De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Anafylaxie en gezwollen lippen, ook adrenaline voor de huisarts zelf! Huub Willems, internist allergoloog MMC Madeleine Middelkamp, SEH-arts io, CZE Annekien.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Anafylaxie en gezwollen lippen, ook adrenaline voor de huisarts zelf! Huub Willems, internist allergoloog MMC Madeleine Middelkamp, SEH-arts io, CZE Annekien."— Transcript van de presentatie:

1 Anafylaxie en gezwollen lippen, ook adrenaline voor de huisarts zelf! Huub Willems, internist allergoloog MMC Madeleine Middelkamp, SEH-arts io, CZE Annekien Jongbloet, huisarts te Bergeijk

2

3 Verbeterpunten voor huisarts Masselink….?

4 Situatieschets bij aankomst…….. Jonge man, ligt op de grond in het gras. Bleek en klam zweterig In paniek, onrustig hijgend Behalve zijn “vriend” is niemand in de buurt Ambulance komt, echter geschatte duur tot aankomst is nog minstens 10 minuten in dit natuurgebied…. …welk lichamelijk onderzoek?

5 RR 95/40 Pols 120/min Hij is erg angstig en onrustig, hij heeft geen stridor. Hij heeft urticaria Is dit een anafylactische reactie? Waarom?

6 Wat is ons beleid in afwachting tot de ambulance…?

7 Allergische reactie Vooraankondiging Vooraf inschatten ernst situatie Patiënt bekend met allergie of anafylaxie? Is de ademweg bedreigd Welke behandeling al gestart? Voorbereiding – Anesthesist stand-by Moeilijke intubatie set Medicatie klaarzetten – O.a. Adrenaline

8 Anafylaxie Behandeling op de SEH Is het anafylaxie? – Snelle indicatie stellen voor adrenaline!! A ( airway) B ( breathing) C ( circulatie) D ( disability/neurologie) E ( exposure)

9 Anafylaxie Behandeling op de SEH Airway Zwelling tong of uvula? Stridor? – Snelle inschatting intubatie » Anesthesist (meest ervaren persoon) » Cricothyreotomie Breathing Zuurstof Piepende ademhaling? Wheezing? Circulatie Tachycardie; cap. refill Hypotensie? 2 grote venflons Snelle vulling met NaCl Disability – EMV score – Verwardheid; Agitatie Exposure – Huidafwijkingen Wegnemen trigger

10 Anafylaxie Behandeling op de SEH Airway Zwelling tong of uvula? Stridor? – Snelle inschatting intubatie » Anaesthesist ( meest ervaren persoon) » Cricothyreotomie Breathing Zuurstof Piepende ademhaling? Wheezing? – Vernevelen met Adrenaline – Astma behandeling Circulatie Tachycardie; cap. refill Hypotensie? 2 grote venflons Snelle vulling met NaCl Disability – EMV score – Verwardheid; Agitatie Exposure – Huidafwijkingen Wegnemen trigger Zo snel mogelijk ADRENALINE

11 Herkennen van anafylaxie WEES NIET BANG voor Adrenaline Geef het op tijd!!

12

13

14

15 Fatale Anafylaxie Epidemiologie 0,7% - 2 % van alle gevallen is fataal Verenigde Staten 0,002% per jaar van de gevallen Groot-Brittanië 1 per 3 miljoen inwoners per jaar afgelopen 10 jaar Australie 112 gevallen in 9 jaar – 0,64 per miljoen inwoners per jaar Nieuw Zeeland 1 per 1 miljoen inwoners per jaar Nederland – ? 0,7% - 2 % van alle gevallen is fataal Verenigde Staten 0,002% per jaar van de gevallen Groot-Brittanië 1 per 3 miljoen inwoners per jaar afgelopen 10 jaar Australie 112 gevallen in 9 jaar – 0,64 per miljoen inwoners per jaar Nieuw Zeeland 1 per 1 miljoen inwoners per jaar Nederland – ?

16 Anafylaxie Top 3 fatale allergenen 50% van de gevallen 1. Medicatie – Betalactam Antibiotica – Rontgen contrast – Spierverslappers en pijnstillers 25% van de gevallen 2. Insectenbeten 3. Voedsel – Pinda’s en noten – Koemelk – Seafood 50% van de gevallen 1. Medicatie – Betalactam Antibiotica – Rontgen contrast – Spierverslappers en pijnstillers 25% van de gevallen 2. Insectenbeten 3. Voedsel – Pinda’s en noten – Koemelk – Seafood

17 Fatale Anafylaxie Interval onstaan symptomen Groot-Brittanië – 10 Jaar 202 fatale gevallen – Medicatie » Intraveneus  5 minuten » Oraal  min – Insectenbeten » minuten – Voedsel » minuten

18 Anafylaxie Pathofysiologie Immuun gemedieerd – Anafylactische reactie IgE/IgG gemedieerd – Sensitisatie proces vooraf – Degranulatie mestcellen en basofielen Immuun gemedieerd – Anafylactische reactie IgE/IgG gemedieerd – Sensitisatie proces vooraf – Degranulatie mestcellen en basofielen Niet-immuun – Anafylactoide reactie Geen allergeen – Directe degranulatie van mestcellen en basofielen Niet-immuun – Anafylactoide reactie Geen allergeen – Directe degranulatie van mestcellen en basofielen Histamine release Contractie glad spierweefsel - Bronchospasme - Gastro- intestinale klachten Jeuk Flushing Contractie glad spierweefsel - Bronchospasme - Gastro- intestinale klachten Jeuk Flushing -Verhoogde vaatpermeabiliteit -Oedeem -Vasodilatatie -Hypotensie -Distributieve shock -Verhoogde vaatpermeabiliteit -Oedeem -Vasodilatatie -Hypotensie -Distributieve shock

19 Herkennen van Anafylaxie

20 OF Respiratoir Dyspnoe Piepen/bronchospasme Stridor Hypoxie Respiratoir Dyspnoe Piepen/bronchospasme Stridor Hypoxie Circulatoir Hypotensie Collaps/syncope Incontinentie Pijn op de borst Circulatoir Hypotensie Collaps/syncope Incontinentie Pijn op de borst Criterium 1 Acuut - minuten - uren Criterium 1 Acuut - minuten - uren

21 Mucosa zwelling Lippen /Tong/ Uvula Huidafwijkingen Urticaria Jeuk Roodheid Mucosa zwelling Lippen /Tong/ Uvula Huidafwijkingen Urticaria Jeuk Roodheid Circulatoir Hypotensie Collaps/syncope Incontinentie Pijn op de borst Circulatoir Hypotensie Collaps/syncope Incontinentie Pijn op de borst Respiratoir Dyspnoe Piepen/bronchospasme Stridor Hypoxie Respiratoir Dyspnoe Piepen/bronchospasme Stridor Hypoxie Gastro-intestinaal Persisterend braken Buikkrampen Gastro-intestinaal Persisterend braken Buikkrampen Criterium 2 Acuut - minuten - uren Na mogelijk allergeen Criterium 2 Acuut - minuten - uren Na mogelijk allergeen

22 Mucosa zwelling Lippen /Tong/ Uvula Huidafwijkingen Urticaria Jeuk Roodheid Mucosa zwelling Lippen /Tong/ Uvula Huidafwijkingen Urticaria Jeuk Roodheid Circulatoir Hypotensie Collaps/syncope Incontinentie Pijn op de borst Circulatoir Hypotensie Collaps/syncope Incontinentie Pijn op de borst Respiratoir Dyspnoe Piepen/bronchospasme Stridor Hypoxie Respiratoir Dyspnoe Piepen/bronchospasme Stridor Hypoxie Gastro-intestinaal Persisterend braken Buikkrampen Gastro-intestinaal Persisterend braken Buikkrampen 80-90% 45% 75% 45% Criterium 2 Acuut - minuten - uren Na mogelijk allergeen Criterium 2 Acuut - minuten - uren Na mogelijk allergeen

23 Hypotensie Systole < 90 mmHg > 30% daling uitgangssystole Hypotensie Systole < 90 mmHg > 30% daling uitgangssystole Hypotensie Verlaagde systole – Leeftijd afhankelijk > 30% daling uitgangssystole Hypotensie Verlaagde systole – Leeftijd afhankelijk > 30% daling uitgangssystole Volwassenen Criterium 3 Acuut - minuten - uren Bekend allergeen Criterium 3 Acuut - minuten - uren Bekend allergeen

24 15%

25 Anafylaxie Behandeling Doel?

26 Anafylaxie Behandeling Voorkomen van 1.Asfyxie/respiratoire insufficiëntie – Slijmvlies zwelling – Larynxoedeem – Bronchospasme

27 Anafylaxie Behandeling Voorkomen van 2. Anafylactische shock – Distributieve shock

28 Anafylaxie Behandeling Voorkomen van 1. Bedreigde luchtweg/asfyxie 2. Anafylactische shock

29 Adrenaline Werking Alpha 1 – Vasoconstrictie  – Vaatweerstand  – Bloeddruk  –  Oedeem van slijmvlies + luchtwegen Beta 1 – Hartcontractiliteit  – Hartfrequentie  Beta 2 – Remt release mediatoren – Bronchodilatatie 

30 Adrenaline Dosering anafylaxie

31 Adrenaline Bleek Transpireren Tremor Gejaagd Hartkloppingen Bleek Transpireren Tremor Gejaagd Hartkloppingen Effectieve dosis Adrenaline komt aan Effectieve dosis Adrenaline komt aan Geen effect Positie patient, gaat rechtop zitten Onjuiste dosis Te laat gegeven Snelle progressie anafylaxie Beta-Blokker Injectie plaats overdatum Positie patient, gaat rechtop zitten Onjuiste dosis Te laat gegeven Snelle progressie anafylaxie Beta-Blokker Injectie plaats overdatum Ja Nee Overdosering? Geen pols? Overdosering? Geen pols? Start BLS Borst compressies 

32 Anafylaxie 2de lijns medicatie Anti-Histaminica – Vermindert jeuk, urticaria, angio-oedeem, neus- en oog- klachten H1  Clemastine (Tavegil) H2  Ranitidine; Cimetidine Corticosteroiden – Remt transcriptie van geactiveerde genen voor productie van proinflammatoire eiwitten Werking na enkele uren Mogelijk remming late reactie Beta-2 Agonist – Salbutamol ( Ventolin)

33 Anafylaxie 2de lijns medicatie Anti-Histaminica – Vermindert jeuk, urticaria, angiooedeem, neus en oog klachten H1  Clemastine (Tavegil) H2  Ranitidine; Cimetidine Corticosteroiden – Remt transctripie van geactiveerde genen voor productie van proinflammatoire eiwitten Werking na enkele uren Mogelijk remming late reactie Beta-2 Agonist – Salbutamol ( Ventolin) ALTIJD EERST Adrenaline Adrenaline

34 Anafylaxie Behandeling Voorkomen van Anafylactische shock Positie Patient plat Benen omhoog Positie Patient plat Benen omhoog

35 Anafylactische shock Pathofysiologie Distributieve shock – Massale vasodilatatie perifere vaatbed – Bij rechtop zitten Empty heart syndroom – Geen veneuze return » Geen circulatie

36 Anafylaxie Behandeling

37 Anafylaxie Reden van verwijzing/insturen Bij elke verdenking op anafylactische reactie Adrenaline of Epipen toegediend Reden van opname/ observatie – Elke anafylactische reactie Risico op bifasische anafylaxie

38 Anafylaxie Verloop Unifasisch – 80-90% Piek na 30 minuten; na 1 uur voorbij Protracted ( langdurig) – Zeldzaam Uren tot dagen Bifasische reactie – …

39 Bifasische Anafylaxie Bifasisch – % van de gevallen Asymptomatisch interval 1 – 30 uur – Gemiddeld 10 uur » 40% > 10 uur – WAO m.b.t. opname en observatie Milde respiratoire en circulatoire symptomen – Minimaal 4 uur – Op indicatie 8-10 uur of langer.

40 Bifasische Anafylaxie Verloop Pathofysiologie onduidelijk Verhoogd risico op bifasische reactie – Indien 1ste episode Meerdere doseringen adrenaline Delay in therapie – Adrenaline te laat gegeven!!! » < 30 minuten meest effectief Adrenaline te laag gedoseerd Ernst bifasische episode niet voorspelbaar

41 Anafylaxie Adviezen Epipen – Thuis, op school/werk, altijd bij je hebben Duidelijke instructies – Gebruik van Epipen Vermijden van allergeen Verwijzen naar allergoloog

42 Anafylaxie Take home message Ken criteria voor diagnose Anafylaxie Bij twijfel GEEF ADRENALINE Indien INTRAMUSCULAIR toegediend en juiste dosering, kleine kans op bijwerkingen Ook bij pijn op de borst bij verdenking anafylaxie: Geef Adrenaline Positionering patient: plat en BENEN OMHOOG Altijd insturen bij verdenking anafylaxie wegens bifasische reacties Antihistaminica en Corticosteroiden NOOIT i.p.v. Adrenaline bij anafylaxie EPIPEN Adequate ASTMA-REGULATIE bij recidiverende anafylaxie Ken criteria voor diagnose Anafylaxie Bij twijfel GEEF ADRENALINE Indien INTRAMUSCULAIR toegediend en juiste dosering, kleine kans op bijwerkingen Ook bij pijn op de borst bij verdenking anafylaxie: Geef Adrenaline Positionering patient: plat en BENEN OMHOOG Altijd insturen bij verdenking anafylaxie wegens bifasische reacties Antihistaminica en Corticosteroiden NOOIT i.p.v. Adrenaline bij anafylaxie EPIPEN Adequate ASTMA-REGULATIE bij recidiverende anafylaxie

43 Anafylaxie Take home message

44 Adrenaline? Ja of Nee? 14 jaar Komt iets angstig binnen gelopen en vertelt met heldere stem dat zij vandaag haar haren heeft geverfd. Jeuk Pols 90; RR 120/80 Tong slank Geen wheezing

45 Adrenaline? Ja of Nee? VG: Astma Allergie: mogelijk pinda’s Een halfuur na eten van stuk taart hevige buikkrampen en braken Geen dyspnoe Verward Pols 100 RR 90/60

46

47 In de nachtdienst belt deze mevrouw… Welke vragen zijn nu belangrijk? Laat je haar naar de post komen? Wat is de behandeling? Wat is het risico op herhaling? Is een verwijzing naar een allergoloog zinvol?

48 Angio-oedeem Eerste onderscheid –Met urticaria –Zonder urticaria

49 Angio-oedeem met urticaria Mestcel gemedieerd, al dan niet met anafylaxie Allergisch Niet-allergisch –rontgencontrast, opiaten NSAID’s: leukotrienenactiviteit

50 Angio-oedeem zonder urticaria –Vaak unilateraal ! –Allergisch –Bradykinine gemedieerd ACE remmers, AT2 antagonisten –Hereditair –Verworven: auto-immuunziekte, lymfomen –Idiopathisch –Anderszins: o.a angiooedeem met eosinofilie (Gleich), cheilitis granulomatosus

51

52 ACE inhibitie en AT2 antagonisten

53 Hereditair angiooedeem

54 Therapie (1) Afhankelijk van de etiologie: Allergisch / mestcelgemedieerd –Prednison 30 mg –Clemastine 2 mg Idiopathisch –idem –Profylactisch kan overwogen worden: Antihistaminica (anti H1) Anti H2 : ranitidine of cimetidine Tranexaminezuur Danazol

55 Therapie (2) ACE remmer: –Staken ! –Evt. icatibant (niet in extensie bestudeerd) Overige medicatie: –Staken oestrogenen en calciumantagonisten Hereditair –C1-INH vervanging: plasma, cetor –Icatibant: bradykinine2 receptor antagonist –Danazol (androgeen) –Tranexaminezuur

56 Therapie (3) Larynxoedeem: –Ook hier afhankelijk van etiologie Bij onbekende etiologie: –112 –Prednisolon 60 mg iv of im –Clemastine 2 mg iv of im –Adrenaline 0,5 mg im –Moet worden geintubeerd z.s.m.

57 Urticaria Acuut (< 6 weken ) –Allergisch: meestal bij atopici. M.n. door voeding, latex, inhalatieallergenen –Virale infectie –Fysische stimuli: inspanningsurticaria, drukurticaria, dermografie –Medicatie: morfine, aspirine/NSAID’s –Anderszins

58 Urticaria Chronisch (> 6 weken ) –Idiopathisch Indien aanwezig worden ze vaak beïnvloed door voeding of NSAID’s –Fysische stimuli: inspanningsurticaria, hitte, vertraagde druk, dermografie, ‘solar’. –Aquageen, cholinerge urticaria, inspanningsgebonden urticaria –Immuun gemedieerd: bv. bij para infectieus (H.pylori, parasitaire infecties, anti-TPO antistoffen, urticariële vasculitis, Muckle Wells syndroom, AHA, HUVS, Schnitzler)

59

60 Urticaria Therapie: 1.Antihistaminicum 2.Antihistaminicum tot 4 dd 3.Montelukast toevoegen 4.Ciclosporine, methotrexaat, dapson, omalizumab Steroïden bij exacerbatie

61 Wanneer te verwijzen: Acuut: –indien refractair voor steroïden Chronisch: –i.o.m. patiënt –refractaire urticaria –indien verdenking op een onderliggende ziekte

62 Angio-oedeem en urticaria Take home message Angio-oedeem Beoordelen of er sprake is van larynxoedeem en/of anafylaxie Bij een eerste episode: steroiden en antihistaminica Bij recidieven: afhankelijk van de etiologie Angio-oedeem i.c.m. urticaria Pas op voor anafylaxie Meestal kan worden volstaan met slechts antihistaminica Angio-oedeem Beoordelen of er sprake is van larynxoedeem en/of anafylaxie Bij een eerste episode: steroiden en antihistaminica Bij recidieven: afhankelijk van de etiologie Angio-oedeem i.c.m. urticaria Pas op voor anafylaxie Meestal kan worden volstaan met slechts antihistaminica


Download ppt "Anafylaxie en gezwollen lippen, ook adrenaline voor de huisarts zelf! Huub Willems, internist allergoloog MMC Madeleine Middelkamp, SEH-arts io, CZE Annekien."

Verwante presentaties


Ads door Google