De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Waterbodemkwaliteit in Vlaanderen Ward De Cooman VMM A. Van De Maelestraat 96 9320-Erembodegem VMM A. Van De Maelestraat 96 9320-Erembodegem Vlaamse Milieumaatschappij.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Waterbodemkwaliteit in Vlaanderen Ward De Cooman VMM A. Van De Maelestraat 96 9320-Erembodegem VMM A. Van De Maelestraat 96 9320-Erembodegem Vlaamse Milieumaatschappij."— Transcript van de presentatie:

1 Waterbodemkwaliteit in Vlaanderen Ward De Cooman VMM A. Van De Maelestraat Erembodegem VMM A. Van De Maelestraat Erembodegem Vlaamse Milieumaatschappij

2 Inhoud n Definities n Triade-onderzoek l monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid n Definities n Triade-onderzoek l monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid

3 definities n Natuurlijke waterbodem: l Deel onder de sedimentlaag of bodem van de waterloop eigen aan de ecoregio waardoor de waterloop stroomt. n Sediment: l Materiaal dat uit de waterkolom is bezonken en dat op de bodem een laag vormt (sedimentlaag) n Natuurlijke waterbodem: l Deel onder de sedimentlaag of bodem van de waterloop eigen aan de ecoregio waardoor de waterloop stroomt. n Sediment: l Materiaal dat uit de waterkolom is bezonken en dat op de bodem een laag vormt (sedimentlaag)

4 Definities n Waterbodem: l Is een deel van het aquatisch ecosysteem en bestaat uit de natuurlijke waterbodem en een sedimentlaag. Voor een triade-onderzoek wordt met waterbodem bedoeld de bodem van rivieren, meren en plassen, kanalen, sloten, schorren, slikken, de kust, d.i. de bodems van het hydrografisch net of de bodems die permanent of regelmatig onder water staan. n Waterbodem: l Is een deel van het aquatisch ecosysteem en bestaat uit de natuurlijke waterbodem en een sedimentlaag. Voor een triade-onderzoek wordt met waterbodem bedoeld de bodem van rivieren, meren en plassen, kanalen, sloten, schorren, slikken, de kust, d.i. de bodems van het hydrografisch net of de bodems die permanent of regelmatig onder water staan.

5 Definities n Specie: l Deel van de waterbodem, dat uit de waterlopen wordt verwijderd omwille van nautische-, hydraulische- en milieuredenen, of omwille van infrastructuurwerken. l Meestal betreft het enkel de verwijdering van de sedimentlaag, soms kan echter ook een deel van de natuurlijke waterbodem worden verwijderd. n Specie: l Deel van de waterbodem, dat uit de waterlopen wordt verwijderd omwille van nautische-, hydraulische- en milieuredenen, of omwille van infrastructuurwerken. l Meestal betreft het enkel de verwijdering van de sedimentlaag, soms kan echter ook een deel van de natuurlijke waterbodem worden verwijderd.

6 Waterbodemecosysteem

7 Inhoud n Definities n Triade-onderzoek l monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid n Definities n Triade-onderzoek l monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid

8 Monsterneming n Van Veen grijper (2 liter/6 liter) n Zig zag bemonstering in 50 meter zones of random bemonstering in ha-veld n deelstalen n Mengstaal : 50 liter n Mengstaal verdelen voor 3 labo’s n Van Veen grijper (2 liter/6 liter) n Zig zag bemonstering in 50 meter zones of random bemonstering in ha-veld n deelstalen n Mengstaal : 50 liter n Mengstaal verdelen voor 3 labo’s

9

10

11

12

13

14

15 Inhoud n Definities n Triade-onderzoek l monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid n Definities n Triade-onderzoek l monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid Triade-concept

16 Triade concept n Fysico-chemie l chemische inhoud l maar: biobeschikbaarheid of effecten n Ecotoxicologie: l effecten l maar: extrapolatie naar veldcondities n Biologie: l effecten op levensgemeenschappen in situ l maar: wordt beïnvloed door andere factoren n Fysico-chemie l chemische inhoud l maar: biobeschikbaarheid of effecten n Ecotoxicologie: l effecten l maar: extrapolatie naar veldcondities n Biologie: l effecten op levensgemeenschappen in situ l maar: wordt beïnvloed door andere factoren

17 Parameters Triade Fysico-chemieEcotoxicologieBiologie arseen cadmium chroom lood koper kwik nikkel zink minerale olie EOX OCP PCB PAK fractieverdeling organische stof Biotische Waterbodem Index misvormingen bij muggenlarven Raphidocellis (groenwier) Thamnocephalus (kreeftachtige) Hyalella (amphipode)

18 Parameters n Zware metalen: l arseen, cadmium, chroom, koper, kwik, lood, nikkel, zink + tin, selenium n organische verontreinigingen l minerale olie, eox, chloorpesticiden, pcb, pak, VOS n Fysische parameters: l OS (TOC) l granulometrie ( 63µ) n Ecotoxicologische parameters n Biologische parameters n Zware metalen: l arseen, cadmium, chroom, koper, kwik, lood, nikkel, zink + tin, selenium n organische verontreinigingen l minerale olie, eox, chloorpesticiden, pcb, pak, VOS n Fysische parameters: l OS (TOC) l granulometrie ( 63µ) n Ecotoxicologische parameters n Biologische parameters

19 Klassificatie n Berekenen van de afwijking t.o.v. de referentie (VTR) n Omzetten in klassen van de verschillende componenten van de Triade n Visualiseren door iedere klasse een kleur te geven n Berekenen van de afwijking t.o.v. de referentie (VTR) n Omzetten in klassen van de verschillende componenten van de Triade n Visualiseren door iedere klasse een kleur te geven

20 Fysisch-chemische verwerking Aanrijking (VTR) <2,5 2,5-<6,3 6,3-<15,8 15,8-<100 logIndex <0,4 0,4-<0,8 0,8-<1,2 1,2-<2 Klasse Globale KlasseBetekenis 1niet afwijkend t.o.v. referentie 2licht afwijkend t.o.v. referentie 3afwijkend t.o.v. referentie 4sterk afwijkend t.o.v. referentie

21 gemeten gehaltegecorrigeerd gehaltereferentiegehaltelog(c/µ)klasse Cr (mg/kg) 14,87 19,15 17,000,051 Pb (mg/kg) 52,06 56,31 14,000,602 As (mg/kg) 22,13 24,33 11,000,341 Cd (mg/kg) 66,16 66,72 0,382,004 Cu (mg/kg) 17,57 19,17 8,000,381 Hg (mg/kg) 0,68 0,75 0,051,183 Ni (mg/kg) 6,90 8,23 11,000,001 Zn (mg/kg)723,23749,00 67,001,053 APKWS (mg/kg) 16,00 21,51 37,000,001 EOX (mg/kg) 39,00 52,42 31,000,231 SOCP (µg/kg) 0,00 3,900,001 PCB7 (µg/kg) 8,00 10,75 5,100,321 PAK6 (µg/kg) 2,73 0,37 0,22 1 Eindklasse4 Fysisch-chemische verwerking

22 Gemiddelde VTRKlasse >3004 Ecotoxicologische verwerking klasseBetekenis 1 geen acute impact 2 licht acute impact 3 4 ernstige acute impact Raphidocellis subcapitata Thamnocephalus platyurus % sterfteKlasse < >754 Hyalella azteca

23 Ecotoxicologische verwerking E.E.VTRklasse Selenastrum Thamocephalus Hyalella4 % 100 Poriënwater Eindklasse4

24 Biologische verwerking KlasseBWI Betekenis goede biologische kwaliteit matige biologische kwaliteit slechte biologische kwaliteit zeer slechte biologische kwaliteit %misv. < >20-40 <40 Betekenis niet afwijkend van referentie matig afwijkend van referentie sterk afwijkend van referentie zeer sterk afwijkend van referentie Globale KlasseBetekenis 1goede biologische kwaliteit 2matige biologische kwaliteit 3slechte biologische kwaliteit 4zeer slechte biologische kwaliteit

25 waardeklasse BWI43 % misvormingen69,74 Eindklasse4 Biologische verwerking

26 KlasseFysico-chemie (C)Ecotoxicologie (E)Biologie (B) Triade kwaliteitsbeoordeling CEB

27

28 Inhoud n Definities n Triade-onderzoek l Monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid n Definities n Triade-onderzoek l Monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid

29 Waterbodemmeetnet n Door VMM opgestart in 2000 na methodologische studie AMINAL/AWZ/VMM n Kwaliteit van de bodems van de Vlaamse waterlopen in kaart brengen m.b.v. het Triade concept: l fysisch-chemische beoordeling l ecotoxicologische analyse l biologische analyse l integrale index of triadekwaliteitsbeoordeling n 150 verschillende meetplaatsen per jaar n 600 meetplaatsen na 4 jaar n Door VMM opgestart in 2000 na methodologische studie AMINAL/AWZ/VMM n Kwaliteit van de bodems van de Vlaamse waterlopen in kaart brengen m.b.v. het Triade concept: l fysisch-chemische beoordeling l ecotoxicologische analyse l biologische analyse l integrale index of triadekwaliteitsbeoordeling n 150 verschillende meetplaatsen per jaar n 600 meetplaatsen na 4 jaar

30 Procentuele verdeling van de triadekwaliteitsbeoordeling (TKB) TKB 1 TKB 2 TKB 3 TKB 4 1% 18% 36% 45%

31

32 Triadekwaliteitsbeoordeling per bekken 0% 20% 40% 60% 80% 100% Beneden- Schelde Boven-ScheldeBrugse Polders Demer Dender Dijle & Zenne Gentse Kanalen IjzerLeie Maas Nete sterk verontreinigd verontreinigd licht verontreinigd niet verontreinigd

33 Fysico-chemie - Vlaanderen 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% As tCd tCr tCu tHg tNi tPb tZn tEAS tce EOXOCP tPAK 6PCB t sterk afwijkend afwijkend licht afwijkend niet afwijkend

34 Fysico-chemie - Schelde 0% 20% 40% 60% 80% As t Cd t Cr t Cu t EAS tce EOX Hg t Ni t OCP t PAK 6 Pb t PCB t Zn t sterk afwijkend afwijkend licht afwijkend niet afwijkend 100% 1% 13% 25% 61%

35 Fysico-chemie - Leie 0% 24% 76% 0% 20% 40% 60% 80% 100% As t Cd t Cr t Cu t EAS tce EOX Hg t Ni t OCP t PAK 6 Pb t PCB t Zn t sterk afwijkend afwijkend licht afwijkend niet afwijkend

36 Inhoud n Definities n Triade-onderzoek l Monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid n Definities n Triade-onderzoek l Monsterneming l Fysisch-chemische evaluatie l Ecotoxicologische evaluatie l Biologische evaluatie n Waterbodemmeetnet en -databank n Triade en milieubeleid

37

38 Sectoraal Uitvoeringsplan Bagger- en Ruimingsspecie n Kwaliteitsgegevens: beschikbare fysisch- chemische resultaten bij waterbodemonderzoek n Kwantiteitsgegevens: beschikbare kwantiteitsgegevens van bagger- en ruimingwerken n Koppeling van bestaande kwaliteitsgegevens aan bestaande kwantiteitsgegevens geeft inschatting van de hoeveelheid verontreinigde specie en in welke mate dit verontreinigd is. n Kwaliteitsgegevens: beschikbare fysisch- chemische resultaten bij waterbodemonderzoek n Kwantiteitsgegevens: beschikbare kwantiteitsgegevens van bagger- en ruimingwerken n Koppeling van bestaande kwaliteitsgegevens aan bestaande kwantiteitsgegevens geeft inschatting van de hoeveelheid verontreinigde specie en in welke mate dit verontreinigd is.

39 BekkenHistorische achterstandJaarlijkse aangroei Bevaarbare waterlopen Afdeling Bovenschelde Afdeling Zeeschelde Afdeling Waterwegen Kust Afdeling Maas en Albertkanaal + Dienst voor de Scheepvaart Afdeling Maritieme Toegang NV Zeekanaal Haven Gent Haven Antwerpenp.m Totaal bevaarbare waterlopen Onbevaarbare waterlopen Beneden-Schelde Boven-Schelde Brugse Polders Demerbekken Denderbekken Dijle-Zenne Gentse Kanalen IJzerbekken Leiebekken Maasbekken Netebekken Totaal onbevaarbare waterlopen Algemeen totaal Ramingen van historische achterstand en jaarlijkse aangroei cijfers in tds (bron AMINAL, AWZ, VMM)

40 TKB 1TKB 2TKB 3TKB 4 Onbevaarbare Bevaarbare Totaal Onder normBoven norm 60% zand 60% zand Onbevaarbare Bevaarbare Totaal Specieaanbod per TKB-klasse en voor hergebruik als bodem cijfers in tds

41 En verder...  Meetnet verder uitbreiden:  uitbreiden meetplaatsenbestand en verder uitwerken van het waterbodemmeetnet  voor en na situatie in kaart brengen  erkenning triadesysteem als OBO  normen en kwaliteitsdoelstellingen voor waterbodems  …  Meetnet afstemmen op palingpolluentenmeetnet e.a.  Waterbodemdatabank verder actualiseren en optimaliseren  Verder onderzoek : optimalisatie van het triadesysteem  Meetnet verder uitbreiden:  uitbreiden meetplaatsenbestand en verder uitwerken van het waterbodemmeetnet  voor en na situatie in kaart brengen  erkenning triadesysteem als OBO  normen en kwaliteitsdoelstellingen voor waterbodems  …  Meetnet afstemmen op palingpolluentenmeetnet e.a.  Waterbodemdatabank verder actualiseren en optimaliseren  Verder onderzoek : optimalisatie van het triadesysteem

42 En verder... n Ondersteuning van het waterbodembeleid l onderlinge afstemming van decreten en uitvoeringsbesluiten l erkenning labs l verder wetenschappelijk onderzoek l centrale waterbodemdatabank VMM l Advies- en kenniscentrum waterbodems l werkbare normen inzake bagger- en ruimingsspecie l sedimenttoevoer in waterlopen beperken n Ondersteuning van het waterbodembeleid l onderlinge afstemming van decreten en uitvoeringsbesluiten l erkenning labs l verder wetenschappelijk onderzoek l centrale waterbodemdatabank VMM l Advies- en kenniscentrum waterbodems l werkbare normen inzake bagger- en ruimingsspecie l sedimenttoevoer in waterlopen beperken

43 Andere projecten n Opvolgen WVO-vergunning (UGT en CTT): terugstorten van baggerspecie in de Westerschelde n opvolgen VLAREM-vergunning terugstorten van baggerspecie in de Zeeschelde n zwevende stof campagnes (Laak & Winterbeek, Scheppelijke & Molse Nete, Dommel, Maas,…) n Onderzoek: sediment effect concentraties n Onderzoek: diepere lagen onder sedimentlaag n Kosten-Baten analyse van wetgeving (VLAREA/VLAREBO) n Samenwerking met andere instanties n Opvolgen WVO-vergunning (UGT en CTT): terugstorten van baggerspecie in de Westerschelde n opvolgen VLAREM-vergunning terugstorten van baggerspecie in de Zeeschelde n zwevende stof campagnes (Laak & Winterbeek, Scheppelijke & Molse Nete, Dommel, Maas,…) n Onderzoek: sediment effect concentraties n Onderzoek: diepere lagen onder sedimentlaag n Kosten-Baten analyse van wetgeving (VLAREA/VLAREBO) n Samenwerking met andere instanties


Download ppt "Waterbodemkwaliteit in Vlaanderen Ward De Cooman VMM A. Van De Maelestraat 96 9320-Erembodegem VMM A. Van De Maelestraat 96 9320-Erembodegem Vlaamse Milieumaatschappij."

Verwante presentaties


Ads door Google