De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De Derde Beeldenstorm Beamen of beamen we die niet?

Verwante presentaties


Presentatie over: "De Derde Beeldenstorm Beamen of beamen we die niet?"— Transcript van de presentatie:

1 De Derde Beeldenstorm Beamen of beamen we die niet?

2 Religieus cafe2 Winfried Timmers Trainer, adviseur, coach, geestelijk begeleider o.a. Kontakt der Kontinenten te Soesterberg Docent Ethiek TVG (Theologische Vorming voor Gemeenteleden) ’s-Hertogenbosch Stille en persoonlijk begeleide retraites Commissie Identiteit en Zingeving Unie KBO Zorgbelang Brabant: ondersteuning WMO-raden Tactum: laat inspiratie werken

3 De Derde Beeldenstorm? Als we het over de Derde Beeldenstorm hebben is de vraag terecht: waren er dan al eerder Beeldenstormen? Beeldenstormen: ze zijn van alle tijden (maar wel na het Neoliticum) Religieus cafe3

4 Neolithicum vanaf v. Chr Religieus cafe4

5 Kenmerken Ontstaan in meerdere kernen en verspreiding van daaruit Ontstaan in meerdere kernen en verspreiding van daaruit Aanvang en snelheid wisselend per regio Aanvang en snelheid wisselend per regio Vestiging in nederzettingen, landbouw en veeteelt Vestiging in nederzettingen, landbouw en veeteelt Uitvindingen – Gepolijste steen Gepolijste steen – Keramiek Keramiek – Koper Koper – Het wiel Het wiel – Het schrift Het schrift Opkomst van specialisatie, hiërarchisering, oorlog en staten Opkomst van specialisatie, hiërarchisering, oorlog en staten Voorouderverering, religie en kunst Meer klimaat (rond 6200 kouder) Ötzi Religieus cafe5

6 Tussen de 1 ste en 16 de eeuw Schilderingen in de catacomben: geen protest vastgelegd. Concilie van Elvira (300 – 303) verering van aanbiddingswaardige voorwerpen wordt verboden. Bisschop Serenus van Marseille (ca. 600) verbiedt beeldenverering. Gregorius de Grote wettigde beelden als hulpmiddel voor het ongeletterde volk. Karel de Grote lapt dit aan zijn laars en laat in de Libri Caroline het verbod op beeldenverering vastleggen Religieus cafe6

7 Eerste onofficëile beeldenstorm: 8 ste en 9 de eeuw Het Byzantijnse Rijk wordt geteisterd door een beeldenstrijd. Iconoclasten iconodoulen. Keizer Leo III gebiedt in 726 de verwijdering van alle beelden van heiligen, martelaren en engelen. Dit in weerwil van de wens van Patriarch van Constantinopel Germanos. Hij verbiedt in 730 de verwijdering van alle beelden van Christus. Onderscheid tussen verering en aanbidding van beelden: 7 de algemene concilie te Nicea Religieus cafe7

8 Tweede concilie van Nicea 787 Bijeengeroepen door Keizerin Irene. Mag men wel beelden vereren of niet? Men kwam tot de beslissing: Geen latreia, wel douleia. (Geen aanbidding, wel verering.) Religieus cafe8

9 Eerste Beeldenstorm Religieus cafe9 Schilderij van Dirk van Gelen Altaarstuk Domkerk Utrecht

10 De Beeldenstorm in West Europa 1522: Wittenberg; 1523 in Zürich: Zwingli overlegt met het stadsbestuur en beelden worden verwijderd; 1530: Kopenhagen: gewelddadige verwijdering beelden; 1534: Münster 1535: in Geneve wordt onder leiding van Farel een groot aantal kunstwerken vernield; 1537: Augsburg 1559: Schotland Religieus cafe10

11 Motieven Vanuit het Calvinisme neemt men stelling tegen afgoderij; Men kwam in verzet tegen de levenswandel van de geestelijkheid (denk aan Moderne devotie) tegen de wreedheden en martelingen van de inquisitie (kerkelijke rechtbank); Het maatschappelijk leven was ontwricht wegens het vertrek van veel landgenoten en de handelsoorlog met Engeland en Denemarken; Calvinisten, adel en gilden sloten zich aaneen tegen de invloed van de geestelijkheid en machtige juristen: men nam zelf het recht in handen Religieus cafe11

12 Verspreiding beeldenstorm in de Nederlanden Religieus cafe12

13 Drie fases tot 18 augustus vernielden rondtrekkende groepen kerken in het Westkwartier, de Westhoek, zuidwestelijke hoek van het graafschap Vlaanderen met als steden Veurne, Ieper, Wervik, Waasten (Warneton), Belle (Bailleul), Sint-Winoksbergen (Bergues), Kassel, Broekburg (Bourbourg), Epicentrum Steenvoorde.Westkwartier graafschap VlaanderenVeurneIeperWervik WaastenBelleSint-WinoksbergenKassel Broekburg augustus tot 27 augustus streek rond Schelde:Schelde AntwerpenAntwerpen, Oudenaarde, Gent,OudenaardeGent verder: Bredaverder: Breda, 's-Hertogenbosch, Middelburg, Amsterdam,, Delft.'s-HertogenboschMiddelburgAmsterdamDelft 3. september en begin oktober boven de grote rivieren. Meer georganiseerd. Door de lokale bevolking, versterkt met edelen Religieus cafe13

14 Beeldenstorm Religieus cafe14 Jan Luijken ( )

15 Beeldenstorm in de Nederlanden Religieus cafe15 Hagepreek in Antwerpen 1566 Jan Luijken (

16 Concilie van Trente: interne beeldenstorm Concilie van Trente ( ): Noord Italië Doel: misstanden en misbruiken binnen de Rooms-katholieke Kerk aan pakken. Duidelijkheid over door de protestanten betwiste geloofspunten. Bijeengeroepen door paus Paulus III (1545), voortgezet door Julius III (1551) en door Pius IV bekrachtigd (1563). Thema’s: verdieping en verinnerlijking, de juiste formulering van de theologische opvattingen (met nadruk op het absolute gezag van de paus) en het bepalen van de houding ten opzichte van de reformatie Religieus cafe16

17 De tweede Beeldenstorm Na het Tweede Vaticaans Concilie ( ) vond er een volgende beeldenstorm plaats in katholiek Nederland: Latijn als kerktaal werd afgeschaft De priester ging met zijn gezicht naar het volk Het altaar kwam naar voren. Kerken werden wit geschilderd. Beelden verdwenen (er was een grote hoeveelheid stoepkrijt beschikbaar). Oude beelden werden ‘schoongemaakt’. Het schijnt dat de beelden weer terugkomen! Religieus cafe17

18 Voorbeelden Religieus cafe18 St. Jacobuskerk Uithuizen

19 Nu: derde beeldenstorm Beamers brengen beelden in de dienst! Beelden in de kerk: of alleen bij de Lutheranen? Mariaverering groeit! Interesse voor devoties en bedevaarten! Wat is er aan de hand? Religieus cafe19


Download ppt "De Derde Beeldenstorm Beamen of beamen we die niet?"

Verwante presentaties


Ads door Google