres ancillary department icu medical department paramedical departments supporting departments nursing department Pa1 Pa2 Pa3 PRAPRA PRBPRB X XXXXX X X X X X X XXX MODEL ZIEKENHUISORGANISATIE Bron: Netwerk Klinische Paden, CZV-KULeuven, 2005

12 Klinische paden in de praktijk ? bron: naar K. Deluc, Harrogate, 2002 Patiënten dossier wat, waarom Klinisch Pad voor patiëntengroep Hoe, wanneer, waar Evaluatie Resultaten Zorgtraject van patiënt EBM Praktijkrichtlijnen Thinking globally (Inter)nationaal Erkenning & Financiering FEEDBACK Klinisch Pad voor patiënt Lokale protocollenOrganisatiebeleid Acting Locally Binnen organisatie

13 Verschil tussen richtlijnen en klinische paden Bron: Van Zelm & Sermeus, 2004

14 Inhoud Historiek & situering van klinische paden Wat zijn klinische paden ? Waarom klinische Paden ? Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Hoe ontwikkel je een klinisch pad ? Wat zijn de resultaten ?

15 Wat wordt van klinische paden verwacht ? Bevraging van perceptie over en gebruik van klinische paden 47 stellingen Aan artsen, verpleegkundigen, paramedici, thuiszorg, huisartsen,… Via beroepsverenigingen Bevraging via online enquête –www.kuleuven.ac.be/enquêtes/klinischepadenwww.kuleuven.ac.be/enquêtes/klinischepaden –www.kuleuven.ac.be/enquete/itincliniquewww.kuleuven.ac.be/enquete/itinclinique Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

16 Ervaringen met klinische paden? Professionele groepgehoord van / totaal% gehoord van … Verpleegkundige75/9678% Geneesheer-specialist115/16769% Huisarts114/21553% Apotheker 9/2045% Diëtist 9/2832% Kinesitherapeut46/20922% Andere (middenkader,…)22/3858% GEHOORD VAN390/78350% WERKEN MET KLINISCHE PADEN140/39035% BETROKKEN BIJ ONTWIKKELING120/14086% Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

17 Welke effecten worden van klinische paden verwacht (TOP 10) 1. KP bevorderen de multidisciplinaire teamwerking 2. KP bieden een overzicht van de verschillende activiteiten die bij een bepaalde patiënt dienen te gebeuren 3. KP verlagen de kans op complicaties (-) 4. KP verbeteren de samenhang en de continuïteit van de zorg 5. KP laten toe op een overzichtelijke manier duidelijk te maken wat door wie op welk moment moet gebeuren binnen de zorg voor een patiënt 6. KP helpen om de inzichten die ontstaan op basis van EBM te integreren in de dagelijkse praktijkvoering 7. KP zijn nuttig voor mij en voor de andere professionals waarmee ik samenwerk (-) 8. KP stroomlijnen de zorg en verminderen het onnodig herhalen van bepaalde interventies 9. KP helpen om het ontslag van een patiënt beter voor te bereiden 10. KP bevorderen de communicatie tussen zorgverleners Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

18 Algemene houding t.o.v. klinische paden Missing = 77 (20%) : niet alle vragen beantwoord Professionele groepNegatiefGematigdpositiefTotaal% positief Diëtiste015683% Apotheker026875% Verpleegkundige % Huisarts % Kinesitherapeut % Geneesheer- Spec % Andere % Totaal %

19 Houding t.a.v. KP Missing = 22 (16%) Professio- nele groep-0+ tot % + Diëtiste % Apotheker % Verpleeg- kundige % Huisarts % Kinesithera peut % Geneesheer- Spec % Andere023560% Totaal % Professio- nele groep-0+tot% + Diëtiste013475% Apotheker022450% Verpleeg- kundige % Huisarts % Kinesithera peut % Geneesheer- Spec % Andere % Totaal % Geen eigen ervaring met KPEigen ervaring met KP Missing = 55 (22%)

20 Inhoud Historiek & situering van klinische paden Wat zijn klinische paden ? Waarom klinische Paden ? Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Hoe ontwikkel je een klinisch pad ? Wat zijn de resultaten ?

21 Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen -Enquête in alle Belgische acute, psuchiatrische en gespecialiseerde ziekenhuizen (n = 210) -a/ algemeen directeur -Respons: 95 ziekenhuizen (45%) -69% acute ziekenhuizen; 16% psychiatrische ziekenhuizen; 15% gespecialiseerde ziekenhuizen -64% Nederlandstalige, 36% Franstalige ziekenhuizen Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

22

23 Aantal patiënten dat werkelijk verzorgd wordt in een klinisch pad Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

24 Aantal patiënten die zouden kunnen verzorgd worden in een klinisch pad Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

25 Top 10 klinische paden Belgische acute ziekenhuizen Klinisch pad% van ziekenhuizen Normale Bevalling40% (n=19) CVA40% (n=19) Totale Heupprothese33% (n=16) Totale Knieprothese33% (n=16) Borstcarcinoom21% (n=10) Keizersnede19% (n=9) Prostatectomie19% (n=9) Diabetes17% (n=8) Discus Hernia17% (n=8) Liesbreuk15% (n=7) (totaal aantal klinische paden in 48 acute ziekenhuizen: n=310)

26 Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

27 Inhoud Historiek & situering van klinische paden Wat zijn klinische paden ? Waarom klinische Paden ? Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Hoe ontwikkel je een klinisch pad ? Wat zijn de resultaten ?

28 Situering klinisch pad in praktijk Symfonie = f ( partituur, orkest) Bron: Netwerk Klinische Paden, CZV-KULeuven, 2005

29 Situering klinisch pad in praktijk zorg = f ( klinisch pad, multidisciplinair team) Bron: Netwerk Klinische Paden, CZV-KULeuven, 2005

30 Clinical pathway template

31 Klinisch pad als product zorg = f (klinisch pad, multidisciplinair team) Research evidentie EBM Organisatie Beschikbare middelen Voorkeuren Patiënt Klinische expertise team is expert Bron: Netwerk Klinische Paden, CZV-KULeuven, 2005

32 Klinisch pad als proces zorg = f (klinisch pad, multidisciplinair team) Bron: Vanhaecht K, Sermeus W, Draaiboek voor de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van een klinisch pad. 30 stappenplan van het Netwerk Klinische Paden Acta Hospitalia, 2002, 3, Plan Fase (1-6): enkele weken populatie afbakenen, team samenstellen en eerste versie klinisch pad opbouwen Do Fase (7-13): 1-2 maand gegevens verzamelen over huidige werkwijze en best practice Check/Study Fase (14-20): 1-2 maand gegevens fase 2 interpreteren en klinisch pad bijwerken op basis van resultaten Act Fase (21-30): implementatie van het pad & opvolging

33 Evaluatie klinisch paden zorg = f (klinisch pad, multidisciplinair team) Bill of Services - ABC Kosten - inkomsten Verblijfsduur Onderzoeken Pijn Mobiliteit Complicaties Heropname Patiëntentevredenheid Wachttijden Volgorde onderzoeken Tijd tussen onderzoeken Tijd documentatie Jobtevredenheid -Teameffectiviteit Klinisch pad Kompas (Vanhaecht & Sermeus, JICP, 2003)

34 Inhoud Historiek & situering van klinische paden Wat zijn klinische paden ? Waarom klinische Paden ? Gebruik van klinische paden in de Belgische ziekenhuizen Hoe ontwikkel je een klinisch pad ? Wat zijn de resultaten ?

35 Hoe evidence-based zijn KP ? Score met AGREE op 5 orthopedische paden (proceduraal) Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

36 Hoe evidence-based zijn KP ? Inhoudelijke evaluatie van 5 orthopedische paden a.d.h.v. key-interventies op basis van EBM-literatuur door EBM-specialisten (2) en orthopeden (3) LevelOmschrijving (therapie / diagnose) 1aSystematische review (SR) van RCT’s / SR van level 1 diagn. studies 1bIndividuele RCT / validerende cohorte studie met goede referentiestandaard 1c‘All or none’ 2aSR van cohorte studies / SR van level >2 diagnostische studies 2bIndividuele cohorte studie / exploratieve cohorte studie met goede ref.st. 2cOutcomes research 3aSR van case-control studies / SR van level 3b of hogere diagn. studies 3bIndividuele case-control studie / non-consecutieve studie of zonder ref.st. 4Case series / case-control studie met slechte ref.st. 5Expert opinion

37 Hoe evidence-based zijn KP ? 9 interventies (31%) met level of evidence 1a 3 interventies (10%) met level of evidence 1b 6 interventies (21%) met level of evidence 5 5 interventies (17%) met zelfde level of evidence pro en contra, maw inconclusief (aanbevelingsgraad D) 3 interventies (10%) met evidentie pro ander product/interventie (2x 1a, 1x 1b) 3 interventies (10%) met evidentie contra (1x 1a, 2x 3b) Resultaat van 5 orthopedische paden op 29 key-interventies Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

38 Wordt optimaal gebruik gemaakt van capaciteit en middelen ? CONSULTATIEOPERATIE Simulatiemodel: - 10 klinische paden, - 10 artsen, - 5 operatiezalen - 5 verpleegafdelingen Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

39 Wordt het team betrokken bij ontwikkeling van klinische paden ? Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

40 % transmurale klinische paden N = 49 Gemiddeld 15% van de klinische paden –0% in 57% van de ziekenhuizen –100% in 8% van de ziekenhuizen Bron: BOS klinische paden (Sermeus et.al., 2005)

41 Enkele voorbeelden van effecten van het gebruik van klinische paden klinisch probleem maatstaf effect Chin, 2002 kinderen met kroep - ziekenhuisopname van 52.9 naar 18.0% - opname op intens. zorgen van 10.2 naar 0% Kwan, 2002 beroerte - urineweginfectie daling met 38% - heropname daling met 11% Chang, 2002 teelbalkanker - verwikkelingen algemeen van 26 naar 16% Miller, 2002 penetrerende dikdarmwonde - abcesvorming van 37 naar 27% - lekvorming van 14 naar 7% Lee, 2002 longoperatie - heropname van 18 naar 0% Browne, 2001 kinderen met kroep, astma, - ziekenhuisopname van 23.6 naar 9.1% maagdarmontsteking - heropname van 4.9 naar 3.9% Vitaz, 2001 hersentrauma - verblijf op intensieve zorgen van 31 naar 22.5 dagen - nood aan kunstm. ventilatie van 14.4 naar 11.5 dagen Biffl, 2001 zware bekkenfractuur met - ziekenhuissterfte van 31 naar 15% bloedsomloopproblemen - sterfte door bloeding van 9 naar 1% - meervoudig orgaan falen van 12 naar 1% Wilkinson, 2000 beroerte - heropname daling met 38% - ziekenhuissterfte daling met 45% Antioch, 2001 totale heupprothese - ziekenhuissterfte van 8 naar 4% - heropname van 42 naar 8% dijbeenhalsbreuk - heropname van 11 naar 7% - ziekenhuissterfte van 8 naar 0%

42 Resultaten literatuurstudie Van Herck, Vanhaecht, Sermeus, 2003 Literatuur i.v.m. concept  613 publicaties Evaluatie klinische paden  208 publicaties onderzocht Positief effect Geen verschil Negatief effect Klinische outcome 65,6%32%2,4% Service62,2%29,7%8,1% Proces86%6,9% Team83,3%6,3%10,4% Financieel82,5%13,5%4% Bron: Vanherck et.al., JICP, 2003

43 Effecten van klinische paden Bron: Devriese S et.al.,. Prospectief bepalen van de honoraria van ziekenhuisartsen op basis van klinische paden en guidelines: makkelijker gezegd dan gedaan. Brussel : Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) ; KCE Reports vol. 18A.

44 Conclusies Sterke punten –Gebruikt door ziekenhuizen voor verbetering zorgprocessen (efficiëntie en kwaliteit) –Vrij goed gekend in ziekenhuizen en door professionals –Houding t.a.v. KP is overwegend positief –Vermoeden dat tot 60% van patiënten in aanmerking zou komen voor klinische paden –Aanduidingen van verbeterde kwaliteit Voor verbetering vatbaar –Geen eenduidige definitie, variabele invulling van concept « klinische paden » –Kwaliteit van klinische paden is variabel (EBM, capaciteit, interdisciplinariteit, transmuraal,…) –Momenteel nog beperkt in toepassing (<10% van de patiënten) –Effecten zijn niet eenduidig bewezen (vraagt nauwkeurige opvolging)

45 Bandolier, Juli 2003


Download ppt "Klinische paden: Wetenschappelijke evidentie en stand van zaken in België Federale Overheidsdienst, Volksgezondheid Bestuur Gezondheidszorgbeleid President."

Verwante presentaties


Ads door Google