De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Wie is er bang voor pijn op de borst? Dr. Petra Kuijpers Cardioloog Vakgroep Cardiologie en Psychiatrie Maastricht Universitair Medisch Centrum Ziekenhuispsychiatrie.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Wie is er bang voor pijn op de borst? Dr. Petra Kuijpers Cardioloog Vakgroep Cardiologie en Psychiatrie Maastricht Universitair Medisch Centrum Ziekenhuispsychiatrie."— Transcript van de presentatie:

1 Wie is er bang voor pijn op de borst? Dr. Petra Kuijpers Cardioloog Vakgroep Cardiologie en Psychiatrie Maastricht Universitair Medisch Centrum Ziekenhuispsychiatrie in beweging Apeldoorn, 18 september 2009

2 Maastricht

3 Wie is er bang voor pijn op de borst?  Patiënt  Omgeving (partner, kinderen, ouders)  Psychiater  Psycholoog  cardioloog

4 Wie is er bang voor pijn op de borst? Patiënt

5 Wie is er bang voor pijn op de borst? omgeving

6 Wie is er bang voor pijn op de borst? cardioloog

7 Wie is er bang voor pijn op de borst? psychiater

8

9 Cardiopsychiatry Dilemma: “ It is not the function of cardiologists to serve as mental health professionals; on the other hand......” Rozanski et al, JACC 2005;45:637-51

10 “ The strong and robust relationship between psychosocial risk factors and CAD suggests that cardiologists need to be proactive in addressing this important aspect of patient care” Rozanski et al, JACC 2005;45:637-51

11 Psychosociale factoren en atherosclerose Two categories:  Emotional factors: Affective disorders (depression/anxiety) Hostility and anger  Chronic stress: Low social support Low social-economic status (SES) Work stress Marital stress Caregiver stress

12

13 Significant e Risicofacto r CAD Waarom psychologische en psychiatrische factoren belangrijk zijn voor de cardiologie Psychosocial e stress Trigger acute cardiale events Vaak gemaskeerd als cardiale klachten Hoge prevalentie dagelijkse cardiale praktijk Link met gedrags- en cardiale risicofactoren Barriere voor medische interventies

14 ‘Traditionele’ risicofactoren voor hart- en vaatziekten  Roken  Hypertensie (hoge bloeddruk)  Cholesterol  Overgewicht  Diabetes mellitus (suikerziekte)  Familiegeschiedenis  Weinig bewegen

15 Risicofactoren  Psychosociale stress!!  Roken  Hypertensie  cholesterol  Obesitas  Diabetes mellitus  Familie anamnese  Weinig bewegen

16 Psychische risicofactoren en optreden kranslagaderziekten Thurston R et al, Psychosom Med 2007;69:

17 Associatie RF met Acuut MI gecorrigeerd voor leeftijd, geslacht en geografische regio Yussuf et al, Interheart. Lancet 2004;364:

18 Waar komt angst en somberheid voor in de cardiologie?  Niet cardiale pijn op de borst  ICD-patiënten  Na hartinfarct  Hartfalen  Hartritmestoornissen  Reanimatie

19

20 Geschiedenis 1832 Hope: nervous palpitations 1871 Da Costa: Irritable Heart Syndrome 1892 Osler: true angina vs pseudoangina 1894 Freud: anxiety neurosis 1941 Wood: almost always psychiatric diagnosis in chest pain

21 Terminologie voor atypische pijn op de borst Irritable heart Soldier’s heart neurocirculatoire asthenie hyperventilatie syndroom hyperdynamische beta-adrenerge status mitralisklep prolaps syndroom microvasculaire angina Cardiaal syndroom X

22

23 Diagnostiek bij pijn op de borst Anamnese Lichamelijk onderzoek ECG Laboratorium Ergometrie (inspanningstest) Thallium test (nucleaire test) Echo, dobutamine stress echo Coronair angiografie Holter (24 uurs registratie) CT-angio MRI

24 Feiten over diagnostiek Coronair angiografie Niet risicoloos: ± 2% grote complicaties 20-40% van CAG’s: normale coronairen Bij normale CAG minder aandacht voor patiënt Groot deel van patiënten met normaal CAG blijft klachten houden: GEEN geruststelling!

25

26 Klachten wijzend op een paniek aanval DSM IV 1.Hartkloppingen 2.Transpireren 3.Trillen of beven 4.Kortademigheid 5.Gevoel te stikken 6.Pijn op de borst 7.Misselijkheid of buikklachten 8.Duizeligheid, onvast, flauwvalgevoel 9.Onwerkelijkheidsgevoel of depersonalisatie 10. Angst om controle te verliezen of om gek te worden 11.Angst om dood te gaan 12. Tintelingen, doof gevoel 13. Koude rillingen of opvliegers

27 Paniekstoornis (PS)  Plotse paniekaanval zonder aanleiding  Piek van klachten binnen ± 10 minuten  Minimaal 4 van de vorige 13 symptomen  Minstens 2 aanvallen gehad  Voortdurend bezig zijn met de klachten en angst voor het opnieuw krijgen van een aanval

28 Madonna heeft last van paniekaanvallen Uitgegeven: 11 maart :30 AMSTERDAM - Madonna mag dan een van de meest zelfverzekerde vrouwen op aarde lijken, in feite heeft de popster haar zenuwen niet altijd onder controle. In het blad Dazed & Confused onthult ze dat ze af en toe last heeft van extreme paniekaanvallen. Dat Madonna al meer dan dertig jaar op het podium staat heeft kennelijk niets geholpen.

29

30

31 Feiten over pijn op de borst en PS 1 patiënten met PS bezoeken de EHBO 12 x zo vaak als de algemene populatie < 1 jaar PS meer EHBO bezoeken dan “chronische” PS patiënten 60% van PS patiënten hebben last van pijn op de borst meer vrouwen dan mannen (2x zo veel)

32

33 Feiten over pijn op de borst en PS 2 ernst van aanvallen verschilt niet tussen de geslachten PD voornamelijk ziekte van jong volwassenen (niet altijd...) Erfelijke component speelt rol bij PS

34 Consequenties van PS 1 Hoge medische consumptie Onnodige diagnostiek (morbiditeit!) Lichamelijke en sociale beperkingen Ziekteverzuim (economische consequenties!)

35 Consequenties van PS 2 Afname Quality of life (QoL) Grotere kans op suïcide pogingen Onbehandeld, PS chronisch beloop Onbehandeld, vaak associatie met depressie (kans ±50%)

36 Prognose van pijn op de borst en PS Cardiale morbiditeit slechter: Grotere kans of CAD Toegenomen cardiale mortaliteit: mn plotse hartdood Indien wel behandeld: -effectiviteit SSRI bij PS 60-70% -toename QoL -afname medische kosten -verbetering cardiale prognose ????????

37

38 Hoe vaak komt het probleem voor? Literatuur:  ± 25% EHBO-patiënten met POB hebben een PS  Normale kransslagaders: 22-59% PS  Wel kransslagaderproblemen: 0%-53% PS  volwassen populatie 1,5% - 2,3% Eigen onderzoek

39 Studie populatie Patiënten op Eerste Harthulp (EHH) met: pijn op de borst, palpitaties, pijn in arm, keel, epigastrio, schouders Geen cardiale verklaring Ontslagen van EHH Periode januari januari 2002

40 HADS vragenlijst  14 korte vragen  7 over somberheid, 7 over angst  Score per vraag van 0-3  Score boven 8 op angstschaal en/of depressieschaal is afwijkend

41

42

43 Resultaten HADS  266 patiënten boven grenswaarde  78 patiënten onder grenswaarde  Allemaal MINI-interview Zeer goed bruikbaar om patiënten te herkennen met een grote kans op PS of depressie Psychosomatics 2003;44:329

44 Sensitiviteit en specificiteit van HADS in EHH populatie met cut off waarde ≥ 8 Sensitiviteit 98.5% Specificiteit 51.4% Positieve voorspellende waarde 73.3% Negatieve voorspellende waarde 96.1%

45 Twee typen Paniekstoornis ‘GEWONE’ PANIEKSTOORNIS KERNSYMPTOOM angst gevoelens NON-FEARFUL PANIEKSTOORNIS KERNSYMPTOOM lichamelijk onwel voelen

46 4 componenten van cardiale angst  ‘Heart focussed anxiety’: letten op cardiale symptomen  Vermijding gedrag dat klachten kan uitlokken  Zorg en angst over de symptomen  ‘Reassurance-seeking’: geruststelling zoeken bij klachten Marker et al, Depression and Anxiety 2008;25:

47 Veel pijn op borst ≠ veel laesies  25-45% CAD patiënten GEEN pijn op borst  Functionele beperkingen CAD patiënten hebben weinig associatie met coronair anatomie en gezondheidsstatus patiënt  VG van CABG, depressie en angst meer pijn op borst (ischemie meting dmv spect) Arnold et al, Circulation 2009;120:

48 Paniekprovocatie Biologische achtergrond paniekstoornis Lactaat model: lactaatgevoeligheid bij paniekstoornis. Mechanisme????? CO 2 model : overgevoeligheid voor CO 2 in cerebraal ademhalingscentrum? Andere stoffen: Caffeine, yohimbine, cholecystokinine (CCK), m-chlorophenylpiperazine (mCCP)

49 35% CO 2 provocatietest  Eén diepe teug uit fles met gasmengsel 35% CO 2 en 65% O 2  ECG en bloeddrukcontrole  Patiënten met PS krijgen direct een paniekaanval na CO 2 inademing  Opgewekte panieksymptomen zijn identiek aan de klinische panieksymptomen

50 CO 2 provocatietest

51 Resultaten 35% CO 2 test  30 HADS positieve patiënten  24 HADS negatieve patiënten  Sensitiviteit 63,3%  Specificiteit 87,5%  Het is een veilige test!

52

53

54 Copyright ©2000 BMJ Publishing Group Ltd. Witte, D. R et al. BMJ 2000;321: Kwartfinale EK voetbal Nederland-Frankrijk 22 juni 1996 Wij verloren……

55 Copyright ©2003 BMJ Publishing Group Ltd. Berthier, F et al. Heart 2003;89: Finale Frankrijk-Brazilië WK voetbal 1998

56 Emotionele stress: gebroken hart syndroom Patienten met Stress- hartspierziekte: punt linker hartkamer beweegt vrijwel niet Wittstein IS et al, NEJM 2005;352(6): Broken heart syndrome

57 Risico van depressie vergeleken met traditionele risicofactoren Rozanski,JACC 2005;45:637

58 Bewijs angst zonder CHZ en cardiale prognose / mortaliteit 2.45  RR for fatal CHD: 2.45 dose response Kawachi et al Circulation 1994;89:  RR for fatal CHD: 3.77 dose response Haines et al BMJ 1987;295:  RR for sudden death: 4.46 dose response Kawachi et al Circulation 1994;90:  RR for all incident CHD events: 2.41 dose response Eaker et al Am J Epidemiol 1992;135:  RR for fatal CHD events:  RR for sudden death: 1.77 dose response Albert et al. Circulation 2005;111:

59 Bewijs angst met CHZ en cardiale prognose / mortaliteit  516 poliklinische cardiologiepatienten  Angst (Kellners’s Symptom Questionnaire)  3.4 jaren follow up (range 1-5 jaren)  hoge cumulatieve angstscore  risico niet fataal MI of cardiale dood  dose response Woldecherkos et al. JACC 2007;49:

60 Angst bij ICD-patiënten  Angst: 24% - 87%  Paniekstoornis of agorafobie: 5-19%

61 Studie: Behandeling van ICD-patiënten met PS en depressie 5 patiënten met frequente ICD-shocks Behandeling met paroxetine (Seroxat ® ) Gedragsprogramma en uitleg over diagnose

62 24-uurs holter (ritme) registratie

63 Opvolging ICD- gebeurtenissen Bij 4 van de 5 patiënten na een half jaar geen ICD-shocks meer geweest! Effect of treatment of panic disorder in patients with frequent ICD discharges: a pilot study PMJC Kuijpers, A Honig, HJJ Wellens. Gen Hosp Psychiatry 2002;24:

64 Biologie emoties en hart Hart wordt door hersenen aangestuurd via zenuwen Hartslag wordt stabiel gehouden door balans tussen opjagende en remmende factoren Bij stress of depressie of angst verstoring balans kans op ritmestoornissen

65 Hersenen-hart verbinding PUFA’s

66 Pathofysiologische mechanismen Rozanski et al, JACC 2005;45:637-51

67 Pathofysiologisch model voor cardiovasculaire aandoeningen en angst Kuijpers PMJC, Proefschrift juni 2005

68 De hart-hersenen-relatie bestaat!

69 Conclusies 1  Relatie tussen hart en hersenen is enorm  PS en/of depressie zijn vaak oorzaken van niet cardiale POB  Herkenning door de cardioloog (en psychiater!) is teleurstellend, met grote gevolgen  Betere anamnese van de patiënt is noodzakelijk  HADS en CO 2 provocatietest bruikbare diagnostische middelen

70 Aanbevelingen 1  Goede anamnese !  HADS gebruiken  Bij hoge score op HADS een CO 2 provocatietest  Indien positieve test: Verwijzing naar psychiater  Meer onderzoek Behandeling Biologische stoffen Vervolgstudies

71 Aanbevelingen 2 Luister naar de patiënt Denk multidisciplinair Er kunnen meerdere diagnoses tegelijkertijd aanwezig zijn ! Maak psychiatrie bespreekbaar, ook bij somatische klachten !

72 Hulpmiddel voor psychiater Cardiale VG: voelt pat. verschil tussen soorten pijn op de borst? Angina pectoris anamnese goed uitvragen Er kunnen meerdere diagnoses tegelijkertijd aanwezig zijn ! Bij twijfel cardiale evaluatie met goede uitleg!!

73

74 Wie is er bang voor pijn op de borst?

75 …de psychiater nu niet meer!!!

76

77

78 Kenmerken depressie na hartinfarct  Vermoeidheid  Geheugenklachten  Geïrriteerdheid!!  Lichamelijke klachten

79 Depressie na hartinfarct  Komt voor bij ± 30% ! (1 op de 3!) Gevolgen:  Toegenomen hartsterfte en -aandoeningen  Minder goed hartpillen gebruiken  Slechtere resultaten hartrevalidatie  Minder goed leefstijl veranderen


Download ppt "Wie is er bang voor pijn op de borst? Dr. Petra Kuijpers Cardioloog Vakgroep Cardiologie en Psychiatrie Maastricht Universitair Medisch Centrum Ziekenhuispsychiatrie."

Verwante presentaties


Ads door Google