De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Biologisch en chemisch terrorisme

Verwante presentaties


Presentatie over: "Biologisch en chemisch terrorisme"— Transcript van de presentatie:

1 Biologisch en chemisch terrorisme
Deel 3: chemische agentia FOD Volksgezondheid Hoge Gezondheidsraad September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

2 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Overzicht inleiding welke chemische stoffen? gemeenschappelijke aspecten decontaminatie individuele chemische agentia kenmerken symptomen, klinische tekenen, diagnoses behandeling besluit September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

3 Welke chemische stoffen?
normaal beschikbare chemicaliën elke chemische stof met acute toxiciteit meer voor de hand liggend: ammoniak, chloorgas, fosgeen waterstofcyanide, cyanogeenchloride organofosforzure pesticiden, … elk bedrijf waar dergelijke stoffen geproduceerd en gestockeerd worden of elk vervoer van dergelijke stoffen is potentieel een doelwit van terroristische acties September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

4 Welke chemische stoffen?
reeds ontwikkeld als chemisch wapen organofosforzure zenuwgassen sarin, tabun, soman, VX mosterdgas (Yperiet) organische arseenderivaten: Lewisit fosgeen cyaniden waterstofcyanide, cyanogeenchloride, cyanogeenbromide oproerbestrijdingsmiddelen traangassen CS, CN incapacitantia LSD, BZ, opiaten en anesthetica September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

5 Gemeenschappelijke aspecten
gassen, min of meer vluchtige vloeistoffen en vaste stoffen vloeistoffen (en vaste stoffen) worden verspreid als aërosolen. Eventuele verdamping is onder meer functie van de omgevingstemperatuur belangrijkste blootstellingsweg is de ademhaling wateroplosbare aktieve stoffen: snelle inwerking op de bovenste luchtwegen minder oplosbare aktieve stoffen: tragere en diepere inwerking op de luchtwegen tot in de alveolen verschillende agentia dringen ook doorheen de huid met uitlokken van lokale en/of systemische verschijnselen September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

6 Gemeenschappelijke aspecten
inhalatieblootstelling dosis = concentratie x volume x tijd inspanning ademminuutvolume (L/min) geen licht matig zwaar zeer zwaar > 64 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

7 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Decontaminatie bescherming van de uitvoerders beëindigen van de blootstelling verwijderen slachtoffer uit gecontamineerd milieu verwijderen agens op kledij of huid overvloedig spoelen met water, adsorbens: Vollers aarde, bloem, huishoudpapier, … plaats grote aantallen: liefst op de plaats van het incident kleine aantallen: ten laatste vóór opname in een medische instelling behoefte aan planning en training September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

8 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Overzicht inleiding welke chemische stoffen? gemeenschappelijke aspecten decontaminatie individuele chemische agentia kenmerken symptomen, klinische tekenen, diagnoses behandeling besluit September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

9 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Ammoniak kenmerken mogelijks vrijkomend na een industrieel incident kleurloos gas, vloeibaar onder druk, doordringende geur lichter dan lucht, ontvlambaar, ontplofbaar gemengd met lucht zeer goed water oplosbaar, reageert sterk basisch werking: irriterend tot corrosief, liquefactienecrose ademhalingstelsel: brandend gevoel, hoest, dyspnoe; epitheliale loslating en luchtwegobstructie; massale blootstelling geeft na latentietijd (tot 24 uur) longoedeem ogen: pijn, roodheid; aantasting van de conjunctiva en cornea huid: pijn, erythema; brandwonden; vrieswonden door vloeibaar ammoniak behandeling: overvloedig spoelen met water, symptomatische behandeling, tracheostomie, observatie minimaal 24 uur September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

10 Chloorgas (wereldoorlog I)
kenmerken mogelijks vrijkomend na een industrieel incident geel-groen gas, vloeibaar onder druk, doordringende geur zwaarder dan lucht, in contact met andere stoffen risico voor brand en ontploffing matig oplosbaar in water, reageert sterk zuur werking: irriterend tot corrosief ademhalingstelsel: brandend gevoel, hoest, dyspnoe; necrotiserende tracheo-bronchitis; longoedeem na een latentietijd ogen: pijn, roodheid; aantasting conjunctiva en cornea huid: pijn, roodheid; brandwonden; vriesletsel door vloeibaar chloor behandeling: spoelen met water, symptomatische behandeling, 24 uur observatie September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

11 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Chloorgas Their faces, arms, hands were of a shiny grey-black colour, with mouths open and lead glazed eyes, all swaying slightly backwards and forwards trying to get breath. It was a most appalling sight all those poor black faces, struggling, struggling for life what with the groaning and noise of the effort for breath. The Times, 30 April 1915 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

12 Fosgeen (wereldoorlog I)
kenmerken mogelijks vrijkomend na een industrieel incident kleurloos gas, vloeibaar onder druk, geur vers hooi zwaarder dan lucht weinig oplosbaar in water werking: mild irriterend, vertraagde werking ademhalingstelsel: matige irritatie, hoest, dyspnoe; vooral letsels diepe luchtwegen met longoedeem na latentietijd oog: matige irritatie huid: matige irritatie, vriesletsel door vloeibaar fosgeen behandeling: ondersteunende, symptomatische behandeling, 24 uur observatie September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

13 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Fosgeen dosis – effect verband en latentietijd na een acute blootstelling 1.5 ppm (6 mg m-3): reukdrempel, vers gemaaid gras 3-4 ppm: irriterend voor de ogen, neus en keel; droge hoest, beklemmend gevoel in de borst 30 ppm: idem, na een vrije periode uur optreden van letsels van de luchtwegen > 150 ppm: idem, latentieperiode verkort, longoedeem 2 ppm in 80 min: longoedeem zonder voorafgaande tekenen September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

14 (concentratiekampen, wereldoorlog II)
Waterstofcyanide (concentratiekampen, wereldoorlog II) kenmerken mogelijks vrijkomend na een industrieel incident kleurloos gas, geur van bittere amandelen lichter dan lucht, ontplofbaar werkingsmechanisme inhibitie van het cytochroomoxidase, inhibitie van de cellulaire ademhaling, celdood door anoxie gemetaboliseerd tot SCN-, uitgescheiden in de urine behandeling zuurstof, geassisteerde ventilatie toedienen van een zwaveldonor: natriumthiosulfaat tijdelijk binden van CN- aan methemoglobine, gevormd door toedienen van natriumnitriet of 4-DMAP tijdelijk binden van CN- aan cobalt-EDTA of hydroxocobalamine September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

15 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Waterstofcyanide werking en dosis-effect relatie blootstelling aan hoge concentraties (> 200 mg m-3) duizeligheid, gedaald zichtsvermogen, verwardheid, hoofdpijn en pijn in rug en borst; keelconstrictie, zuurstofnood, hyperventilatie, bewustzijnsverlies, convulsies, hart- en ademhalingstilstand blootstelling aan lagere concentraties hoofdpijn, dyspnoe, beklemmend gevoel in de borst, uitputting met nausea en braken; rode flush; bewustzijnsverlies en verstikking blootstelling aan lage concentraties (< 60 mg m-3) onrust, hoofdpijn, vertigo, dyspnoe bij stoppen van de blootstelling: potentiëel reversibel, afhankelijk van de opgelopen hypoxische schade September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

16 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Waterstofcyanide In an atmosphere containing a lethal concentration an odour of bitter almonds is noticed. This is followed by a sensation of constriction of the throat, giddiness, confusion and indistinct sight. The head feels as though the temples were gripped in a vice, and there may be pain in the back of the neck, pain in the chest, with palpitation and laboured respiration. Unconsciousness occurs and the man drops. From this moment if the subject remains in the atmosphere of hydrocyanic acid for more than two or three minutes death almost always ensues, after a brief period of convulsions followed by failure of respiration. Vedder EB, 1925 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

17 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Mosterdgas (Yperiet) kenmerken typisch chemisch wapen, geen ander gebruik voor het eerst toegepast voor Ieper in 1917, intensief gebruikt in het conflict Iran-Irak ( ) geel-bruine olieachtige vloeistof, met de geur van look of ajuin, weinig oplosbaar in water, dampen zwaarder dan lucht blootstelling via damp of vloeistof, door inhalatie of huidcontact, zelfs doorheen de kledij werking op de plaats van contact: letsels ontstaan na een vrij interval van meerdere uren, loco-regionale variaties (huiddikte, vochtigheid, …) systemische werking: lipofiele stof, snelle absorptie en brede distributie, interactie met weefsels met hoge mitotische activiteit September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

18 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Mosterdgas (Yperiet) effecten slijmvliezen: keelpijn, hoesten, heesheid, nasale secreties, dyspnoe, conjunctivitis huid: jeuk, roodheid, donkere pigmentatie, vorming van vesikels en bullae, desquamatie en ulceraties systemisch: nausea, braken, epigastrische pijn, diarree, leukopenie behandeling ogen overvloedig spoelen, vloeistof op de huid verwijderen met een adsorbens (Vollersaarde, bloem, huishoudpapier) Calamine lotio, sulfadiazine crème, verder symptomatisch September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

19 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
16 uur na blootstelling JL Willems. Annales Medicinae Militaris Belgicae 1989;3S1:1-61 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

20 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
7 dagen na blootstelling JL Willems. Annales Medicinae Militaris Belgicae 1989;3S1:1-61 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

21 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
5 dagen na blootstelling JL Willems. Annales Medicinae Militaris Belgicae 1989;3S1:1-61 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

22 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
5 dagen na blootstelling JL Willems. Annales Medicinae Militaris Belgicae 1989;3S1:1-61 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

23 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
5 dagen na blootstelling JL Willems. Annales Medicinae Militaris Belgicae 1989;3S1:1-61 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

24 Zenuwgassen tabun, sarin, soman, VX, GF, …
kenmerken typische chemische wapens, geen ander gebruik gebruikt tijdens het conflict Iran-Irak (tabun en sarin) en in de terroristische actie door de secte Aum Shinrikyo (Matsumoto, 1994 en Tokyo, 1995) vloeistoffen, min of meer vluchtig, damp zwaarder dan lucht blootstelling via damp of vloeistof, door inhalatie of huidcontact, zelfs doorheen de kledij organofosforzure esters gerelateerd aan organofosforzure insecticiden (parathion, dimethoaat, phosdrin, …) September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

25 Zenuwgassen: mechanisme
inhibitoren van het acetylcholinesterase oximes: 2-PAM, Contrathion OPX + AChE OP-Enz AChE + OP + X ACh + AChE ACh-Enz Ch + Ac + AChE atropine diazepam September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

26 Zenuwgassen: cholinerge crisis
autonoom zenuwstelsel miosis, accommodatiestoornissen dyspnoe, bronchiale hypersecreties, cyanose, longoedeem speekselvloed, tranen, urinaire en faecale incontinentie bradycardie en hypotensie (perifere parasympathicus) versus tachycardie en hypertensie (ganglionair orthosympathicus) motorisch zenuwstelsel spierfasciculaties en contracties veralgemeende spierzwakte, tot spierverlamming gedaalde tot afwezige peesreflexen geen gevoelstoornissen centraal zenuwstelsel hoofdpijn, duizeligheid, onrust, angst, emotioneel labiel, moeilijkheid om zich te concentreren, vertraging geheugen, apathie, slaperigheid, insomnia, verward, teruggetrokken, depressief, ataxie coma, convulsies, ademhalingsdepressie tot stilstand September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

27 Zenuwgassen: gradatie
klassiek 3 tot 4 niveaus, matig tot zeer ernstig Tokyo: the inhalation of sarin for 10 minutes (or less) was followed by: - Eyes and head started to hurt, temporarily blinded, with paralysis of the voice - … on their knees, unable to stand up - … collapsed, rigid, thrashing around like a fish out of water, blood on the face - … immobilized, unconscious, dying Time, 20 March 1995 Niveau 1 Niveau 2 Niveau 3 Niveau 4 September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

28

29 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

30 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
JL Willems and D Dons. Annales Medicinae Militaris Belgicae 1993;7: September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

31 Zenuwgassen: behandeling
symptomatische behandeling zuurstof, geassisteerde ventilatie atropine: perifere en centrale werking (1 - 5 mg iv alle 30 minuten tot atropinisatie, nadien onderhoudsdosis 0.5 tot 2 mg/uur) Diazepam: centraal anticonvulsief (5 mg iv of 10 mg rectiole) causale behandeling: oximes in de praktijk een behandeling in klinisch milieu pralidoxime (2-PAM, Contrathion) Obidoxime (Toxogonin) September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

32 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Incapacitantia Lysergide (LSD) 3-quinoclinidinyl benzoaat, BZ kenmerken intermediair in de farmaceutische synthese, vaste stof, anticholinergicum (zoals atropine) beschuldiging van gebruik op kolonne burgers die Srebrenica verliet na de val van de enclave in juli 1995 effecten vertraagd handelen, minder alert en slaperig, disorientatie, verwardheid en stupor, hallucinaties, toxisch delirium tachycardie, hypertensie, droge mond en huid, mydriase en wazig zicht, ataxie recupereren in uur, met fase van onvoorspelbaar gedrag behandeling: physostigmine en verder symptomatisch September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

33 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3
Incapacitantia opiaten: fentanyl aërosol, absorbtie via inhalatie en percutaan, snel en kort werkend sterke euforie en sedatie, nausea en braken acute overdosering: coma, respiratoire depressie, miosis anesthetica: halothaan gas, snel werkend anestheticum, snelle recovery acute overdosering: respiratoire en cardiovasculaire depressie Moskou, oktober 2002 politionele actie bij gijzeling in een theater: vrij efficiënt doch letaal (1/9); geen adequate voorbereiding, training en antidoten September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3

34 Samenvatting en besluit
een terroristische actie kan direct of indirect leiden tot verspreiden van toxische stoffen in het milieu kandidaatstoffen chemicaliën uit de industrie, bij stockering / vervoer stoffen die ooit als chemisch wapen werden ontwikkeld voornaamste toegangswegen: ademhaling en huid belangrijk zijn herkennen van een abnormale pathologie, vorm of aantal stoppen van de blootstelling zichzelf beschermen behandeling is in de meeste gevallen symptomatisch September 2003 Biologisch en chemisch terrorisme deel 3


Download ppt "Biologisch en chemisch terrorisme"

Verwante presentaties


Ads door Google