De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VERKIEZINGSSYSTEMEN DEMOCRATIE. VERKIEZINGSSYSTEMEN Organisatie van verkiezingen heeft grote gevolgen voor de staatsstructuur. Proportionele verkiezingssystemen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VERKIEZINGSSYSTEMEN DEMOCRATIE. VERKIEZINGSSYSTEMEN Organisatie van verkiezingen heeft grote gevolgen voor de staatsstructuur. Proportionele verkiezingssystemen."— Transcript van de presentatie:

1 VERKIEZINGSSYSTEMEN DEMOCRATIE

2 VERKIEZINGSSYSTEMEN Organisatie van verkiezingen heeft grote gevolgen voor de staatsstructuur. Proportionele verkiezingssystemen vs Niet-proportionele verkiezingssystemen Afhankelijk van de mate waarin de zetelverdeling in het parlement overeenstemt met de voorkeursverdeling van de bevolking

3 VERKIEZINGSSYSTEMEN 1.Niet-proportioneel: het meerderheidssysteem  a.h.v. Brits en Frans verkiezingssysteem GB -650 parlementsleden -650 districten (op basis van hoeveelheid mensen) -‘ winner takes all ’: enkel de persoon met meeste stemmen is verkozen - Uninominaal of eennamig meerderheidsstelsel: 1 zetel toegewezen - Relatieve meerderheid is voldoende, absolute niet nodig Verschil tussen relatieve en absolute meerderheid? (Maak oefeningen bij tabellen en grafieken op volgende bladzijden )

4 VERKIEZINGSSYSTEMEN KandidaatStemmenaantalPercentage Davies (Conservative) ,5 Litherland (Labour) ,7 Clayton (Liberal Democrat)3.1519,8 Buchanan (Communist League)1670,5 Mitchell (Natural Law Party)1670,5 KandidaatStemmenaantalPercentage Patten (Conservative) ,8 Richards (Labour)4.1027,8 Foster (Liberal Democrat) ,9 McCanlis (Green)4330,8 Baker (Liberal Party)1720,3 Sked (Anti Federal League)1170,2 Rumming (zelfstandig)790,2 Voorbeeld 1: Manchester Central Kiesgerechtigden: Deelname aan verkiezingen: stemmen (56,9%) Voorbeeld 2: Bath Kiesgerechtigden: Deelname aan verkiezingen: stemmen (82,5%) 1.Wat kunnen we zeggen over de grote (in percentages) van de overwinning? 2.Kan je verklaren waarom het opkomstpercentage bij de ene zo hoog ligt, en bij de andere zo laag?

5 VERKIEZINGSSYSTEMEN KandidaatStemmenaantalPercentage Sweeney (Conservative) ,3 Smith (Labour) ,3 Davies (Liberal Democrat)5.0459,2 Haswell (Playd Cymru)1.1602,1 KandidaatStemmenaantalPercentage McGrigor (Conservative)1.0716,65 MacDonald (Labour) ,60 Mitchison (Liberal Democrat)4953,07 Gillies (Scottish National Party) ,40 Lionel (Referendum Party)2061,28 Voorbeeld 3: Vale of Glamorgan Kiesgerechtigden: Deelname aan verkiezingen: stemmen (81,9%) Voorbeeld 4: Western Isles Kiesgerechtigden: Deelname aan verkiezingen: stemmen (70,08%) 3. Vergelijk het aantal kiesgerechtigden in voorbeeld 3 en 4 en trek er een conclusie uit. 4. Wat is er zo eigenaardig aan voorbeeld 3?

6 VERKIEZINGSSYSTEMEN Uitslagen verkiezingen Brits Lagerhuis 1.Vergelijk het aantal zetels met het stemmenpercenta ge? 2.Kan je aan de hand daarvan verklaren waarom er maar 2 grote partijen zijn? 3.Er zijn geen coalities, waarom is dit niet nodig?

7 VERKIEZINGSSYSTEMEN 1.Wie zie je? 2.Wie probeert er op haar hoofd in te hakken? 3.Lukt dat? 4.Wat is een mogelijk nadeel van het Brits verkiezingsstelsel? Wat gebeurde er in 2010 voor de eerste keer sinds 30 jaar?

8 VERKIEZINGSSYSTEMEN Besluit: Het Britse kiessysteem is het éénnamig meerderheidsstelsel met relatieve meerderheid (of met één stembeurt).  Éénnamig:  Meerderheidsstelsel:  Relatieve meerderheid:

9 VERKIEZINGSSYSTEMEN GB Voordelen en nadelen van Brits éénnamig meerderheidsstelsel met relatieve meerderheid: VOORDELEN: Men heeft een duidelijke keuze tussen links en rechts De regering beschikt over een stevige meerderheid in het parlement Men komt tot een HOMOGENE (één blok) en COHERENTE (duidelijk samenhangende) regering Het programma kan zo goed als volledig uitgevoerd worden (geen compromis) NADELEN: kleine partijen hebben bijna geen zetels (vb. liberalen en groenen halen 10 à 20% maar niet een evenredig aantal zetels) Een meerderheid in het parlement kan een minderheid in het land vertegenwoordigen (veel stemmen gaan verloren)

10 VERKIEZINGSSYSTEMEN Een meerderheid in het parlement kan een minderheid in het land vertegenwoordigen vb. 100 stemgerechtigden District 1District 2District 3District 4

11 VERKIEZINGSSYSTEMEN FR Frankrijk kent een éénnamig meerderheidsstelsel met absolute meerderheid (2 stembeurten) Het Franse kiesstelsel: één president mogelijk, dus: Kandidaten die genoeg handtekeningen verzamelen mogen deelnemen aan de eerste ronde. Twee kandidaten die de meeste stemmen hebben gehaald gaan door naar de tweede ronde. De tweede ronde is niet nodig wanneer één van de kandidaten in de eerste ronde reeds meer dan de helft van de stemmen haalt.

12 VERKIEZINGSSYSTEMEN FR Voor het parlement geldt bijna hetzelfde systeem als in Groot-Brittannië. Er zijn evenveel kandidaten als er districten zijn. Per district kan maar één kandidaat winnen. Alle kandidaten die meer dan 15% hebben gehaald in de eerste ronde mogen deelnemen aan de tweede ronde.  Verdubbeld systeem

13 VERKIEZINGSSYSTEMEN FR VOORDELEN: Duidelijke keuze tussen links en rechts De regering beschikt over een grote meerderheid in het parlement. Er is dus een stabiele, coherente regering die niet snel zal vallen. Kleinere partijen worden meer betrokken bij de tweede stemronde. NADELEN: De grote partijen worden bevoordeeld. Er gaan veel stemmen verloren Er bestaat een kans op een cohabitation. (systeem van gedeelde regeringsmacht: de president en de eerste minister zijn van een verschillende partij). Als links of rechts verdeeld is, dalen hun kansen om de president (of volksvertegenwoordiger) te leveren.

14 VERKIEZINGSSYSTEMEN 2.Proportionele verkiezingssystemen Proportioneel = meer evenredige verdeling op basis van de stemresultaten  NOOIT EENNAMIG Per definitie niet-proportioneel 2 manieren om in meernamige verkiezingssystemen de zetels te verdelen over de deelnemende partijen. QUOTUMDELERREEKS

15 VERKIEZINGSSYSTEMEN Een quotum is een aantal stemmen dat een partij moet halen om een zetel te veroveren. Het meest eenvoudige quotum is: 100% tot. aantal zetels Vb. Als er 100 zetels zijn in totaal: Om een zetel te krijgen heeft een partij 1% van de stemmen nodig. Dit systeem wordt gebruikt in Nederland. Werk voorbeeld uit op p. 65

16 VERKIEZINGSSYSTEMEN Partij Resultaat in % Resultaat gedeeld door quotum Aantal directe zetels CDA 28, / 0,67 42 PvdA 27,3 VVD 17,9 SP 6,3 LPF 5,7 Groen- Links 5,1 D66 4,1 Christen -unie 2,1 SGP 1,6 TOTAAL Tweede kamer Nederland: 150 zetels Quotum te behalen voor zetel: 0,67% Vul de tabel aan. Hoeveel zetels zijn er nog tekort?

17 VERKIEZINGSSYSTEMEN Het Belgisch verkiezingssysteem maakt gebruikt van een delerreeks. (a.k.a. systeem D’Hondt)  De delerreeks is 1, 2, 3, 4, 5, …: uitslag voor iedere partij wordt gedeeld door deze cijfers.  Dat levert een heel aantal quotiënten op. Het aantal zetels wordt dan toegewezen in volgorde van de grootte van die quotiënten.  Het systeem werkt dus ook met de logica van de grootste gemiddelden.

18 VERKIEZINGSSYSTEMEN Gebeurt in België niet voor alle zetels van Parlement tegelijk. (i.t.t. quotum Nederland)  wel per provincie Aantal beschikbare zetels per provincie berekend op basis van inwoneraantal. (vb. Lux = 4, Ant = 24) Werk het voorbeeld uit op p. 66

19 VERKIEZINGSSYSTEMEN Delerree ks VLD 30,7% SP.A- spirit 22,1% CD&V 19,1% VB 16,8% Groen! 4,5% N-VA 4,3% 1 30,7 22,1 19,1 16,8 4,5 4,3 2 15,35 11,05 9,55,,, # zetels

20 VERKIEZINGSSYSTEMEN Delerreeks Imperiali (2,3,4,5,…) zou een heel andere oplossing geven. Maak de delerreeks ook voor deze indeling.  Welke gevolgen heeft dat? Het Nederlandse systeem is proportioneler dan het Belgische. Waarom?  In Nederland worden alle zetels tegelijk verdeeld. In België per provincie. Luxemburg kan met 4 zetels niet volledig proportioneel zijn.  Met delerreeks is het moeilijker voor kleine partijen om hun eerste zetel te behalen.

21 VERKIEZINGSSYSTEMEN Sinds 2003 geldt in België ook de ‘kiesdrempel’ van 5% per provincie. Welke gevolgen heeft dit voor het systeem D’Hondt? Doel van kiesdrempel = tegengaan versnippering (aantal partijen beperken dat in het parlement mag zetelen)  hoe meer partijen, hoe moeilijker het is om een beleid te voeren.

22 VERKIEZINGSSYSTEMEN VOORDELEN van het proportionele systeem: Het systeem is democratischer dan het meerderheidssysteem Kleinere partijen maken ook een kans Er gaan relatief weinig stemmen verloren NADELEN van het proportionele systeem: Er moeten altijd coalities gevormd worden (minieme kans op absolute meerderheid)  compromis  minder stabiel beleid. De grote representativiteit in Nederland heeft ook als gevolg dat de Nederlanders hun vertegenwoordigers niet echt kennen.


Download ppt "VERKIEZINGSSYSTEMEN DEMOCRATIE. VERKIEZINGSSYSTEMEN Organisatie van verkiezingen heeft grote gevolgen voor de staatsstructuur. Proportionele verkiezingssystemen."

Verwante presentaties


Ads door Google