De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Verloren Jaren Gezondheid Gezondheidsprobleem Infectieziekten, parasieten Traumata Geestesstoornissen Cardiovasculaire aandoen. Respiratoire infecties.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Verloren Jaren Gezondheid Gezondheidsprobleem Infectieziekten, parasieten Traumata Geestesstoornissen Cardiovasculaire aandoen. Respiratoire infecties."— Transcript van de presentatie:

1

2 Verloren Jaren Gezondheid Gezondheidsprobleem Infectieziekten, parasieten Traumata Geestesstoornissen Cardiovasculaire aandoen. Respiratoire infecties Perinatale problemen Kwaadaardige tumoren % “Daly” lost (‘90) WHO 1999

3 GeestesziekteAantal gevallen (miljoen) Majeure depressie 340 “Alcohol” problemen 288 Mentale handicap 60 Epilepsie 40 Dementie 29 Schizofrenie 45 Suicidepoging Geslaagde suicide 1 NB: Majeure depressie, schizofrenie, man.depr.psychose, alcoholproblemen OCD: 5 van de 10 belangrijkste ziekten

4 Recente “Belgische” cijfers werknermers meer dan 1 jr WO (invalide) van werknemers psychiatrische stoornis orthopedische aandoening hart & bloedvaten ongevallen, intoxicaties neurologische stoornis Verdubbeling aantal patiënten psych.consultaties (‘90-’98)

5 Reden (relatieve) toename van psych.stoornissen Verbeteren van somatische gezondheid Chronisch verloop van geestesstoornissen Verouderen van bevolking - Toename oorlog, geweld, armoede, vluchtelingen, discriminatie, - Verhoogde soc.prof. belasting, verminderd fam/soc opvang Objectieve toename van depressie, jonge volwassenen Impact van symptomen, chronisch op verloop indiv., fam., maatsch.

6 Depressie: Morbiditeit - Mortaliteit 3 x meer consultaties huisarts 4 x meer afwezig op werk 15 % depressieve patiënten: suicide 18 maanden na infarct: 17 % depressieve pt overleden 3 % niet depressieve pt overleden chronisch recidiverend verloop: tot 80 % recidief na 3-5 jr % therapieresistent

7 Depressie - Frequente pathologie U.S.A. Life time prevalentie: 5-12 % man, % vrouw Punt prevalentie: 2-3 % man, 5-9 % vrouw Europa: “depress” groep ( indiv.,B,Nl,Fr,D,Sp) 6 mnd prevalentie: 7 % majeure depressie 1,8 % mineure depressie 8,3 % depressieve symptomen Toename depressie jong man. bevolking (20-39 jr) ?

8 Stigma van de psychiatrie Schaamte, oneer, schuld, falen bij diagnose van geestesstoornissen Vermijden, afwijzen van psych. patiënt (“not in my back yard”) Negatief effect op - verloop, herstel, zelfbeeld - zoeken, vinden adekwate hulp - allocatie van middelen (wet. ond., behandeling) - soc. rehabilitatieprogramma’s Moeilijk, onmogelijk deel te nemen aan soc. netwerk, tewerkstelling Stigma effect op familie, hulpverlener

9 Verminderen van stigma (WHO) Openlijk bespreken van geestesstoornissen in de maatschappij. Geven van adequate informatie - oorzaken, verloop, symptomen, prevalentie Tegengaan van negatieve stereotypen misvattingen Voorzien van steun, behandelingsmodaliteiten - maximale deelname aan gemeenschappelijk leven - wetgeving m.b.t. - discriminatie - tewerkstelling - toegang tot voorzieningen

10 Schizofrene psychose Bekend,- misvattingen (oorzaak, sympt., behandeling) - negatief stigma (gevaar, vreemd) - positief: artistiek, nonconvent. Frequente stoornis, jonge patiënten, Chronisch verloop Nieuwe mogelijkheden wetenschappelijk onderzoek Nieuwe inzichten m.b.t. behandeling Belang van vernieuwende behandelstrategieën

11 Schizofrenie Prevalentie (aantal in de bevolking) 0,2 - 1 % (België: 0,25 - 0,35 %) Ziekterisico doorsnee bevolking 1 % Eerste psychotische episode: adolesc., jonge volw.(18-30j) - onderbreking:- opleiding, prof. inschakeling - relaties, soc. netwerk - voorbereiding zelfst. funct. - symptomen ernstig, meestal hospitalisatie Na eerste episode /hosp.: moeilijke reïntegratie - resterende psych. symptomen (drugs !) - deficits: sociaal, affectief, cognitief - ontgoocheling, depressie, suicide - 80 % herval, rehospitalisatie

12 DIAGNOSTISCHE CRITERIA : SCHIZOFRENIE (D.S.M.-IV) KARAKT. SYMPTOMEN : - HALLUCINATIES - WANEN - GEDESORGANIS. SPRAAK, GEDRAG - NEGATIEVE SYMPTOMEN - GEDURENDE 1 MAAND SOCIAAL, PROFESSIONEEL DYSFUNCTIONEREN DYSFUNCTIONEREN EN SYMPTOMEN MEER DAN 6 MAAND UITSLUITEN VAN ORGAN. OF AFFECT. PATH., DRUGGEBRUIK

13 Symptomen Symptoom Hallucinaties Wanen Desorganisatie Spraakstoornissen Gewijzigde functie Perceptie Denkvermogen Controle over activiteiten Denken en taal Positieve symptomen

14 Symptomen Symptoom Spraakarmoede Afgevlakt affect Avolitie Anhedonie Sociale teruggetrokkenheid Gewijzigde functie Vloeiend denken en spreken Emotionele expressie Gedrevenheid en motivatie Emotionele respons Sociaal gedrag Negatieve symptomen

15 Symptomen Belang van negatieve symptomen –Oorzaak van psychosociaal disfunctioneren en beperkingen zijn –Problemen met : Educationele prestaties Professioneel functioneren Contact met anderen Intimiteit Aangaan van relaties Geringe respons op behandeling

16 Symptomen Chronische negatieve symptomen –Beste predictor van ongunstige outcome –Gerelateerd aan cognitieve disfunctie –Beperkt sociaal functioneren –Beperkt sociaal netwerk –Meest belastend voor familie en verzorgers –Beperkte subjectieve ervaring en lage kwaliteit van leven

17 Co-morbiditeit Depressie bij schizofrenie –Tot 75% van de patiënten –Prodromale fase –Tijdens acute fase –Na de episode Onthulde depressie (Knight ‘81) Akinetische depressie (Van Putten ‘78) Postpsychotische depressie (McGlashan ‘ 76)

18 Co-morbiditeit Misbruik van middelen in de loop van het leven (Mueser, 1990) –Alcohol % –Cannabis % –Stimulantia 11 % –Hallucinogenen 20 % –Sedativa % –Opiaten %

19 Symptomen Cognitieve disfunctie en deficits –Subtiele disfunctie tijdens kinderjaren –Progressieve disfunctie 2 tot 3 jaar vóór eerste psychotische episode (in alle gevallen?) –Verloren bij psychotische episode –Stabilisatie / non-progressie in de tijd of erger bij elke episode ?

20 Symptomen Positieve symptomen wanen hallucinaties desorganisatie Negatieve symptomen afgevlakt affect alogie avolitie anhedonie Cognitieve symptomen aandacht geheugen executieve functie Affectieve symptomen depressie angst en spanning dysforie Sociale / Professionele disfunctie interpersoonlijke vaardigheden werk zelfzorg

21 Verloop en resultaat Schizofrenie : een fasische aandoening Prodromale tekens Eerste psychotische episode Remissie / relapse Stabiel Chronisch

22 DYSFUNCTION Premorbid PhaseProdromal PhasePsychotic PhaseRelapseChronic Phase A DMISSION High risk of serious psychotic breakdown, aggressive behaviour or suicide A GE 0 P SYCHOSIS S CHIZOPHRENIA: S TAGES OF DEVELOPMENT T he development of functional psychotic disorder Onset of illnessOnset of episodeRemissionRelapse IIIIIIIV Schizophrenia; A process, with the psychotic breakdown being a stage In the development of the illness

23 Cerebrale ontwikkelingsstoornis Schizofrenie Structurele afwijkingen - functionele weerslag - statische afwijking Genetische factoren Omgevingsfactoren: - zwangersch.ziekten: infectie, (pre)eclampsie, placenta, voedsel, stress - pre-, perinatale complicaties Kwetsbaarheid voor schizofrenie

24 Verloop van schizofrene psychose (1) Voor de adolescentie: psychomot., soc. tekorten, beperkte lich., neurologische tekens. Eerste problemen, waarschuwingssignalen - slechter functioneren (school, werk) - sociale isolatie (familie, vrienden, ….) - ongewoon gedrag, kleding, interesses - “eigen” opvattingen, interpretaties - beïnvloeding, krachten, opdrachten - zelfverwaarlozing (eten, slaappatroon),Druggebruik! Psychotische episode

25 Preventie eerste psychotische episode ? Kwetsbaarheid opsporen : geen specifieke markers (neurofysiol. ?) Aandacht voor prodromen : - affect, cogn., perceptie (triest, bizar, veranderd, moe,…) - socialisatie, verminderen functioneren Risicofactoren : - adolescentie, persoonlijkh., familiale belasting - voorgeschiedenis : gestoorde ontwikkeling (cerebraal, - druggebruik, stressoren Gespecialiseerd, nauwkeurig opvolgen Farmacologische preventie ?

26 Verloop en resultaat Eerste psychotische episode De meeste eerste acute episoden worden voorafgegaan door prodromale symptomen. Occasioneel heeft de eerste psychotische episode een acuut begin zonder merkbare prodromen. Eerste psychotische episoden kunnen voor langere tijd onopgemerkt blijven. De symptomen nemen met de tijd dramatisch toe, zowel in frequentie als in intensiteit De duur van een onbehandelde psychose is gebonden aan het klinische en globale outcome op lange termijn.

27 Verloop van schizofrene psychose (2) Eerste psychotische episode - Progressief erger, incident Psychose: stoornis waarnemen, denken, affect, gericht handelen, taal … - Wanen: foute opvattingen, niet weerlegbaar (missie, achtervolging, afkomst, mogelijkheden, relaties, vreemde krachten, beïnvloeding) - Hallucinaties: waarneming zonder prikkel, (stemmen horen, visioenen, smaak/geur, lichaam) - Controle impulsen, activiteit, affecten, gestoord - Desorganisatie gedrag, spraak, agressie

28 Verloop en resultaat Post-psychotische periode Patiënten na een eerste episode: 90% remissie met adequate behandeling na 1 jaar Tijd voor herstel gem. 1 maand (28 d.) 1 op 3 patiënten ontwikkelt post- psychotische depressieve symptomen. Goede follow-up van zowel de patiënt als zijn familie zijn noodzakelijk.

29 Verloop van schziofrene psychose (3) Beperkte groep patiënten (+) klachtenvrij, recidiefvrij (20-30 %) Residuele symptomen:- wanen, hallucinaties, gedragsprobl - beperkingen zelfstandig funct. werken,soc.rolgedrag(30-40 %) Therapieresistent: wanen, hallucinaties prominent (10-15 %)

30 Clinical course of schizophrenia during 5-year follow-up Watt et al, 1983 First episode (n=48) 23% 35% 8% 34% All schizophrenia (n=107) 16% 32% 9% 43%

31 PSYCHOTISCH RECIDIEF “CEREBROTXICITEIT” v. PSYCHOSE PSYCHOT. SYNDROOM : MEER AGRESSIE, DISRUPTIE (LANGERE) REHOSPITALISATIE VERLIES EFFECT MEDICATIE:HOGERE DOSIS, LANGERE DUUR MEER NEVENEFF., MEER TD INDIVIDUEEL BELEVEN :MEER TRAUMAT., CONFRONTEREND DEPRESSIE, SUÏCIDE VERLIES SOCIO-PROFESSIONELE INTEGRATIE GROTERE BELASTING VOOR FAMILIE

32 Prognose Sociaal : 1/3 goede sociale aanpassing Professioneel : % majeure deficits -15% (40%) full-time werk Ziekenhuisverblijf : - 80% minstens 1 opname % heropname Symptomen : 10-25% asymptomatisch in follow-up Verloop :- eerste 5-10 jaar flucturerend - dan stabiel of lichte verbetering Suïcide : 10% 10 jaar na eerste episode Psychiatrische patiënten : schizofrenen slechtste prognose

33 Cerebrale ontwikkelingsstoornis Schizofrenie Structurele afwijkingen - functionele weerslag - statische afwijking Genetische factoren Omgevingsfactoren: - zwangersch.ziekten: infectie, (pre)eclampsie, placenta, voedsel, stress - pre-, perinatale complicaties Kwetsbaarheid voor schizofrenie

34 defect in gen of genetische expressie voeding, infectie, placentale insufficiëntie anoxie, hemorragie ontwikkelingsdefect in de mediale temporale kwab organische aandoening, misbruik van middelen foetus (maanden) 03 6 geboorte 2 perinataalvolwassenheid (jaren) 1545 schizofrenie Neurodevelopmental model van psychose Etiologie van schizofrenie

35 Genetisch-Somatisch Psychosociaal premorbiede kwetsbaarheid Acute psychotische decompensatie Remissie Relapse Deficits Stress invloedenPsychosociale Evolutie op lange termijn Acute episode Premorbied kwetsbaarheidsmodel

36 Gevolgen voor behandeling Vroegtijdig opsporen: preventie - specifieke, sensitieve tekens/afwijkingen wijzend op cerebrale ontwikkelingsstoornis Biologische achtergrond - psychose - belang van antipsychotica - kwetsbaarheid (hersenletsel) stabiel profylaxis nodig Verdere behandeling: langdurig bijsturen, betrekken familie, sociale context - manipuleren (omgevings)stress - voorzien in aangepaste opvang, steun

37 Biopsychosociale interventies Biologische behandeling –Antipsychotica: acuut en onderhoud –Andere middelen Psychologische behandeling –Individuele psychotherapie: steunend, analytisch, CBT, psycho-educatie… –Coping en sociale vaardigheden Sociale begeleiding –Familie interventie –Rehabilitatie

38 Schizophrenia outcome in Belgium Point prevalence 2.5 per 1,000 (1994) Global outcome 10 % Remission 25 % Partial remission 25 % Chronic course 40 % Chronic course with severe disability

39 Schizophrenia outcome in Belgium Treatment Life-time 5 admissions 75 % more than 2 years in hospital 8 mg haloperidol equivalents per day 44 % on depot Social 80 % Unemployed 80 % Single

40 Costs of schizophrenia in Belgium –Important indirect costs –Total direct costs All patients 9,1 Billion BEF (225 milj.USD) Per patient per year BEF (9000 USD) –10 times more than for an average citizin

41 Schizophrenia Belgium Costs 1994 split –Hospitalisation 89.7 % –Ambulatory care 2.2 % –Medication 5.4 % –Sheltered housing 2.7 %

42 Costs of schizophrenia in Belgium –1,9% total health care costs –38% expenses psych.beds –10% expenses psych.consultations –0,5% expenses medication –CV disorders: 16% of health budget – Same expenses per patient per year for MS –Chronic kindney insuff.: 9,45 billion BEF/year (7 times lower prevalence )

43 Geestesstoornissen Chronische pathologie Mentale retardatie, handicap Persoonlijkheidsstoornissen Misbruik - Afhankelijkheid van middelen Affectieve stoornissen Chronische psychosen

44 Chroniciteit Ernstige psychiatrische aandoening - langdurige ziektegeschiedenis (laag funct.niveau, episoden van acute path.) - impact op activiteiten van dagelijks leven (invaliderend op zelfredzaamheid, autonomie) - ondanks adequate behandeling moeilijk zich bevredigend in maatschappij te integreren

45 Psychosociale rehabilitatie Haalbare aanpak ? Relatie met psychiatrische hulpverlening - wie beste zorg, beste resultaten ? - concurrentie i.k.v. beperkte financiële middelen voor chron. zorg - ideologisch: “care” - “cure”

46 Psychosociale rehabilitatie Psychiatrie - Overbehandelen - Institutionalisering - Maakt pten afhankelijk - Totale instelling, asiel - Stigma, ps.hosp.macht - Beperkte (ther) activ. - Budget Rehabilitatie - = antizorg, antimed. - alleen rehab. nodig - uitschakeling gespec. zorg voor chron.pt - antiziekte begrip: te laat verwijzen onrealist. verwachting overstim., milit.allure weigeren zwaksten (cave werkfilosofie)

47 De-institutionaliseren Homeless:- groter aantal meer jongeren, vrouwen - 50% psychotisch, majeure pathol. - ex-residenten, jongeren nooit behandeld (Bachrach ‘92, Scott’93) Transinstitutionalisatie: toename psych. patiënten - in hostels - gevangenis (Pepper’92, Weller’92) Reductie aantal bedden (London) - 150% bezetting van acute (0,42 per duizend) acuut - geen opvang voor psych. patiënten

48 47 Desinstitutionalisering Realiteit, daklozen 3 subpopulaties psychiatrisch zieken –Residentiële zorg in het verleden, dakloos na ontslag –Jonge patiënten met inadequate zorg, gebrekkige toegang tot zorg –Niet-psychotische groep, stoornis eerder gevolg van het dakloos zijn

49 Problemen psychiatrische handicap Beperkingen psych. # fys. stoornis psych.: soc. rol primair probleem fys.: soc. rol secundair probleem Psychisch: niet zichtbaar, meetbaar niet kunnen - niet willen? beperking - motivatie Niet voorspelbaar - stabiel, progressief, deficit - wisselende sociale aanpassing

50 Rehabilitatie VS: verwerven van vaardigheden, leerproces UK: hoe diensten en organisatie gebruiken om sociale rol effectief te verwerven, behouden Meer dan terugdringen van symptomen Verzameling van technieken krijgt politieke dimensie: organisatie, rechten, desinstit. Sociale dimensie even belangrijk als biologische

51 Rehabilitatie Een stabiel leven van goede kwaliteit in een omgeving die een gevoel van zinvolheid geeft Verschuiving van symptomen naar mate van functioneren en kwaliteit van het leven Evolutie van aan episoden gebonden zorg naar continue zorg, aangepast aan de specifieke noden van de patiënt, zo lang hij/zij dit nodig heeft Strategieën op lange termijn

52 Psycho-sociale rehabilitatie Effectief in behandeling chronische patiënten Effect langdurig intramuraal programma minstens gelijk aan extramuraal: sociaal, professioneel Grotere tevredenheid patiënt, familie Minder rehospitalisatie extramurale groep Kosten extramuraal kleiner/gelijk intramuraal –(Stein e.a., Hoult e.a., Leff ….)

53 Rehabilitatie van patiënten Jonge patiënten met schizofrenie –Normale verwachtingen van het leven: werk, geld, relaties, intimiteit,... –Mislukken als gevolg van ziekte, geringe ego- sterkte en gevoeligheid voor stress –Streven naar doelstellingen en falen –Initiële hoop verdwijnt

54 Rehabilitatie van patiënten Evolutie naar meer chronische aandoening –Verder uitblijven van succes –Frustratie –Depressie en wanhoop –Onmogelijkheid te slagen –Geen doelen meer na 30 –Opgeven en rationaliseren

55 Rehabilitatie van chronische patiënten Voortdurende symptomen Geringe zelfwaardering Weinig sociale vaardigheden Geringe professionele vaardigheden Gevoeligheid voor stress Stress als gevolg van de status van psychiatrische patiënt Disfuncties variëren met de tijd Vervreemding van de maatschappij

56 Rehabilitatie D. Bennett “Het proces van het helpen van een fysiek of psychiatrisch geïnvalideerd persoon om het beste van zijn/haar residuele mogelijkheden te maken en optimaal te functioneren in een zo normaal mogelijke context”

57 Rehabilitatie Anthony, psychiatrische resocialisatiemissie: “Het verbeteren van het functioneren van psychiatrisch geïnvalideerde personen, zodat zij met goed succes en tevredenheid kunnen functioneren in de omgeving van hun keuze, met de minste professionele interventie”

58 Psychosociale rehabilitatie (Bachrach, 1992) Maximum aan mogelijkheden ontwikkelen Individueel aangepaste interventies Belang van omgevingsfactoren Beklemtonen van mogelijkheden van patiënt Herstellen van hoop Nastreven van professionele inschakeling, dagactiviteit Omvattende zorg Patiënten worden betrokken (niet voor maar met) Continu, aanhoudend proces in tijd, over settings heen

59 Individueel aangepast Geen stereotype, uniforme benadering “op maat gesneden” aangepast aan: - mogelijkheden, noden van pt - specifieke context Belang van “assessment” - mogelijkheden, noden van pt familie omgeving - wensen van patiënt, familie, ….

60 Belang van omgeving Patiënt aanpassen aan omgeving Omgeving aanpassen aan patiënt (wonen, werken, vrije tijd, soc. netwerk, …..) Evenwicht tussen over- en onderstimulatie - instelling familie soc. prof. context

61 Gericht op sterke kanten, hoop Bekwaamheden, capaciteiten verbeteren Interesses uitbouwen Gericht op het “gezonde stuk van Ego” Herstellen van hoop - na functioneel verlies - na zelfwaardegevoel geschaad - i.t.t.klachten, deficit gericht

62 Betrokkenheid van patiënt Actieve deelname, cfr. wensen Bevragen, bespreken van wensen Bij elke fase opnieuw vragen, evalueren, bepalen Niet “voor” patiënt, maar “met” patiënt

63 Goals for patients Reconciliation with families Maintaining secure housing Obtaining employment - pursuing occupational objectives Establishing social networks

64 Case Management Travel guide, travel companion Functional and needs assessments Implementation, coordination - linkage of care network Family involvement Skills training and counselling

65 Vocational rehabilitation Work - provides income and permits autonomy - provides unique time and space structuring - broadens social contacts - recognisable place and role in society - forces activity and involvement

66 Importance of social skill training Social skills - never learned - lost - disuse - pathology No relations No professional integration No recreational activity Poor social network - family - patients

67 Results of social skills training Skills can be learned in training situations Moderate generalisation can be expected Generalisation enhanced if skills used in natural setting - reinforced by peers, relatives Poor skills learning when floridly psychotic Durability of skills depends on duration of training Reduces - relapse - social anxiety Improves social funcitoning

68 Rehabilitatie, gemeenschapsgerichte zorg Focus op : - aanpassen van individu en omgeving - coping, vaardigheden, probleem oplossen Netwerk van:continue omvattende gecoördineerde individuele aangepaste programma’s vermijden van : - overstimulatie (recidief risico) - onderstimulatie (regressie, deficit)

69 Rehabilitatie : Principes en Strategieën L. Stein : Behandeling in de context van de patiënt Start met prioriteiten van de patiënt Betrek patiënt in de planning van de zorg Betrek omgeving / familie in het zorgenplan Informeer alle belangrijke derden (behandelingsdoelstellingen en strategieën)

70 Rehabilitatie : Principes en Strategieën De 4 N’s van R.Vermote –Niet-behandeling –Noodspecificiteit –Normalisatie –Netwerk

71 Rehabilitatie : Principes en Strategieën Niet-behandeling –Care verus Cure –Verschuiving van symptomen naar graad van functioneren –Kwaliteit van het leven –Zorg in de gemeenschap –Assertief outreach –Continuïteit van de zorg

72 Rehabilitatie : Principes en Strategieën Noodspecificiteit –Beoordeling van noden en sterkten –Benadering aangepast aan noden –Geïndividualiseerde interventies –Probleem oplossen en vaardigheidstraining –Case-management in ‘mini-teams’

73 Interventie van de familie Gevoelens binnen de familie na de diagnose: –Ontkenning –Rouw / verdriet –Schuld –Vrees voor stigmatisatie –Verwardheid

74 Rehabilitatie : Principes en Strategieën Normalisatie –Zorg in de gemeenschap –Vermijd vervreemding –Vaardigheidstraining in vivo –Professionele rehabilitatie in vivo –Dagelijkse activiteiten –Recreatieve tijd

75 Rehabilitatie : Principes en Strategieën Netwerk –Psychiatrische diensten –Projecten voor beschermd wonen –Gemeenschapsdiensten voor geestelijke gezondheidszorg –Vrijwilligerswerk –Sociaal netwerk en diensten

76

77 Interventie van de familie Gevoelens binnen de familie na de diagnose: –Ontkenning –Rouw / verdriet –Schuld –Vrees voor stigmatisatie –Verwardheid

78 Expressed Emotion Attitude van familieleden t.o.v. patiënt Uitspraken, houding - kritisch - overbetrokken Maat voor belasting in de omgeving Hoge EE, geïnact. buitenshuis, geen medicatie > GROOT HERVAL RISICO Lage EE, +, act. Buitenshuis, medicatie > LAAG HERVAL RISICO

79 Total Group Low EE 13% High EE 51% < 35 H 28% > 35 H 69% Subgroups 1. On Drugs 12% 2. Not On Drugs 15% 3. On Drugs 15% 4. Not On Drugs 42% 5. On Drugs 53% 6. Not On Drugs 92% Nine-month relapse rate of total group of 128 schizophrenic patients. Low EE = 71 patients; high EE = 57 patients Original EE study

80 Kenmerken van “low” EE milieu Respecteert patiënt, accepteert zich terugtrekken Aanvaardt bestaan van pathologie Meer empathie voor lijden Meer tolerantie voor afwijkend gedrag Stelt geen te hoge verwachtingen Kan grenzen stellen Kan omgaan met acute symptomen Eerder bezorgd dan bevreesd

81 Interventie van de familie Problemen met concept van EE –Langdurig interview / training –EE als stigma –Alleen aandacht voor families met hoge EE –Geldigheid van het concept –Predictieve waarde

82 Interventie van de familie : Educatie Familiegroepen –Gedeelde ervaringen –Verlichting van gevoelens van isolatie: ‘niet alleen’ zijn –Verlichting van gevoelens van schuld en stigma –Delen van wijzen van omgaan met praktische problemen –Uitwisselen van methoden –Een forum om gevoelens uit te drukken en te verwerken –Vrije en krachtige gedachtenwisseling zonder aanvallen –Een uitgebreid sociaal netwerk –Newcomers discouraged by oldtimers

83 Aspecten van effectieve familie-interventie Geven van informatie, regelmatig bijsturen (belang van stress, medicatie, kwetsbaarheid) Scheppen grenzen tussen de generaties Verbeteren van communicatie Vergroten van probleemoplossend vermogen (oplossen van concrete problemen, op concrete manier) Verlagen van verwachtingen, stellen van haalbare doelen Reduceren van contact, meer fys. en psych. ruimte voor familie en patiënt Vergroten van sociaal netwerk van familie en patiënt

84 Interventie van de familie : Educatie “Een analyse van de evaluatie van de behoeften, op basis van een normatieve benadering, wees uit dat bij twee derde van de naastbestaanden met hoge EE een grote behoefte bestond op ten minste één of meer van de volgende vijf terreinen: –Kennis over schizofrenie –Subjectieve belasting –Persoonlijke stress –Gedragsstoornissen –Coping Geen van de naastbestaanden met lage EE hadden hoge behoeften op alle vijf de criteria” (Smith et al 1993)

85 Interventie van de familie : Educatie “Families zijn een natuurlijk ondersteuningssysteem en zijn een belangstellende, betrokken en beschikbare bron die niet gemakkelijk kan worden vervangen. Familieleden kunnen veranderingen in de klinische toestand van de patiënt nauwkeuriger en sneller opmerken dan de patiënten zelf. Bovendien vormt de familie een natuurlijke omgeving voor contextgebonden leren, wat belangrijk kan zijn voor een functioneel herstel.” (Schooler et al, 1995)

86 Interventie van de familie : Effecten Vermindering van recidiefpercentage (symptomen, nieuwe opnamen) Vermindering van stress en belasting van de familie / ‘high expressed emotion’ (HEE) Beter inzicht in de aandoening Betere therapietrouw Betere sociale aangepastheid / kwaliteit van het leven Beter balans kosten/baten

87 Implicaties voor de behandeling Psychosociale stressoren Objectieve stressoren / Levensgebeurtenissen –Huwelijk –Verliefdheid –Dood van naaste –Verlies van baan –… Belang van “perceived” (ervaren) stress Omgaan met stresserende omstandigheden

88 30 Vroege tekens van herval Frequente vroegtijdige tekens –Dysforie –Depressie –Angst –Slaapstoornissen –Sociale terugtrekking –Cognitieve symptomen –Verminderd ziekte-inzicht –Beperkte psychotische symptomen

89 Filosofie van psycho-educatie Fundamenteel recht van patiënten Bied perspectief Geïnformeerde consumenten Integraal deel van therapeutisch proces Biopsychosociale stoornis Positieve maar realistische verwachtingen voor de toekomst Gericht op kwaliteit van het leven

90 Filosofie van psycho-educatie Mensen hebben recht op toegang tot de kennis die hen kan helpen hun ervaring van hunzelf en van hun wereld te begrijpen en te integreren. Inzicht geeft kracht. PE geeft het individu de kans een actieve rol te spelen in het beleid van zijn of haar ziekte. PE is een integrale, zo niet een centrale component van het psychotherapeutische proces. Een psychose is een biopsychosociaal fenomeen.

91 Filosofie van psycho-educatie De ervaring van een psychose is voor elk individu uniek. Alle patiënten hebben het recht volledig geïnformeerd te zijn over hun ziekte, de behandeling en het uiteindelijke resultaat. Een psychose kan een diepgaande invloed hebben op families en vrienden van de betrokkene. Positieve verwachtingen voor de toekomst vergroten de kwaliteit van het leven. Herstel is een gezamenlijke inspanning.

92 Liberman-modules Vaardigheidstraining gericht op onafhankelijk leven Modulaire structuur Gedragstherapie en psycho-educatie Training van trainers Video Werkboek voor deelnemers

93 Liberman-modules Modules: –Omgaan met medicatie –Omgaan met symptomen –Conversatievaardigheden –Recreatie voor ontspanning –...

94 Liberman-modules Educatieve activiteiten: –Inleiding tot de vaardigheid –Videodemonstratie en V&A –Rollenspel –Keuze van instrumenten –Probleemsituaties –Praktijkoefeningen –Huiswerk


Download ppt "Verloren Jaren Gezondheid Gezondheidsprobleem Infectieziekten, parasieten Traumata Geestesstoornissen Cardiovasculaire aandoen. Respiratoire infecties."

Verwante presentaties


Ads door Google