De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Kiesssytemen - Verkiezingen zijn een essentieel onderdeel van een representatieve democratie (zie hfdst pol. part. en boek p 141-143) Kiessystemen bepalen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Kiesssytemen - Verkiezingen zijn een essentieel onderdeel van een representatieve democratie (zie hfdst pol. part. en boek p 141-143) Kiessystemen bepalen."— Transcript van de presentatie:

1 Kiesssytemen - Verkiezingen zijn een essentieel onderdeel van een representatieve democratie (zie hfdst pol. part. en boek p ) Kiessystemen bepalen hoe de vertegenwoordigende vergadering (parlement, gemeenteraad) wordt samengesteld op basis van de stemmen van de kiezers; of hoe een president wordt aangeduid op basis van de stemmen van de kiezer? (o.a.: hoe wordt er gestemd? ; wie wordt er gekozen en hoe worden de zetels verdeeld) Kiessystemen bepalen mede hoe het politieke debat wordt gevoerd, hoe campagne wordt gevoerd en hoe er bestuurd kan worden (= kiessysteem als onafhankelijke variabele – explanans)

2 Verschillende kiessystemen Meerderheidssystemen Proportionele (of evenredige) systemen Gemengde systemen

3 Meerderheidssystemen - Oudste kiessysteem, en dat met relatieve meerderheid, het éénvoudigste - Doel om tot een duidelijke meerderheid te komen om te regeren -Onderscheid tussen -Uninominaal systeem 1 ronde – Uninominaal 2 ronden -Plurinominaal systeem 1 ronde – Plurinominaal 2 ronden -(1 ronde: relatieve meerderheid volstaat: 2 ronden: absolute meerderheid is vereist)

4 Uninominaal meerderheidssysteem met één kiesronde Andere benaming: uninominaal meerderheidssysteem met relatieve meerderheid (first past the post) Meest éénvoudige kiessysteem, niet in véél landen toegepast maar wel in enkele grote: GB, USA (voor kamer en senaat), Canada, India, … Uninominaal systeem: elke zetel wordt afzonderlijk toegewezen : één verkozene per kiesdistrict De kiezer stemt maar één maal Belangrijkse logica: eerste zijn, niet hoeveel stemmen je haalt is belangrijk, maar winnen

5 Résultat de l’élection dans la circonscription de Glasgow-sud

6 Résultat de l’élection dans la circonscription d’Edimbourg-sud

7 Belangrijk gevolg: disproportionaliteit Disproportionaliteit tussen het % van de stemmen en het % van de zetels (oververtegenwoordiging van zetels tov het aantal stemmen voor de eerste partij) Onder-vertegenwoordiging in zetels tov het aantal stemmen van de tweede partij en de volgende partijen

8 Résultat de l’élection en Grande-Bretagne en 2005

9 Résultat de l’élection en Grande-Bretagne en Voix% en voixSièges% en sièges Conservative Party , ,22 Labour Party , ,61 Liberal Democrats ,26527,90 Scottish National Party ,7450,76 Green Party ,63 Plaid Cymru ,7440,61 North Irish Parties ,87182,76 Autres ,8810,15

10 Election canadienne du 14 octobre 2008

11 Het belang van de geografische concentratie Voor de twee eerste partijen is een homogene verdeling van hun resultaten belangrijker dan op bepaalde plaatsen héél sterk te zijn en op andere zwak Als er sterke geografische verschillen zijn in de verkiezingsuitslagen, kan het voorkomen dat een partij een meerderheid van stemmen haalt en géén meerderheid in zetels Voor derde partijen is het beter om in enkele kieskringen héél sterk te staan en zo daar een zetel te behalen Dit kiessysteem leidt tot een twee-partijen systeem (neiging tot nuttige stem) Wordt gebruikt voor verkiezing van parlementen; ook rechters en sheriffs in VSA; soms ook presidentsverkiezingen (1 kieskring): Ierland

12 Plurinominaal meerderheidssysteem met één kiesronde: winner takes it all Andere benaming: plurinominaal meerderheidssysteem met relative meerderheid -Meerdere zetels te verdelen per kieskring, diegene die een relatieve meerderheid haalt alle zetels -De kiezer stemt maar één maal In dit kiessysteem is de disproportionaliteit tussen het percentage stemmen en het percentage zetels van de winnaar nog groter Het vb bij uitstek: de presidentsverkiezingen in de VSA (indirecte stemming: kiezers kiezen president niet rechtsreeks, maar electoral college of grand electors) -elke staat beschikt over een bepaald aantal grand electors die een presidentskandidaat ondersteunen, varieert ifv demografische sterkte

13 - De logica: winnen in elke staat om de kiesmannen te verdienen, relatieve meerderheid volstaat - Belang van geografische verdeling van de stemmen : zoveel mogelijk grote staten winnen

14 Alabama999 Alaska333 Arizona7810 Arkansas666 Californie Caroline du Nord Caroline du Sud888 Colorado889 Connecticut887 Dakota du Nord333 Dakota du Sud333 Delaware333 Columbia333 Floride Géorgie Hawaii444 Idaho444 Illinois Indiana12 11

15 Iowa877 Kansas766 Kentucky988 Louisiane1099 Maine444 Maryland10 Massachusetts1312 Michigan Minnesota10 Mississippi776 Missouri11 Montana433 Nebraska555 Nevada445 New Hampshire444 New Jersey1615 Nouveau Mexique555 New York Ohio Oklahoma887

16 Oregon777 Pennsylvanie Rhode Island444 Tennessee11 Texas Utah555 Vermont333 Virginie1213 Washington1011 Virginie occidentale655 Wisconsin11 10 Wyoming333 États-Unis538

17 Gevolg: disproportionaliteit tussen aantal stemmen en aantal zetels voor winnaar Clinton-Dole 1996 Bill Clinton behaalde 70, 48% van de kiesmannen met 49,2 % van de stemmen Bob Dole behaalde 26, 5 % van de kiesmannen met 40 % van de stemmen Ross Perot (onafhankelijke) 0 % van kiesmannen met 8, 8% van de stemmen Reagan-Mondale 1984 Ronald Reagan behaalde 97,5% van de kiesmannen met 58,8 % van de stemmen Walter Mondale behaalde 2,5 % van de kiesmannen met 40 % van de stemmen Verschil in stemmen was 18 %, verschil in kiesmannen 95%

18 - hoe meer afstand tussen de kandidaten, hoe groter de disproportionaliteit tussen % stemmen en % kiesmannen voor de winnaar -ook hier is diegene die het meest aantal stemmen haalt (popular vote) niet noodzakelijk deze die het meest aantal kiesmannen behaalt (electoral vote) en dus de verkiezingen wint; vb bij uitstek: presidentsverkiezingen 2000 Bush- Gore -

19 Swing states: twijfelachtige staten die zowel door de democratische kandidaat als door de republikeinse kandidaat kunnen gewonnen worden; (versus safe states) Derde kandidaat kan zo goed als niet verkozen worden (vb: Ross Perot, 1992 (Bush senior versus Clinton) : 19 % van stemmen geen enkele staat); maar kan wel verkiezingsuitslag beïnvloeden (2000: Ralph Nader, groene kandidaat haalde 2,7 % van de stemmen, heel nipt verschil tussen Bush en Gore, wat als hij er niet was geweest, zou Gore het gehaald hebben?)

20 Overwining van Obama in de Swing States

21 Resultaten van de presidentsverkiezingen in de VSA van 4 november 2008

22

23 Uninominaal meerderheidssysteem met twee kiesronden Andere benaming: uninominaal meerderheidssysteem met absolute meerderheid Eén verkozene per kiesdistrict, absolute meerderheid is nodig in eerste ronde, als niet behaald (ballotage), 2 e ronde, géén absolute meerderheid meer vereist Vb bij uitstek: Franse parlementsverkiezingen/presidentsverkiezingen Logica : eerste zijn in de tweede ronde : hier is het percentage relatief

24 Wie mag deelnemen aan de tweede ronde: regels verschillen per land: in Frankrijk, zij die min. 12,5 van de stemmen van de ingeschreven kiezers haalt Belang van afspraken in de 2e ronde Dit systeem wordt ook gebruikt voor de Franse (en andere) presidentsverkiezingen

25 Eerste ronde Tweede Ronde Eerste rondeTweede Ronde Jospin Chirac Balladur Le Pen Hue Laguiller Anderen 23,3% 20,8 % 18,6% 15 % 8,6% 5,3% 8,4% Jospin Chirac 47,4% 52,6% Sarkozy Royal Bayrou Le Pen Besancenot Anderen 31,2% 25,9% 18,6% 10,4% 4,1% 8,8% Sarkozy Royal 53,1 46,9

26 2002 Eerste rondeTweede Ronde Chirac Le Pen Jospin Bayrou Laguiller Chevènement Noel Mamère Besancenot 19,9 16,9 16,2 6,8 5,7 5, 5,2 4,2 Chirac Le Pen 82,2 17,8

27 Dynamiek van het meerderheidssysteem met 2 kiesronden Disproportionaliteit tussen het aantal zetels en het aantal stemmen (sterke vermenigvuldiging voor eerste kandidaat) Belang van akkoorden: moeilijkheden voor partijen die niet in staat zijn of niet wensen allianties aan te gaan Neiging tot bi-polarisatie: onstaan van 2 grote blokken

28 Natioale verkiezingen Frankrijk 2007

29 2002Voix% en voixSièges%en sièges UMP ,335761,87 PS , ,26 FN ,34 UDF ,86295,03 PCF ,82213,64 Les verts ,5130,52 Divers droite ,65101,73 CPNT ,67 PRG ,5471,21 LCR ,27 LO ,2 Pôle républicain ,19 0 Autres écologistes ,17 0 MNR ,09 Divers gauche ,0961,04 MPF ,8 0 Divers ,7710,17 DL ,41 0 RPF942220,3720,35 Extrême gauche815580,32 Régionalistes662400,2610,17 Extrême droite595490,24

30 1993VoixPourcentage en voix SiègesPourcentage en siège RPR , ,94 UDF , ,87 PS ,39539,18 MRG + majorité présidentielle ,81142,42 FN ,42 Verts ,02 GE ,61 pcf ,18244,15 Divers droite ,4356,06 Extrême gauche ,66 Divers ,0420,34


Download ppt "Kiesssytemen - Verkiezingen zijn een essentieel onderdeel van een representatieve democratie (zie hfdst pol. part. en boek p 141-143) Kiessystemen bepalen."

Verwante presentaties


Ads door Google