De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Borstkankeropsporing 1. Hoe zit de borst in elkaar? melkklieren: melkproductie melkgangen: melk- afvoer naar tepel bindweefsel: stevig- heid en ophanging.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Borstkankeropsporing 1. Hoe zit de borst in elkaar? melkklieren: melkproductie melkgangen: melk- afvoer naar tepel bindweefsel: stevig- heid en ophanging."— Transcript van de presentatie:

1 Borstkankeropsporing 1

2 Hoe zit de borst in elkaar? melkklieren: melkproductie melkgangen: melk- afvoer naar tepel bindweefsel: stevig- heid en ophanging aan borstkas vetweefsel: vorm van de borst lymfeklieren: weer- stand tegen ziekten lymfevaten: afvoer afvalproducten van cellen 2

3 De borsten veranderen met de leeftijd: Natuurlijke verschillen en veranderingen jong meisje zwangere vrouw 40 jarige vrouw vrouw na menopauze vooral bindweefselvooral melkklierweefsel vooral melkklierweefsel vooral vetweefsel 3

4 De borsten veranderen met de leeftijd: Natuurlijke verschillen en veranderingen jong meisje zwangere vrouw 40 jarige vrouw vrouw na menopauze vooral bindweefselvooral melkklierweefsel vooral melkklierweefsel vooral vetweefsel 4

5 2 Ineens verandert er iets gevoelige of pijnlijke borsten pijnloos knobbeltje voelbaar hard gezwel tepelintrekking of huidintrekking roodheid, ontsteking, abces, wondje bloed- of melkachtig vochtverlies uit een tepel sinaasappelhuid Alle veranderingen vragen aandacht; ze kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn. 5

6 goedaardig gezwel Goedaardig knobbeltje: ordelijk en ingekapseld de cellen lijken op de omliggende cellen cellen van goedaardige gezwellen dringen niet binnen in omliggende weefsels 6

7 goedaardige letsels Papilloom Fibro- adenoom Cyste 7

8 Kwaadaardig knobbeltje: wanordelijk ingroeien en uitzaaiend De cellen gaan in de bloed- en lymfevaten, kunnen zich verspreiden en ergens anders een nieuw gezwel vormen (uitzaaiing of metastase) kwaadaardig gezwel overmatige celgroei blijft doorgaan de cellen dringen binnen in de omliggende weefsels 8

9 kwaadaardige letsels verschillende soorten meestal trage groei vanaf 2-3 cm pas voelbaar vanaf enkele mm opspoorbaar via goed uitgevoerde mammografie 9

10 3. Borstkanker als gezondheidsprobleem Borstkanker in de wereld (2008) Cancer Research UK,

11 Borstkanker als gezondheidsprobleem Borstkanker in Europa (2008) Cancer Research UK,

12 Borstkanker als gezondheidsprobleem borst colorectaal long baarmoeder eierstok melanoom baarmoederhals 35 % 12 % 6 % 5 % 4 % 2 % Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen in Vlaanderen (2006) Bron: Stichting Kankerregister, 2011 Jaarlijks wordt bij meer dan vrouwen in Vlaanderen borstkanker ontdekt. 12

13 Borstkanker als gezondheidsprobleem Voorkomen per leeftijdsgroep Bron: Stichting Kankerregister

14 4 Kan borstkanker voorkomen worden? Risicofactoren : Vrouw zijn Leeftijd (75% van de borstkankers boven de leeftijd van 50 jaar) Erfelijkheid en familiale belasting Vroeger borstkanker gehad Hormonale factoren Andere factoren 14

15 Risicofactoren 50% 40% 5-10% Gekende risicofactor aanwezig Geen gekende risicofactor aanwezig Erfelijke factoren Bij 40% van de vrouwen met borstkanker is geen gekende risicofactor aanwezig en niet alle vrouwen met risicofactoren krijgen borstkanker. Daarom is regelmatige controle van groot belang om borstkanker tijdig te kunnen opsporen ! 15

16 Omdat de oorzaken niet gekend zijn, kun je geen maatregelen nemen om borstkanker te voorkomen. Algemeen wordt geschat dat met een gezonde levensstijl, 1/3 van alle kankers kan worden vermeden. Gezond leven garandeert echter niet dat je geen borstkanker kan krijgen. Vroege opsporing is wel mogelijk, en geeft een verhoogde kans op overleving. Wat kan je preventief doen tegen borstkanker? 16

17 Wat kan ik zelf doen? gezonde levensstijl en voldoende lichaamsbeweging breast awareness: borst-bewust-zijn vertrouwd gevoel krijgen met de eigen borsten, aandacht voor veranderingen in de borst, klacht of verandering bespreken met de arts screeningsmammografie (borstfoto) voor vrouwen van 50 tot en met 69 jaar zonder klachten 17

18 BORST-BEWUST-ZIJN kijken voelen armen naasthanden in de nek armen in de zijde en het lichaamvoorovergebogen liggend of staandvochtverlies uit tepel nakijken © fotografie: Dimitri Ferrest, model: Judith Bekaert 18

19 BORST-BEWUST-ZIJN Waarop letten? verkleuring intrekking van de huid bloed- of vochtverlies sinaasappelhuid knobbeltje intrekking van de tepel 1 borst wordt groter 19

20 Waarom is vroege opsporing zo belangrijk? Algemeen gesteld: als borstkanker vroeg ontdekt wordt is de behandeling meestal minder ingrijpend dan wanneer borstkanker in een laat stadium ontdekt wordt is de kans op genezing groter 20

21

22 VROEGTIJDIGE OPSPORING -- © fotografie: Dimitri Ferrest, model: Judith Bekaert 22

23 Mammografie = röntgenfoto van de borst © fotografie: Dimitri Ferrest, model: Judith Bekaert 23

24 Cochrane meta-analyse voor 50+ Twee groepen vergeleken: Zonder screening: Risico binnen 7 jaar te sterven aan borstkanker : 0.28% Met screening: Risico binnen 7 jaar te sterven aan borstkanker: 0.20%  Reductie absoluut risico : = 0.08%  Relatieve reductie : 0.08/0.28 = 28% CI: 15%-38% Dat is zonder 100% participatie, variërend per studie % * Humphrey LL et al. Breast cancer screening: a summary of the evidence for the U.S. Preventive Services Task Force. Ann Intern Med RCT 24

25 Fysisch-technische controle door externe specialisten:- jaarlijks - 6-maandelijks - wekelijks - dagelijks Radiografische kwaliteitscontrole door CBO: - Dagelijks - 6-maandelijks - jaarlijks - in geval van problemen Voorwaarden: Strenge kwaliteitscontrole Twee luiken: 25

26 6 Bevolkingsonderzoek naar borstkanker in Vlaanderen sedert 2001 gebaseerd op Europese richtlijnen vrouwen van 50 t.e.m. 69 jaar screeningsmammografie om de twee jaar in een erkende mammo- grafische eenheid 26

27 Bevolkingsonderzoek naar borstkanker in Vlaanderen doel op korte termijn: gewoonte creëren bij vrouwen van 50 tot en met 69 jaar om elke 2 jaar een screeningsmammografie te laten nemen doel op lange termijn: sterfte door borstkanker doen dalen (30% - 40%) 27

28 Twee mogelijkheden om deel te nemen aan de borstkankeropsporing: 1 ste mogelijkheid: via de huisarts of gynaecoloog (1 ste spoor) è voorschrift/aanvraagformulier: screeningsmammografie! è afspraak op moment naar keuze en in ME naar keuze © fotografie: Dimitri Ferrest, model: Judith Bekaert 28

29 Twee mogelijkheden om deel te nemen: 2 de mogelijkheid: via persoonlijke uitnodigingsbrief (2 de spoor) è met een afspraak in een ME in de buurt van de woonplaats of in ME van vorige screening è gratis 0800-lijn voor afmelding/wijziging afspraak © fotografie: Dimitri Ferrest, model: Judith Bekaert 29

30 Hoe en wanneer krijgt u het resultaat? u ontvangt een brief uw arts ontvangt een brief en (radioloog die de foto’s maakt) (in Regionaal Screening Centrum) © fotografie: Dimitri Ferrest, model: Judith Bekaert 30

31 Aanvraagformulier INSZ-nummer (SIS) Kleefbriefje ziekenfonds Handtekening 31Voordracht Permanente vorming "Oncologische zorg" 31

32 Wat is het verschil tussen een screeningsmammografie en een diagnostisch onderzoek? ScreeningsmammografieDiagnostisch onderzoek Bestaat uitMammografieMammografie al dan niet met echo Onderzoek bij vrouwen Van 50 t.e.m. 69 jaar, zonder klachten of zonder verhoogd risico Ongeacht leeftijd, met vermoeden van verdacht letsel, klacht of verhoogd risico DoorMammografische eenhedenRadiologische diensten DoelLetsels opsporenLetsels onderzoeken 2de lezingDe foto’s worden door 2, soms 3 artsen in het RSC beoordeeld De foto’s worden enkel in de radiologische dienst beoordeeld KostprijsGratis (geen remgeld) en derdebetalersregeling Betalend (remgeld), al dan niet met derdebetalersregeling 32

33 7 Samengevat Borstkanker is een ernstig gezondheidsprobleem voor vrouwen. Voorkomen kan niet, vroegtijdig opsporen wel. De Vlaamse Overheid biedt sinds juni 2001 aan alle vrouwen van 50 t.e.m. 69 jaar de mogelijkheid om de twee jaar een kosteloze en kwaliteitsvolle screeningsmammografie te laten nemen. 33

34 Eindconclusie 34

35 een screenings- mammografie bij 950 vrouwen geen verder onderzoek nodig, bij 50 vrouwen wel vrouwen met borstkanker Opsporing van borstkanker in het bevolkingsonderzoek 35

36 Participatiegraad Participatie in Vlaanderen

37 Wat niet voorzien is in het Vlaams programma < 50 jaar > 70 jaar Bijkomende echo 37

38 Mammografie en leeftijd © Shaw de Paredes E jaar40 jaar 50 jaar (menopauze)64 jaar 38

39 Cochrane meta-analyse beneden 50 jaar Zonder screening: Risico binnen 7 jaar sterven borstkanker : 0.19% Met screening: Risico binnen 7 jaar sterven aan borstkanker: 0.18%  Reductie absoluut risico : = 0.008%  Relatieve reductie bij 13 j studie: = 16% Maar zeer wijd CI  Relatieve reductie : 0.008/0.19 = 4% Maar CI +18% tot -22% RCT vrouwen jonger dan 50 jaar 39

40 40-50 Mammo geen duidelijk bewijs mortaliteitsreductie Vermoedelijke redenen: - Mammo duidelijk minder gevoelig/specifiek - Incidentie is lager - snellere groei  Preventie is nodig maar niet duidelijk wat beste methode is  Recent onderzoek geeft uitkomst echter een nieuwe wending 40

41 SCREENINGSMAMMOGRAFIE © fDr. G. Villeirs – UZ Gent 41

42 Het risico van de stralingsdosis (mammografie) correspondeert met de dosis die iedereen gedurende één kwartaal krijgt van natuurlijke stralingsbronnen als kosmische straling.” In dit licht kunnen de stralingsrisico’s van de screening uiterst gering worden genoemd en vormen dus zeker geen reden om niet deel te nemen aan het borstkankeropsporingsprogramma. 42

43 “bedraagt het risico op stralingsgeïnduceerde borstkanker door deelname aan het Vlaamse borstkankeropsporingsprogramma voor een vrouw in de leeftijdsgroep jaar 1,4 op Voor de vrouwen in de leeftijdscategorie jaar bedraagt dit risico 1 op Door screening worden 60 borstkanker per onderzoeken opgespoord 43

44 Detection and Induction Ratio (DIR) –Leeftijd 50 – 69 jaar:50 –Leeftijd 40 – 49 jaar:13 –Leeftijd 45 – 49 jaar:16 44

45 70+ Mammo geen duidelijk bewijs mortaliteitsreductie Mogelijke redenen:- weinig RCT’s - lage participatie in RCT  geen duidelijk effect - co-morbiditeiten kan belangrijk zijn Pro: Incidentie nog steeds hoog, mammo nog gevoelig Contra: twijfelachtig effect, mogelijks omdat de co-morbiditeiten belangrijker is  Doorgaan indien levensverwachting minimaal 10 jaar is 45

46 Echografie van de borst Wat is een echografie? Borst in beeld Afwijkingen Kwaliteitscontrole en tweede beoordeling Tijd en kostprijs Opvolgingsonderzoek na mammografie © fotografie: AZ St. Lucas Brugge 46

47 47


Download ppt "Borstkankeropsporing 1. Hoe zit de borst in elkaar? melkklieren: melkproductie melkgangen: melk- afvoer naar tepel bindweefsel: stevig- heid en ophanging."

Verwante presentaties


Ads door Google