De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Haver: oeroud gewas met gouden toekomst Luud Gilissen PPO-PRI - Bioscience Wageningen UR 12-11-2012.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Haver: oeroud gewas met gouden toekomst Luud Gilissen PPO-PRI - Bioscience Wageningen UR 12-11-2012."— Transcript van de presentatie:

1 Haver: oeroud gewas met gouden toekomst Luud Gilissen PPO-PRI - Bioscience Wageningen UR

2 Inhoud Historie Haver en gezondheid Haver en coeliakie Toekomst

3 Haver (Avena sativa)

4 De korrel

5 Avena sativa historie 9000 jaar geleden: tarwe (einkorn, emmer), gerst and peulvruchten als ‘gewassen’ in Klein Azië; haver als onkruid Verhuizing van deze gewassen naar Europa 3000 jaar geleden: Ontwikkeling van haver als gewas in NW-Europa Haver groeit het beste in koel, vochtig en maritiem klimaat 2000 jaar geleden: hexaploid haver is een belangrijk gewas in Europa

6 250 accessions bij CGN

7

8 Haver, huidige status 1850: selectie van zomer- en winterhaver landrassen Recent: haververedeling is conservatief in de benadering, conventioneel in de methoden and beperkt in doelstellingen

9 Afnemende belangstelling Verwaarloosd gewas

10 Waarom deze afnamen? Veranderingen in het boerenbedrijf Van paard naar tractor Geen ‘on farm’ voederproductie meer Haverpel ~25-40% gewichtsverlies (na pellen voor humaan gebruik Extra stap in procesgang Vervangen door tarwe en mais (‘saldo’) Economische balans tussen prijs en voederkwaliteit

11 Huidige wereldmarkt van haver Haver productie in  EU  Russia  Canada  US  Australia  South America (Chili) Haver export uit  Canada  EU (Finland, Sweden)  Australia Haver import in  US  Germany  Mexico  Japan  Saudi-Arabia (camel feed)

12 Onterecht verwaarloosd: Haver brengt gezondheid Veld Voeder Voeding

13 Veld Voordelen Robuust en duurzaam Lage N behoefte (gelijke productie op klei en zand) Lage ziektegevoeligheid Past goed in diverse gewasrotaties Positieve effecten op bodemgezondheid (aaltjesbestrijding) Past prima in biologische landbouw Hoort thuis in het Nederlandse (NW-Europese) landschap Uitdaging Opbrengst in NL (in concurrentie met wintertarwe) Legering Naakte haver

14 Voeder Voordelen Bevordering gezondheid ingewanden Verhoging immuniteit (verlaging toepassing antibiotica) Energie-rijk Houdt dieren rustig (verzadigingsgevoel) Gewichtsbeheersing Uitdaging Concurrentie met andere granen (mais, tarwe) en soja

15 Voeding Eiwit Totaal eiwit : 15-20% Verteerbaarheid: 90% Hoog in essentiele aminozuren Zetmeel Totaal zetmeel: 60% Langzaam, geheel verteerbaar (lage glycemische index; helpt bij diabetes and obesitas) Vet Totaal vet: 3-15 % Voornamelijk onverzadigde vetzuren (PUFAs) (helpt bij hart- en vaatziekten) Vezels Totaal vezels : 4,5% (beta-glucans; oplosbaar) Vertraagde maaglediging: verbeterde vertering; verlengde verzadiging Verlaging serum cholesterol (officiële FDA en EFSA gezondheidsclaims)

16 Voeding Uitdagingen Saai imago Smaak Geen nieuwe producten Vervanger voor tarwe in dagelijks dieet Als gluten-vrij product Veelheid toepassingen in Azië Traditioneel Medicijn Noodles en pasta’s Dranken Cosmetica Onderzoek naar de rol van beta- glucanen in darmgezondheid

17 Haver, als voeding in vergelijking met tarwe = + (+: bevordering gezondheid) + geen Nutritionele waarde (Kcal) Eiwit (kwaliteit) Olie Zetmeel Anti-oxidanten Onverz. vetzuren Vit B and E Voedingsvezels (b- glucanen) Anti-nutritionele comp.

18 Groeiende interesse Verlaging cholesterol (FDA, EFSA claims toegekend) Voedingsvezels (beta-glucanen) Verbetering immuunreactie Beta-glucanen stimuleren darmflora en immuunsysteem Veraging kans op HVZ (FDA claim) Antioxidanten (voorkómen oxidatie van LDL cholestrerol) Verlaging risico diabetes and obesitas Hoog Mg 2+ stimuleert enzymen van glucose-metabolisme Stabiliseert bloedsuikerniveau Vertraagt maaglediging, verlengt verzadigingsgevoel Veilig graan voor coeliakie patienten

19 Coeliakie Gluten intolerantie Tarwe, gerst, rogge T-cel gemedieerde ontsteking in dunne darm Diversiteit aan ziektebeelden diarree, vermoeidheid, gewichtsverlies, buikpijn, slechte voedselopname, chronische hoofdpijn, ataxia, osteoporosis, dermatitis herpetiformis, verlaagde vruchtbaarheid, abortus, lymphoma 1-3% van de Westerse bevolking Levenslang gluten-vrij dieet

20 Celiac Disease Consortium Veilige voeding, verbeterde diagnostiek, betere behandeling

21 B, C- type LMW-GS/ α/β-, γ-gliadins HMW-GS ω-gliadins D-type LMW-GS Variety SDS-PAGE (CBB) kDa Gluten eiwitten in tarwe HMW-GS: high molecular weight glutenin subunit; LMW-GS: low molecular weight glutenin subunit ~70% starch 8-15% protein, mainly gluten

22 Gluten digestion

23 Haver en coeliakie Veilig voor verreweg de meeste CD patiënten (Pulido et al., 2009) T-cell stimulation (Koning et al., 2005) Epitopen in tarwe, gerst en rogge niet waargenomen in haver (Londono et al., in prep) ProteinEpitope (note that some epitopes are shorter versions of others) Reference AveninPYPEQQQPF (“a”)[13, 33]1333 PYPEQQEPF (“b”)[13, 33]1333 QQPFVQQQQPFVQQ (“c”)[19]19 α-gliadinPQPQLPYPQ[14, 15, 33] PFPQPQLPY[14, 15, 33] FRPQQPYPQ[14, 15, 33] QGSFQPSQQ[14, 15, 33] PYPQPQLPY[13, 34]1334 VRVPVPQLQ PQNPSQQQPQ[35]35 QNPSQQQPQEQVPLVQQQ[35]35 QVPLVQQQQFPGQQQPFPPQ[35]35 LGQQQPFPPQQPYPQPQPF[35, 36]3536 LGQQQPFPPQQPY[37]37 LGQQQPFPPQQPYPQPQPF[36, 37]3637 FPGQQQPFPPQQPYPQPQPF[35]35 QPYPQPQPFPSQQPYLQL[35]35 PQPFPSQQPYLQLQPFPQ[38]38 QLQPFPQPQLPY[39]39 PQPQLPYPQPQLPY[39]39 QLQPFPQPELPY[40]40 PQPELPYPQPELPY[40]40 QLQPFPQPELPYPQPQS[40]40 LQLQPFPQPQLPYPQPQLPYPQPQLPYPQPQPF[41]41 PFRPQQPYPQPQPQ[42]42 LIFCMDVVLQ[43]43 QQPLQQYPLGQGSFRPSQQNPQAQG[44]44 QYPLGQGSFRPSQQNPQA[45]45 PSGQGSFQPSQQ[44, 46]4446 SGQGSFQPSQQN[44, 46]4446 PGQQQPFPPQQPY[47]47 PGQQQPFPPQQPYPQPQPF[36, 48, 49] PGQQQPFPPQQPYPQPQPFPSQQPY[47, 49]4749 PQPQPFPSQQPY[47]47 SQQPYLQLQPFPQPQLPYSQ[50]50 LGQGSFRPSQQN[51]51 QPFPQPQ[52]52 RPQQPYP[52]52 PPFSQQ[52]52 γ-gliadinFPQQPQQPF[15, 33]1533 PQQSFPQQQ[15, 33, 34] IIQPQQPAQ[33, 34]3334 IQPQQPAQL[15]15 LQPQQPFPQQPQQPYPQQPQ[34]34 FPQQPQQPYPQQP[34]34 FSQPQQQFPQPQ[34]34 QPQQSFPEQQ[53]53 VQGQGIIQPQQPAQL[42]42 LMW- glutenin FSQQQQSPF[15, 33]1533 FSQQQQQPL[15, 33]1533 PFSQQQQSPF[42]42 QSPF[52]52 PFSQQQQQ[42]42 QXPQQPQQF[15]15 QQQQPPFSQQQQSPFSQQQQ[42]42 QQPPFSQQQQQPLPQ[42]42 HMW- glutenin QGYYPTSPQ[33]33 SGQGQRPGQWLQPGQGQQGYYPTSPQQSGQ GQQLGQ [54]54 QGQQGYYP[52]52 GluteninPGQGQQGYYPTSPQQSGQ[54]54 GYYPTSPQQSGQGQQLGQ[54]54 GYYPTSPQQSG[54]54 QGYYPTSPQQSG[54]54 QQGYYPTSPQQSG[54]54 GQQGYYPTSPQQSG[54]54 GQQGYYPTSPQQS[54]54 GQQGYYPTSPQQ[54]54 GQQGYYPTSPQ[54]54 GlutenQLPQQPQQF[33]33 QPQPFPQQSEQSQQPFQPQPF[42]42 QSEQSQQPFQPQ[42]42 QQXSQPQXPQQQQXPQQPQQF[42]42 QXPQQPQQF[42]42 HordeinPQPQQPFPQ[33]33 PFPQPQQPF[33]33 FPPQQPFPQ[33]33 SecalinPQPQQPFPQ[33]33 PFPQPQQPF[33]33 PQQSFPQQP[33]33

24 Haver in NL voor CD Veilige (= contaminatie- vrije) en duurzame voedselproductieketen op basis van haver:

25 HACCP protocol voor Glutenvrije productie Regels voor glutenvrije haverteelt en -productie Landbouwer is gecertificeerd voor graanteelt Geen tarwe, gerst, rogge op perceel in voorafgaande twee jaren Registratie van de haverteelt (locatie, varieteit, oppervlak [ha], opbrengst, aflevering, aanwezigheid wilde scheuten van tarwe, gerst, rogge) Teelt wordt minstens één maal gecontroleerd op aanwezigheid van wilde scheuten Havervariëteit is in overeenstemming met afnemer Zaaizaad is gegarandeerd vrij van besmetting met tarwe, gerst, rogge, en is als zodanig gecertificeerd Haverteelt is voldoende afgeschermd (afstand) van andere graanteelten Machines voor zaaien en oogsten zijn zorgvuldig schoongemaakt Afgeleverde producten aan afnemer zijn volledig traceerbaar Registratie van klachten over het product – maatregelen voor verbetering Productie van glutenvrije voedingsproducten op basis van haver is alleen toegestaan in GV-gecertificeerde bedrijven

26 Commercial yields 2009: 7.9 mt 2010: 8.2 mt 2011: 7.8 mt 2012: 9.7 mt

27 Brood-onderzoek Bloem analyse: zetmeelgehalte, zetmeelschade, eiwitgehalte, deeltjesgrootte Volume Gewicht Textuur

28 EC Verordening 41/2009 Staat toe om haver als gluten-vrij te verhandelen mits de contaminatie met gluten lager is dan 20 ppm

29 Haverconsortium ‘De Nederlandse Haverketen’ Letters of Intent van: VanDijke Semo: contracten met boeren (gluten-vrij, biologisch, gangbaar); collectie De Halm + Rosies: breakfast cereals (incl gluten-vrij) FreeOf: haverbrood Wiersum Plant Breeding: haververedeling LI Frank-mill: glutenvrije molenaarr EuroProxima: detectie besmetting met gluten en mycotoxines Borgesius/Veenhuis: bakkerij voor reguliere markt Vereniging Innovatief Platteland: glutenvrije teelten, o.a. haver PAVO: paardenvoeder Louis Bolk Instituut: biologische teelt TNO: receptuurontwikkeling glutenvrij haverbrood Fontys Hogeschool: ontwerp (glutenvrije) haverproducten (brood) HealthGrain Holland (PA): teelt en gezondheid Nederlands Bakkerij Centrum: product standaard Zeelandia: bakerij-ingrediënten Meneba; grootschalige molenaar (kennis, ervaring, infrastructuur en netwerk) Kellogg: ontbijtgranen (incl glutenvrij) Nederlandse Coeliakievereniging Diabetes Vereniging Nederland CDC

30 Toekomst Meer gezondheid met haver in Veld Voeder Voeding Haver als totaalpakket

31 Projecten Kennisbasis WUR Kennisinnovatie TNO Topsector Agri&Food; Topsector Tuinbouw&Uitgangsmaterialen EU KBBE 2013: OATS4EU EU KBBE 2013: Traditional Foods EFRO Oost-Nederland (Food Future)

32 Haver, de uitdagingen Landbouwkundige aspecten Gewasrotatie Grondverbetering Legering Veredeling op kortstro en compactere pluim Groeiregulatoren Pel A. nuda type (welke genen betrokken?) Als diervoeder In competitie met soja (eiwit), en mais en tarwe (zetmeel) Functionele diervoeder (verlaging of antibioticagebruik) Ontwikkeling nieuwe voedingsproducten Haverbrood, havermelk, haverbier, havercrunchies, haverpizza, haverpasta, gepofte haver; havercosmetica Hoog oliegehalte Toepassingen in voeding en gezondheid Biobased (haver als model voor zetmeel-olie conversie) Haver genome sequencing Algemeen doel: Ontwikkeling van Haver Kennis en Expertise Centrum

33 Dank voor uw aandacht mede namens Ingrid van der Meer, René Smulders, Elma Salentijn, Hetty van den Broeck, Wendy van ‘t Westende, Diana Londono (PRI) (CDC), Noortje Bas (CGN) Bert Pinxterhuis, Jan Kamp, Ruud Timmer (PPO), (Transforum) Rob Hamer, Tiny van Boekel (AFSG), Willem Marcelis (SSG), Jan Vos (PSG), Ruud Bottemanne (Fontys) Johan Vereijken (FBR) Alfons Jansman (ASG) The partners in De Nederlandse Haverketen © Wageningen UR


Download ppt "Haver: oeroud gewas met gouden toekomst Luud Gilissen PPO-PRI - Bioscience Wageningen UR 12-11-2012."

Verwante presentaties


Ads door Google