De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

CLP – GHS Aanpassingen COS-brochure Dag van het chemieonderwijs 21 oktober 2009.

Verwante presentaties


Presentatie over: "CLP – GHS Aanpassingen COS-brochure Dag van het chemieonderwijs 21 oktober 2009."— Transcript van de presentatie:

1 CLP – GHS Aanpassingen COS-brochure Dag van het chemieonderwijs 21 oktober 2009

2 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe GHS GHS:Globally Harmonized System of Classification and Labeling of Chemicals :ILO (International Labor Organization): conventie 170 en aanbeveling 177 tot harmonisatie van classificatie en etikettering chemicaliën die op het werk gebruikt worden. Internationale handel in chemicaliën. Stimuleren van veilige omgang met gevaarlijke stoffen in alle staten.

3 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe GHS GHS:Globally Harmonized System of Classification and Labeling of Chemicals Eenheid zoeken tussen verschillende bestaande belangrijke nationale en internationale systemen:  USA & Canada  EU  ADR (transport)  + input van andere landen  1992 : UNO-programma voor harmonisatie van classificatie en etikettering van gevaarlijke stoffen (1 onderdeel van 6 programmapunten) (streefdatum: 2000)

4 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe GHS GHS:Globally Harmonized System of Classification and Labeling of Chemicals 2002: aanvaarding van GHS door UNO December 2004: eerste gereviseerde versie van GHS December 2006: tweede gereviseerde versie van GHS

5 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe /1/2009: GHS van kracht in EU met overgangsregeling (Verordening ) 1/12/2010: stoffen1/6/2015: mengsels 1/12/2008: GHS van kracht in Japan voor een beperkt aantal stoffen sept 2006: GHS van kracht in Nieuw-Zeeland 1/1/2009: GHS van kracht in Taiwan 30/6/2010: GHS voor stoffen in Korea 30/6/2013: GHS voor mengsels in Korea Canada en USA: consultaties zijn bezig, nog geen kalender voor invoering GHS ?

6 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Verordening (16 december 2008) betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels (on classification, labelling and packaging of substances and mixtures)  vervangt richtlijn 67/548/EEG (stoffenrichtlijn) en richtlijn 1999/45/EG (preparatenrichtlijn) (overgangsregelingen!)  van kracht vanaf 20/1/2009  overgangsregelingen: stoffen: oude reglementering geldig tot 1/12/2010 mengsels (preparaten): oude reglementering geldig tot 1/6/2015

7 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Verordening (16 december 2008)  indelings-, etiketterings- en verpakkingsverplichtingen  voorschriften voor indeling van mengsels  vorm en inhoud van het etiket  inventarisatie van indelingen en etiketteringen

8 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Verordening (16 december 2008)  niet van toepassing op geneesmiddelen (incl. diergeneeskundig gebruik) cosmetische producten medische hulpmiddelen levensmiddelen en dierenvoeders vervoer van gevaarlijke goederen

9 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Verordening (16 december 2008)  lijst van stoffen met geharmoniseerde indeling en etikettering (bijlage VI, deel 3, tabel 3.1) 3375 stoffen en groepen van stoffen indelingen gevarenpictogrammen signaalwoorden H-zinnen soms concentratiegrenzen geen selectie van P-zinnen!

10 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Verordening (16 december 2008)  Omzettingstabel oude naar nieuwe indeling (bijlage VII) handig voor stoffen die niet opgenomen zijn in lijst van geharmoniseerde indelingen en etiketettering maar: voor sommige omzettingen is bijkomende informatie nodig

11 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU)  CLP (EU-GHS)  UN-GHS  Bijkomende indeling: Gevaar voor de ozonlaag  Bijkomende gevarenaanduidingen: EUH-zinnen

12 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe nieuwe pictogrammen CLP-verordening (toepassing GHS in EU) EUGHS (EU) (zeer) giftigacuut toxische stoffen cat 1, 2 & 3 schadelijk irriterend acuut toxische stoffen cat 4 huidirritatie oogirritatie huidallergenen toxisch voor doelorganen na eenmalige blootstelling cat 3 bijtend bijtend voor metalen bijtend voor de huid cat 1A/1B/1C ernstig oogletsel (zeer) licht ontvlambaar ontvlambare stoffen zelfontledende stoffen en organische peroxiden type B, C, D, E, F pyrofore stoffen stoffen vatbaar voor zelfverhitting stoffen die met water ontvlambare gassen vormen

13 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe nieuwe pictogrammen CLP-verordening (toepassing GHS in EU) EUGHS (EU) explosief ontplofbare stoffen (instabiel, subklassen 1.1, 1.2, 1.3, 1.4) zelfontledende stoffen en organische peroxiden (type A en B) oxiderendoxiderende stoffen milieugevaarlijk acuut toxische stoffen voor aquatisch milieu cat 1 chronisch toxische stoffen voor aquatisch milieu cat 1 en 2 gevaar voor de ozonlaag

14 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe nieuwe pictogrammen CLP-verordening (toepassing GHS in EU) EUGHS (EU) inhalatieallergenen kankerverwekkend cat 1A, 1B, 2 mutagenen cat 1A, 1B, 2 toxisch voor voortplanting cat 1A, 1B, 2 toxisch voor doelorganen na eenmalige blootstelling cat 1, 2 toxisch voor doelorganen na herhaalde blootstelling cat 1, 2 gassen onder druk

15 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) R(isk)  H(azard) zinnen (veiligheidsaanduidingen)  H200 – H299: materiële gevaren  H300 – H399: gezondheidsgevaren  H400 – H499: milieugevaren + EU-specifieke aanduidingen (EUH aanduidingen) S(afety)  P(recautionary) zinnen (veiligheidsaanbevelingen)  P100 – 101 – 102 – 103: algemene voorzorgsmaatregelen  P201 – P299: voorzorgsmaatregelen i.v.m. preventie  P301 – P399: voorzorgsmaatregelen i.v.m. reactie  P401 – P499: voorzorgsmaatregelen i.v.m. opslag  P501 – P599: voorzorgsmaatregelen i.v.m. verwijdering + combinatiezinnen

16 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Gevarenklassen en gevarencategorieën  29 gevarenklassen Fysische gevaren 1. Ontplofbare stoffen 2. Ontvlambare gassen 3. Ontvlambare aërosolen 4. Oxiderende gassen 5. Gassen onder druk 6. Ontvlambare vloeistoffen 7. Ontvlambare vaste stoffen 8. Zelfontledende stoffen en mengsels 9. Pyrofore vloeistoffen 10. Pyrofore vaste stoffen 11. Voor zelfverhitting vatbare stoffen en mengsels 12. Stoffen en mengsels die in contact met water ontvlambare gassen ontwikkelen 13. Oxiderende vloeistoffen 14. Oxiderende vaste stoffen 15. Organische peroxiden 16. Bijtende stoffen voor metalen

17 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Gevarenklassen en gevarencategorieën  29 gevarenklassen Gevaren voor de gezondheid 1. Acuut toxische stoffen 2. Stoffen en mengsels die bijtend of irriterend zijn voor de huid 3. Ernstig oogletsel/oogirritatie 4. Inhalatie- of huidallergenen 5. Mutageniteit in geslachtscellen 6. Kankerverwekkendheid 7. Voortplantingstoxiciteit 8. Doelorgaantoxiciteit na eenmalige blootstelling 9. Doelorgaantoxiciteit bij herhaalde blootstelling 10. Aspiratiegevaar

18 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Gevarenklassen en gevarencategorieën  29 gevarenklassen Milieugevaren 1. Acute toxiciteit (aquatisch milieu) 2. Chronische toxiciteit (aquatisch milieu) 3. Gevaar voor de ozonlaag

19 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Gevarenklassen en gevarencategorieën  Elke gevarenklasse onderverdeeld in subklassen of categorieën (totaal: 83) bv.: categorieën voor kankerverwekkende stoffen (3): KlasseCategorie Picto SignaalwoordHP-preventieP-reactieP-opslagP-verwijdering Kankerverwekkendheid categorie 1A of categorie 1B Kank. 1A Kank. 1B GHS08 Gevaar350201, 202, categorie 2Kank. 2 GHS08 Waarschuwing351201, 202,

20 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Gevarenklassen en gevarencategorieën  tussen oude EU-indeling en GHS-indeling Meer gevarenklassen in GHS GHS-indeling is duidelijker GHS-indeling dekt volledige inhoud van het etiket (m.u.v. bijkomende EUH-zinnen) Vermelding van mogelijke P-zinnen bij elke categorie

21 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) Gevarenklassen en gevarencategorieën  tussen oude EU-indeling en GHS-indeling GHS-indelingsgrenzen wijken soms af van oude EU-indelingsgrenzen EU Zeer giftig Zeer giftig bij opname door de mond Giftig Giftig bij opname door de mond Schadelijk Schadelijk bij opname door de mond LD50<= GHS Cat. 1Cat.2Cat.3Cat. 4 Gevaar Dodelijk bij inslikken Gevaar Dodelijk bij inslikken Gevaar Giftig bij inslikken Waarschuwing Schadelijk bij inslikken bv.: orale acute toxiciteit

22 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) EU Zeer licht ontvlambaar Licht ontvlambaar Ontvlambaar geen pictogram Vlampunt Kookpunt < 0°C  35 °C  21 °C> 21 °C en  55 °C Vlampunt Kookpunt < 23 °C  35 °C < 23 °C > 35 °C  23 °C en  60 °C GHS Cat. 1 Gevaar Zeer licht ontvlambare vloeistof en damp Gevaar Licht ontvlambare vloeistof en damp Waarschuwing Ontvlambare vloeistof en damp Gevarenklassen en gevarencategorieën  tussen oude EU-indeling en GHS-indeling GHS-indelingsgrenzen wijken soms af van oude EU-indelingsgrenzen bv.: ontvlambare vloeistoffen

23 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU)

24 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) invloed op andere wetgeving (downstream):  KB Chemicaliën  KB Carcinogenen en mutagenen  KB Moederschapsbescherming  KB Jongeren op het werk  … die nu nog allemaal verwijzen naar de richtlijnen EEG (zuivere stoffen) en EG (preparaten)

25 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) En wat moeten scholen doen?  oude etiketten blijven nog geldig: tot 1/12/2010 voor zuivere stoffen en tot 1/6/2015 voor mengsels (opm: ook oplossingen van stoffen in water zijn mengsels) Stoffen die vóór 1/12/2010 in de handel gebracht zijn, mogen nog voorzien blijven van een oud etiket tot 1/12/2012. Mengsels die vóór 1/6/2015 in de handel gebracht zijn, mogen nog voorzien blijven van een oud etiket tot 1/6/2017. GHS-verordening geldt voor stoffen die in de handel gebracht worden; verplichting voor scholen om te etiketteren wordt bepaald door andere (downstream) wetgeving (KB chemicaliën)

26 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) En wat moeten scholen doen?  nieuwe etiketten mogen al maar: P-zinnen? – Maximaal 6 P-zinnen, tenzij meer nodig is om aard en ernst van gevaren aan te geven (art. 28) – Bij gebruik van P-zinnen volgens gevarencategorie kan het aantal echter oplopen tot tientallen. – Bij de stoffen in bijlage VI wordt geen selectie van P-zinnen vermeld. Voor stoffen die niet opgenomen zijn in lijst van bijlage VI kunnen omzettingsregels van bijlage VII gebruikt worden, maar niet voor alle gevarenklassen is deze omzetting direct mogelijk.  Besluit: wachten op etiketgegevens van producenten  Etiketgegevens volgens CLP-GHS worden opgenomen in databank gevaarlijke stoffen (voor zoverre beschikbaar)

27 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe CLP-verordening (toepassing GHS in EU) En wat moeten scholen doen?  Wat kan wel al gedaan worden? Personeel en leerlingen informeren over nieuwe pictogrammen, H- en P-zinnen. Een volledig overzicht van gevarenklassen, gevarenpictogrammen, H- en P-zinnen is o.m. te vinden in de vernieuwde databank gevaarlijke stoffen (te downloaden van Als recipiënten van nieuwe etiketten moeten voorzien worden, natrekken of GHS- gegevens bekend zijn. Het niet beschikbaar zijn van GHS-etiketgegevens is geen excuus om een recipiënt niet van een veiligheidsetiket te voorzien!

28 Aanpassingen COS-brochure

29 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe Aanpassingen COS-brochure Opslag van chemicaliën (23/06/2009)  Compartimentering afstandsregels (Vlarem II - Art ) (niet van toepassing op laboratoriumopslagplaatsen maar zijn indicatief voor preventiemaatregelen) verplichting voorzorgsmaatregelen te nemen om te vermijden dat producten met elkaar in contact komen waarbij – gevaarlijke chemische reacties kunnen plaatsvinden; – producten met elkaar kunnen reageren onder vorming van schadelijke of gevaarlijke gassen en dampen; – producten samen ontploffingen en/of branden kunnen veroorzaken. lekbakken voor vloeistoffen

30 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe Aanpassingen COS-brochure Opslag van chemicaliën (23/06/2009)  Opslag (zeer) licht ontvlambare vloeistoffen < 50 l: geen specifieke vereisten aan opslaglokaal > 50 l: lokaal van groep I (ARAB art. 52) mag ook brandwerende veiligheidskast zijn hoeveelheden ontvlambare vloeistoffen en gassen in labo beperken tot strikt minimum (= dagverbruik) (ARAB art ) let op: geen (licht) ontvlambare vloeistoffen in koelkast glazen flessen: max. 3 l voldoende ventilatie

31 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe Aanpassingen COS-brochure Opslag van chemicaliën (23/06/2009)  Opslag T- en T+ stoffen aanbeveling: achter slot (verplicht voor een beperkte lijst van stoffen; bv. Hg-verbindingen)

32 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe Aanpassingen COS-brochure Opslag van chemicaliën (23/06/2009)  Opslag in lesruimte? niet verboden, maar – > 50 l licht ontvlambare vloeistoffen in lokaal van groep 1 (bv. brandveilige kast) – voldoende ventilatie zeer belangrijk (want werkomgeving) – aanbeveling: kasten op slot als ook niet-bevoegde personen toegang hebben tot het lokaal

33 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe Aanpassingen COS-brochure Opslag van chemicaliën (23/06/2009)  Opslag van gassen reeks specifieke vereisten  Ventilatie Voldoende natuurlijke ventilatie. Ventilatie rechtstreeks naar buiten. Kunstmatige ventilatie als natuurlijke ventilatie niet volstaat (dampen zo dicht mogelijk bij de bron afzuigen).  Signalisatiepictogrammen  Tips en FAQ

34 Dag van het chemieonderwijs – 21 oktober 2009Marc Verhaeghe Aanpassingen COS-brochure Volgende aanpassing  Inrichting van het les- en practicumlokaal Aanpassingen verschijnen op de website van het KVCV


Download ppt "CLP – GHS Aanpassingen COS-brochure Dag van het chemieonderwijs 21 oktober 2009."

Verwante presentaties


Ads door Google