De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Borrelia burgdorferi Jan Weel 14 maart 2011. Inhoudsopgave Vragen en Geschiedenis Vector Klinische verschijnselen Proces binnen Izore Diagnostiek Resultaten.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Borrelia burgdorferi Jan Weel 14 maart 2011. Inhoudsopgave Vragen en Geschiedenis Vector Klinische verschijnselen Proces binnen Izore Diagnostiek Resultaten."— Transcript van de presentatie:

1 Borrelia burgdorferi Jan Weel 14 maart 2011

2 Inhoudsopgave Vragen en Geschiedenis Vector Klinische verschijnselen Proces binnen Izore Diagnostiek Resultaten en interpretatie Behandeling Innovatie Case

3 Geschiedenis 1975 Old Lyme, Conneticut, Verenigde Staten Veel inwoners last van acute reuma-achtige klachten Klachten na het oplopen van een tekenbeet Vaak een rode ring in de buurt van de beet  Dr. Steere: nieuwe ziekte! Lyme-arthritis geïsoleerd door Willy burgdorfer  B. burgdorferi Eigenlijk niet meer dan een herontdekking van de ziekte. In Europa al in 1883 melding gemaakt van verschijnselen van wat vanaf 1975 de ziekte van Lyme genoemd zou worden.

4

5 Vector Harde teek: –In Amerika: Ixodes scapularis Kan ook babesiosis en anaplasmose veroorzaken –Pas overdracht na ≥ 24 uur aanhechting huid Borrelia ss (bijna 100%) –In Europa: Ixodes ricinus Borrelia ss (<5%) en Borrelia sl: B. garinii, B, afzelii, B. spielmannii, B. vaisiliana, B. lusitania ?? Overdracht (Borrelia s.l.mogelijk overdracht na ≥ 6 uur aanhechting huid B. duttoni

6 Hengge et al., Lancet Infect Dis 2003

7 De teek Ixodes ricinus 3 stadia –Larve –Nimf –Volwassene Gewervelde gastheer: vogels, knaagdieren, grotere zoogdieren (reeën).

8 Levenscyclus

9 Ixodes ricinus: proportie besmet met Borrelia burgdorferi s.l. In Nederland: Larve: 0% hecht niet aan mensen Nymfe: circa 10% aanhechting wordt vaak niet opgemerkt Adult: 15 – 40% aanhechting wordt vaak snel bemerkt

10 Lyme Borreliose Spirocheet Borrelia burgdorferi senso lato

11 Borrelia afzelii: 50-80% Borrelia garinii: 20-40% Borrelia spielmannii ? Borrelia vaisiliana ? Borrelia lonestarii (USA) ? Borrelia bavonensis ? (recent beschreven vanuit wageningen) Borrelia onbekendii ? Borrelia burgdorferi sensu stricto: < 5% In USA 100%! Prevalentie van verschillende subspecies van B.burgdorferi senso lato in besmette teken in Nederland

12 ECM

13 Klinische verschijnselen

14

15 Jongen, 6 jaar 29 december december 2009

16

17 Dagen tot weken na infecterende tekenbeet Kliniek : –Een centrifugaal zich uitbreidende rode macula of ring > 5 cm zonder vesiculae, papulae, schilfering of infiltratie, ongeacht of een tekenbeet is opgemerkt. Egaal rood (vooral initieel) of met centrale opheldering (vooral in later stadium) óf –Een centrifugaal zich uitbreidende rode macula of ring > 5 cm met vesiculae, pulae, schilfering of infiltratie na een tekenbeet. Erythema migrans (EM)

18 Acrodermatitis Chronicum Atrophicans ACA

19 Foto: Drs.D.J.Tazelaar (dermatoloog), stichting SAAG uit: CBO-richtlijn 2004

20 Krol et al. NTvG 2010; 154: 1415 – 1420 Man 71 jaar, sinds enkele maanden opgezette ‘lauwe’ hand, geen pijn, sinds jaren regelmatig tekenbeten  Borrelia burgdorferi IgG positief (Elisa en immunoblot) Na doxycycline 2 dd 100 mg gedurende 28 dagen: afname klachten en zwelling.

21 Maanden tot jaren na infecterende tekenbeet Kliniek: –Chronische huidaandoening beginnend met roodheid en zwelling, meestal van het distale gedeelte van het been of arm, met centrifugale uitbreiding en eindigend met atrofie. –Bij niet acute roodheid en zwelling van 1 of meer extremiteiten wordt aanbevolen ACA in de differentiaaldiagnose op te nemen. Daarbij soms lokaal pijn en/of ‘gevoelsensaties’ c.q. tintelingen (mononeuritis). Acrodermatitis Chronica Atrophicans (ACA)

22 Lymfocytoma

23

24 Weken na infecterende tekenbeet Kliniek: –gladde blauwrode pijnloze nodulus of plaque van één tot enkele cm –Voorkeurslocaties: oorlel en –helix bij kind, tepelhof bij volwassenen Borrelia lymphocytoma

25 in het algemeen enkele weken tot een jaar na de infectie (maar het kan ook binnen een week!) Kliniek: –De bacterie kan geruime tijd na de tekenbeet in de bloedbaan terechtkomen en zich verspreiden naar alle organen: -huid (multipele ECM) -gewrichten -zenuwstelsel (HZ vooral N VII soms VI). -hart (AV-block) Vroege gedissemineerde Lyme-borreliose

26 Lyme-carditis: - 1e graads AV-block of 2e of 3e graads AV-block (passagere, soms tijdelijk pacemaker nodig) - Zelden progressie naar cardiomyopathie Lyme arthritis: - recidiverende kortdurende aanvallen met objectieve zwelling van één of enkele grote gewrichten soms overgaand in chronische artritis - meestal grote gewrichten (knie) Lyme meningitis, encephalitis, polyneuritis - sensibel - motorisch

27 Enkele tot vele maanden na infecterende tekenbeet Zeldzaam Kliniek: –een lang bestaande encephalomyelitis, –meningoencephalitis, radiculomyelitis Late neuroborreliose

28 Uveitis Panoftalmitis Myositis Hepatitis Orchitis Cerebellaire ataxie Mononeuritis multiplex Chronische axonale polyneuropathie Andere manifestaties (heel erg zeldzaam)

29 Vermoeidheid Anorexie Hoofdpijn Stijve nek Spier en/of gewrichtspijn Concentratiestoornis Cognitieve stoornis Slapeloosheid Depressiviteit In << 50% van de gevallen, voornamelijk in de eerste weken van infectie Begeleidende aspecifieke klachten en symptomen (‘viral syndrome’)

30

31 Actieve surveillance onder alle artsen van Zuid-Zweden; mei 1992 – april 1993 Resultaat: 1471 patiënten met Lyme Borreliose Incidentie: circa 69/ /jaar Manifestatiesaantal% Erythema migrans Neuroborreliose23516 Arthritis987 Acrodermatitis473 Lymphocytoma413 Carditis *) Totaal *) 6% van de patiënten had 2 of 3 manifestaties Berglund J et al. N Eng J Med 1995;333;

32 MDO Borrelia Start Neuroloog Reumatoloog Dermatoloog Internist-infectioloog Microbioloog

33

34 Het proces binnen Izore Materiaal afname Intern transport Extern transport Admin/ Pre-anal Lab Bacteriologie Sero/Viro Moleculair Autorisatie Resultaat & Advies  patiënt arts in ziekenhuis of bij huisarts Zonder klinische info geen serodiagnostiek

35 Diagnostiek: serologie moleculair (PCR) pre en post-analyse

36 Serologie: Immunogene antigenen B. burgdorferii Mol. Gew. (kD)AntigeenHeterogeniteit tussen stammenImmuun respons 100 Membraaneiwitweinig sterk / laat / spec. 87/94/97Afbraakprodukten van p100 weinigsterk / laat / spec. 59/62 (60 – 66) Heat shock protein sterk / laat P60 kruisreaktie met andere bacteriën 41 Flagel-eiwitgenus specfiek centrale AZ heterogeen sterk / vroeg veel kruisreaktie 39protoplasmatisch membraaneiwit (BmpA) kruisreaktiekan sterk zijn / vroeg veel kruisreaktie Osp Bheterogeenzwak / spec Osp Aheterogeenzelden gevonden / spec Osp Cheterogeen sterk / vroeg / spec. 18/19/20OspNiet bekendZwak C6 (VlsE) weinig sterke vroege immuunrespons tegen vooral IgG, maar weinig tot geen reactie in IgM vorm

37 serologie - EIA (semi-kwantitatief, C6) - Western blot (IgM/IgG/productie)

38 Moleculaire of PCR techniek PCR op Osp A-gen Osp A codeert voor het membraan-eiwit A en ligt op een multicopy plasmide) PCR wordt uitgevoerd op liquor, gewrichtsvocht, synovia, weefsel of huidbiopt (vers en gefixeerd) goed gevoelig in huidbiopten van EM, lymphocytoma, ACA en in gewrichtskapsel-biopt van Lyme arthritis. matig gevoelig in liquor in vroege fase van vroege neuroborreliose zeer matige gevoelig in liquor bij chronische neuroborreliose

39 Studie Brandenburg serologische testen vergeleken Gekeken naar sensitiviteit en specificiteit per Lyme presentatie C6 (Behring) was de meest specifieke maar niet meest sensitieve

40 Serologie Izore: IgTotaal op C6-peptide LvI: IgM/IgG op het flagel-eiwit C6 specifieker dan flagel-eiwit Flagel-eiwit iets sensitiever dan C6 Laboratoria hebben nog wel wat werk te verrichten!

41 Laboratorium diagnostiek: antistoffen tegen Borrelia burgdorferi s.l. Afhankelijk van klinische informatie Twee-staps methodiek: 1. EIA (C6 IgG) 2. Immunoblot (IgM-IgG) altijd bij huidbeelden altijd bij EIA pos

42 antistoffen tegen Borrelia burgdorferi s.l. (I) Typisch EM is pathogomonisch en behoeft geen lab-diagnostiek; bovendien > 30% (nog) seronegatief In alle andere gevallen: serum-antistof-bepalingen noodzakelijk In geval van ziekteduur < 2 maanden is vervolgserologie na 2-4 weken nodig als eerste serum negatief blijkt (soms trage immuunrespons) Als in gepaard serum seroconversie of significante stijging van antistoffen wordt aangetoond is er bewijs van actieve infectie Intrathecale productie van antistoffen aangetoond:bewijs voor neuroborreliose

43 Antistoffen tegen Borrelia burgdorferi s.l. (II) Het volledig ontbreken van Borrelia IgG antistoffen bij een patient met > 8 weken klachten/verschijnselen sluit Lyme-borreliose als oorzaak vrijwel uit (behalve bij EM) “Solitair positief IgM” heeft alleen diagnostisch betekenis bij ziekteduur < 8 weken.

44 Er bestaat geen blijvende immuniteit na een doorgemaakte infectie. IgG-antistoffen tegen Borrelia kunnen (ook na adequate behandeling) jarenlang aantoonbaar zijn in serum. Beschermen niet tegen een herinfectie! Antistoffen tegen Borrelia Burgdorferi s.l. (III)

45 Behandeling Eerste keus: doxycycline 2 dd 100 mg 10 dagen. Tweede keus: amoxicilline 3 dd 500 mg 14 dagen (bijv. bij kinderen < 9 jaar, zwangerschap). Derde keus: azitromycine 1 dd 500 mg 5 dagen Voor kinderen jonger dan 9 jaar met EM of lymphocytoom wordt aanbevolen: –Eerste keus: amoxicilline 50 mg/kg/dg in 3 doses. –Tweede keus: azitromycine 10 mg/kg/dg in 1 dosis. Zie FABEL op

46 Antibiotische prophylaxe na tekenbeet? ???????? Officiele standpunt is nee. Wel de patiënt informeren over (kleine kans op) EM en/of griepachtig syndroom dat 3 tot 30 dagen na tekenbeet kan ontstaan.

47 Website Vademecum –Verwekker: algemene info over Borrelia, wanneer serologie/PCR –Verzendmaterialen: PCR-transportbuffer, liquor Bestelformulier (verzendmateriaal, aanvraagform.) Doorlooptijden (Lyme-serologie: maximaal 4 dgn) FABEL

48 CASE 1 Lyme ??

49 46 jarige vrouw: VG: veel “vage” klachten, rheuma, fibromyalgie ? Terug van heerlijke zomervakantie in Tsjechiё Bemerkte een plekje, papeltje op het bovenarm. Zit er na een week nog. Misschien is de roodheid wel groter geworden. O: roodheid 5-6 cm in doorsnede, centraal mogelijk wat bleek. Case 1

50 EIA negatief Wat nu ??

51 = liquor = serum

52

53 Case 2: Moeder belt over 11 jarige jongen. Heeft een raar hangend gezicht. Kan zijn oog niet dicht krijgen. Heeft koorts. vragen aan moeder ??

54 EIA negatief Wat nu ??

55

56

57 PCR CXCL13

58

59 Leerpunten: Lyme serologie: (te) veel verschillende testen Lyme serologie: sterk afhankelijk van klinische info Lyme serologie: kliniek heeft zijn eigen serologie: huid, acute neuroborreliose, gewrichtsklachten, ACA, chronische (neuro) borreliose PCR: krachtig maar (soms) beperkte sensitiviteit Lyme diagnostiek is nog niet af.


Download ppt "Borrelia burgdorferi Jan Weel 14 maart 2011. Inhoudsopgave Vragen en Geschiedenis Vector Klinische verschijnselen Proces binnen Izore Diagnostiek Resultaten."

Verwante presentaties


Ads door Google