De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2010 19 – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 19: Financiële markten.

Verwante presentaties


Presentatie over: "1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2010 19 – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 19: Financiële markten."— Transcript van de presentatie:

1 1 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 19: Financiële markten Economie, een Inleiding

2 2 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten  Waarom willen economische agenten ontlenen en krediet opnemen? En waarom zijn er anderen die sparen? l Intertemporeel karakter  Sparen verschuift koopkracht naar later, ontlenen doet omgekeerde  Financiële intermediairs

3 3 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

4 4 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

5 5 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1. Het basismodel voor de intertemporele beslissing  Temporele dimensie l Sparen  Huidig inkomen niet consumeren en doorschuiven naar later tijdstip l Ontlenen  Toekomstig inkomen voorafnemen en consumeren, daartegenover staat minder consumptie in toekomst  Model met twee goederen l Consumptie nu l Consumptie later  Voorkeurordening en budgetbeperking

6 6 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 1.De intertemporele budgetbeperking 2.Tijdsvoorkeur 3.De spaarbeslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

7 7 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Twee perioden  Homogeen consumptiegoed  Intertemporele beslissing in reële termen l Veronderstelling: prijzen veranderen niet van periode tot periode  Figuur 19.1.: l Huidige consumptie: horizontale as l Toekomstige consumptie: verticale as

8 8 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

9 9 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Consumptiemogelijkheden zonder sparen of ontlenen l Grijsblauwe oppervlakte  Consumptiemogelijkheden met sparen of ontlenen l Grijsblauwe + oranje oppervlakte

10 10 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Veronderstel l Consument geeft in periode 1 minder uit (bijvoorbeeld OL) dan wat hij aan inkomen ontvangt l Hij spaart bedrag FS l Dit bedrag + intrestvergoeding kan worden aangewend in periode 2 voor consumptie

11 11 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Veronderstel l Consument geeft in periode 1 meer uit (bijvoorbeeld OM) dan wat hij aan inkomen ontvangt l Hij ontleent bedrag SJ l Dit bedrag + intrestvergoeding moet terug worden betaald in periode 2

12 12 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Intertemporele budgetbeperking: grafisch l Rechte AB, bepaald door  Inkomens  scharnierpunt S  Relatieve prijs van toekomstige versus huidige con- sumptie  hangt af van intrestvoet

13 13 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Intertemporele budgetbeperking: algebraïsch  Na herschrijving  Intercept met verticale as: A l Term tussen vierkante haakjes l Slotwaarde van inkomensstroom over twee perioden l ‘Bij maximaal sparen’:  Maximale consumptie in periode 2

14 14 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Intercept met horizontale as: B l ‘Bij maximaal ontlenen’:  Maximale consumptie in periode 1  Dit is geactualiseerde waarde van inkomensstroom

15 15 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Conclusie: l Voor gegeven inkomen in twee perioden, verruimt mogelijkheid om te sparen of te ontlenen consumptie- mogelijkheden l Beperking slaat op inkomen over beide perioden samen

16 16 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.1. De intertemporele budgetbeperking  Intertemporele budgetrechte verschuift l Wanneer inkomen in één der twee perioden verandert  Helling van budgetrechte verandert l Wanneer intrestvoet wijzigt l Bij stijging:  Gespaarde bedragen uit periode 1 brengen meer op  Consumptie periode 1 wordt relatief duurder  Consumptie periode 2 wordt relatief goedkoper

17 17 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 1.De intertemporele budgetbeperking 2.Tijdsvoorkeur 3.De spaarbeslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

18 18 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.2. Tijdsvoorkeur  Voorkeurordening met subjectieve tijdsvoorkeur l Voorkeuren met betrekking tot  Huidige consumptie  Toekomstige consumptie l Grafisch: indifferentiekaart (Figuur 19.2.)

19 19 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

20 20 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.2. Tijdsvoorkeur  ‘beter dan’-richting: naar rechtsboven  Helling van indifferentiekromme reflecteert marginale substitutievoet l Verhouding tussen hoeveelheid toekomstige consumptie die consument bereid is op te offeren en additionele eenheid huidige consumptie l Negatief l Afnemend in absolute waarde

21 21 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.2. Tijdsvoorkeur  Relatie tussen tijdsvoorkeur en marginale substitutie- voet is als volgt:  Tijdsvoorkeur: Om in periode 1 over één extra brood te beschikken, hoeveel meer dan één brood is consument bereid op te geven in periode 2 l In relatieve termen

22 22 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.2. Tijdsvoorkeur  Tijdsvoorkeur l Iemand die zeer weinig consumptie heeft in periode 1, en zeer veel in periode 2 is wellicht bereid grote hoeveelheid toekomstige consumptie af te staan  Verwachte erfenis l Iemand die zeer veel consumptie heeft in periode 1, en zeer weinig in periode 2 is wellicht bereid grote hoeveelheid huidige consumptie af te staan  Landbouwer met bederfbare producten  Voorkeuren zelf kunnen verschillen (Figuur 19.2.) l Linkerpaneel: zeer geduldig iemand, lage tijdsvoorkeur l Rechterpaneel: hoge tijdsvoorkeur

23 23 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 1.De intertemporele budgetbeperking 2.Tijdsvoorkeur 3.De spaarbeslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

24 24 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.3. De spaarbeslissing  Intertemporeel evenwicht l Combinatie van consumptie in periode 1 en periode 2 die budgettair haalbaar is l En op zo hoog mogelijke indifferentiecurve ligt  Figuur l Evenwichtspunt E l Raakpunt indifferentiecurve aan intertemporele budget- rechte

25 25 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 1.3. De spaarbeslissing  Intertemporeel evenwicht: voorwaarde: of  Zo leidt eenzelfde intertemporele budgetrechte l Tot sparen voor de ene consument  ‘Geduldige’ voorkeurordening l Tot ontleven voor de andere consument  ‘Ongeduldige’ voorkeurordening

26 26 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

27 27 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2. Financiële markten en intertemporele beslissingen  Financiële markten zorgen ervoor dat wensen van economische agenten gerealiseerd kunnen worden door verschillende intertemporele beslissingen van mensen in contact te brengen

28 28 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 1.De slot- of eindwaarde 2.De actuele waarde 3.De markt voor financiële middelen 4.Verband tussen financiële markten en de geldmarkt 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

29 29 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De slot- of eindwaarde  Belangrijk concept uit financiële economie  Slot- of eindwaarde = eindwaarde van hoofdsom die gedurende bepaalde periode wordt belegd tegen bepaalde intrestvoet  Voorbeeld: l Hoofdsom van 100 euro l Intrestvoet van 5% per jaar

30 30 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De slot- of eindwaarde  Voorbeeld: na één jaar  Algemeen:

31 31 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De slot- of eindwaarde  Voorbeeld: na twee jaar  Algemeen:

32 32 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.1. De slot- of eindwaarde  Algemeen: l Slotwaarde van hoofdsom A l Gedurende n jaar belegd l Tegen intrestvoet i

33 33 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

34 34 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 1.De slot- of eindwaarde 2.De actuele waarde 3.De markt voor financiële middelen 4.Verband tussen financiële markten en de geldmarkt 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

35 35 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. De actuele waarde  Heel belangrijk concept uit financiële economie  Actuele waarde = bedrag dat iemand nu dient te betalen om in toekomst bepaald bedrag te ontvangen  Voorbeeld: l Om binnen 5 jaar 100 euro te ontvangen (i = 0,05)

36 36 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. De actuele waarde  Link tussen actuele waarde en slotwaarde  Berekenen van actuele waarde van in toekomst te verwerven bedrag = actualiseren = verdisconteren

37 37 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.2. De actuele waarde  Actuele waarde van geldsom l Kleiner naarmate ontvangst geldsom verder in toekomst l Kleiner naarmate discontovoet groter is  Kostenbatenanalyse

38 38 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 1.De slot- of eindwaarde 2.De actuele waarde 3.De markt voor financiële middelen 4.Verband tussen financiële markten en de geldmarkt 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

39 39 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.3. De markt voor financiële middelen  Financiële markten en financiële instellingen brengen spaarders en ontleners samen l Coördinatie van beslissingen tot sparen en ontlenen  Aanbod van financiële middelen l Spaarders  Rechtstreeks  Onrechtstreeks (via bank)  Vraag naar financiële middelen l Particulieren, overheid en ondernemingen

40 40 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.3. De markt voor financiële middelen  Beschouw Figuur l Vraag en aanbod l Aggregatie van alle individuele beslissingnemers  Figuur l Horizontale as: bedrag aan financiële middelen l Verticale as: intrestvoet, prijs van financiële middelen

41 41 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

42 42 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.3. De markt voor financiële middelen  Markt voor financiële middelen in evenwicht l Vraag = Aanbod l Bij intrestvoet i*  Factoren die vraag en aanbod bepalen l Intrestvoet l Investeringsopportuniteiten l Belastingsvoordelen l Tijdsvoorkeur

43 43 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 1.De slot- of eindwaarde 2.De actuele waarde 3.De markt voor financiële middelen 4.Verband tussen financiële markten en de geldmarkt 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

44 44 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.4. Verband tussen financiële markten en de geldmarkt  Vermogen kan aangehouden worden in verschillende vormen l Aandelen, obligaties, onroerend goed, kunstwerken of geld (vermogensfunctie) l Portfoliobeslissing:  Keuze hoe we vermogen verdelen of alloceren over verschillende vermogensvormen l Nauwe band tussen geldmarkt en financiële markten

45 45 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.4. Verband tussen financiële markten en de geldmarkt  Beschouw markt met twee mogelijke vormen van belegging l Geld  Liquide l Financieel actief: obligaties  Intrestvergoeding  Vermogen W kan verdeeld worden over obligaties en geld (M voor ‘Money’ en B voor ‘Bonds’)  Evenwicht

46 46 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 2.4. Verband tussen financiële markten en de geldmarkt  Vraagoverschot op ene markt impliceert aanbodover- schot op andere markt  Intrestvoet waarbij geldmarkt in evenwicht is l Verzekert ook gelijkheid van vraag en aanbod op markt van obligaties  In realiteit l Meerdere beleggingsvormen l Daarnaast ook beleggingen op langere termijn

47 47 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

48 48 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3. Het financiële systeem in de praktijk  Toegevoegde waarde van financiële instellingen: l Zoekkosten reduceren l Onderhandeling, afsluiten en nakomen overeenkomsten vergemakkelijken  Intermediatie tussen spaarders en investeerders verloopt in dit geval dus indirect l Financiële instellingen = financiële intermediairs

49 49 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 1.De obligatiemarkt 2.De aandelenmarkt 3.De waarde van een onroerend goed en een hypotheeklening 4.Financiële intermediairs 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

50 50 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Obligaties l Schuldcertificaten die recht garanderen op jaarlijkse intrestvergoeding en op terugbetaling van hoofdsom op einde looptijd l Overheidsobligaties  Staatsbons  OLO’s  Primaire versus secundaire markt l Primaire of emissiemarkt: daar waar obligaties worden uitgegeven: overheveling van fondsen l Secundaire markt: verhandeling van obligaties

51 51 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Nominale waarde van obligatie: hoofdsom  Coupon: jaarlijkse intrestopbrengst l Nominale waarde * couponintrestvoet  Intrest neemt doorgaans toe met looptijd en risico  Intrest op overheidsobligaties: risicovrije referentie- intrestvoet (in praktijk: vooral Duits overheidspapier beschouwd als risicovrij)  Als overheden van andere landen leningen plaatsen moeten ze hogere intrestvoet aanbieden naarmate beleggers risico voor dit land hoger inschatten l Verschil tussen deze rentevoet en Duitse intrestvoet wordt ‘spread’ genoemd (Figuur 19.4.)

52 52 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

53 53 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Er bestaat nauw verband tussen l Geldende marktintrestvoet l Prijs van obligaties op secundaire markt  Bereidheid tot betalen voor obligatie hangt af van rendement van alternatieve beleggingen

54 54 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Stel: secundaire markt, obligatie beschikbaar met l Nominale waarde = €100 l Couponintrestvoet = 5% l Stel dat men obligatie kan kopen voor €90,  Dan is rendement op deze belegging €5/€90 of 5,55% > 5%  Maar is dit rendement voldoende? l Afhankelijk van marktintrestvoet  Stel marktrentevoet = 6%  Obligatie blijkt minder aantrekkelijk l Obligatie wordt aantrekkelijker naarmate prijs zo ver daalt tot coupon van €5 leidt tot rendement van 6%

55 55 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Dit heet arbitrageconditie  Oplossen naar P leidt tot beurskoers = €83,33

56 56 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Invers verband tussen l Prijs van obligatie l Marktrente  Voorbeeld: expansief monetair beleid: geldaanbod neemt toe: marktrente daalt: beurskoersen obligaties stijgen  Bovenstaand idee kan veralgemeend worden l Beleggingen met langere looptijd

57 57 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Waarde obligatie = actuele waarde van toekomstige te ontvangen bedragen  Beschouw obligatie met nominale waarde = €100  Couponintrestvoet = 5%  Marktrente = 6%  Houder recht op 4 intrestbetalingen en hoofdsom  Berekening waarde obligatie:

58 58 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.1. De obligatiemarkt  Veralgemening tot oneindig aantal perioden  Kenmerken perpetuïteit l Hoofdsom nooit terugbetaald l Obligatie blijft elk jaar recht geven op coupon

59 59 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 1.De obligatiemarkt 2.De aandelenmarkt 3.De waarde van een onroerend goed en een hypotheeklening 4.Financiële intermediairs 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

60 60 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.2. De aandelenmarkt  Aandelen l Deelbewijzen in kapitaal van onderneming l Vertegenwoordigen fractie van eigendom en geven recht op deelname in winst = dividend l Deze opbrengst is variabel (in tegenstelling tot intresten)  New York Stock Exchange, London Stock Exchange en Euronext: grote ondernemingen NASDAQ: gespecialiseerde bedrijven  Primaire versus secundaire markt l Primaire markt: Spaarders verschaffen fondsen wanneer nieuwe aandelen worden uitgegeven l Secundaire markt: Aandelen worden verhandeld

61 61 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.2. De aandelenmarkt  Prijs van aandeel = beurskoers l Toekomstige ontvangsten (dividenden) actualiseren l Herinner: rendement van beleggingsinstrument kan ook geschreven worden als gebruikte discontovoet bij actualisatie van toekomstige opbrengsten l Aandelen:  discontovoet = marktintrestvoet + risicopremie

62 62 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.2. De aandelenmarkt  Bepaling van beurskoersen l Op basis van onderliggende toekomstige dividenden- stroom  prijsbepaling op basis van ‘fundamentals’ l Invloed van  Conjunctuur  Herstructurering  Beursindex l Algemene evolutie van aandelenkoersen, samengevat l Gewogen gemiddelde van aandelenkoersen l Voor Wall Street: Dow Jones l Voor Euronext: Bel-20

63 63 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 1.De obligatiemarkt 2.De aandelenmarkt 3.De waarde van een onroerend goed en een hypotheeklening 4.Financiële intermediairs 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

64 64 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.3. De waarde van een onroerend goed en een hypotheeklening  Langetermijnbelegging l Hoeveel moet je bereid zijn te betalen voor aankoop van woning? l Ook hier arbitrageredenering  Aankoop huis, huuropbrengst (of uitgespaarde huur) bedraagt €800 per maand, marktintrestvoet 4%  Gegeven huuropbrengsten ligt rendement hoger dan 4% naarmate je minder dan € betaalt

65 65 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 1.De obligatiemarkt 2.De aandelenmarkt 3.De waarde van een onroerend goed en een hypotheeklening 4.Financiële intermediairs 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

66 66 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.4. Financiële intermediairs  Banken l Trekken financiële middelen ‘fondsen’ van spaarders aan l Plaatsen die op depositorekening l Gebruiken deze om leningen toe te staan  Banken rekenen hogere intrestvoet op leningen aan dan intrest die ze betalen op deposito’s

67 67 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.4. Financiële intermediairs  Beleggingsfondsen l Spaarders kunnen deelbewijzen in fondsen verwerven l Beleggingsfondsen kopen met hun toevertrouwde spaarfondsen verschillende types van aandelen of obligaties, of van beide  Pensioenfondsen  Verzekeringsmaatschappijen

68 68 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 3.4. Financiële intermediairs  Termijncontracten l Contracten om binnen bepaalde termijn actief te kopen of te verkopen tegen prijs die nu overeengekomen is  Optiecontracten l Optie geeft belegger recht tegen betaling van premie in toekomst aandelen te kopen (calloptie) of te verkopen (putoptie) tegen een contractueel vastgelegde koers (de uitoefenprijs) l Uitoefenen is dus niet verplicht

69 69 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Financiële markten - Inhoudstafel 1.Het basismodel voor de intertemporele beslissing 2.Financiële markten en intertemporele beslissingen 3.Het financiële systeem in de praktijk 4.Speculatie en het ontstaan van zeepbellen

70 70 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Speculatie en het ontstaan van zeepbellen  Beurskoersen afhankelijk van verschillende factoren l Verwachte winsten l Intrestvoetevolutie  Hoge intresten  Lage aandelenkoersen l Risicoperceptie  Bovenstaande factoren noemen we fundamentals

71 71 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN

72 72 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Speculatie en het ontstaan van zeepbellen  Figuur 19.5., observaties: l Zeepbel en crash periode l In januari 2008 stond Euro Stoxx index nog op 184 (= stijging van 84% ten opzichte van januari 2003), maar in maart 2009 was die teruggevallen tot 76 l Spectaculaire dagelijkse fluctuaties

73 73 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Speculatie en het ontstaan van zeepbellen  Verklaring op basis van fundamentals? l Vaak ontoereikend  Belangrijke factor l Koersveranderingen op zich worden vaak beschouwd als relevante informatie l Speculeren  Anticiperen op verwachte prijsveranderingen l Koersstijgingen geïnterpreteerd als goed nieuws l Zelfvoedend proces l Speculatieve zeepbel  Individuele rationaliteit ≠ Collectieve rationaliteit

74 74 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Speculatie en het ontstaan van zeepbellen  ‘Efficiënte Markt Hypothese’ l Prijzen reflecteren altijd alle beschikbare informatie op gegeven moment l ‘Random walk’  Prijzen zullen enkel veranderen ten gevolge van onverwachte en toevallige nieuwe informatie

75 75 ECONOMIE, EEN INLEIDING – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN 4. Speculatie en het ontstaan van zeepbellen  Daarnaast kan ook individueel irrationeel gedrag voorkomen l Kuddegedrag  ‘behavioural economics’ l Men koopt of verkoopt aandelen omdat ook anderen dat doen l Mogelijke oorzaak van zeepbellen


Download ppt "1 ECONOMIE, EEN INLEIDING 2010 19 – FINANCIËLE MARKTEN © S. COSAERT, A. DECOSTER & T. PROOST UNIVERSITAIRE PERS LEUVEN Hoofdstuk 19: Financiële markten."

Verwante presentaties


Ads door Google