De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Chronisch hoesten Remon Hendriksen huisarts Maggy Youssef-ELSoud longarts MMC Jacques Creemers longarts CZE Walter van Litsenburg NP CZE.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Chronisch hoesten Remon Hendriksen huisarts Maggy Youssef-ELSoud longarts MMC Jacques Creemers longarts CZE Walter van Litsenburg NP CZE."— Transcript van de presentatie:

1 Chronisch hoesten Remon Hendriksen huisarts Maggy Youssef-ELSoud longarts MMC Jacques Creemers longarts CZE Walter van Litsenburg NP CZE

2 Keizerin Sissi en diagnostiek in de 19e eeuw Blaest uw patiënt de kaars uit: geen longenwindzucht* Blaest uw patiënt de kaars niet uit: wel longenwindzucht* N.B. Longenwindzucht = emfyseem

3 Agenda ► Korte theoretische inleiding ► Casus met theoretische onderbouwing ► Bronchiëctasieën ► Astmadiagnostiekpolikliniek ► Toetsvragen

4 Inleiding Prevalentie % Frequente klacht huisartsenpraktijk 10% van verwijzingen naar longpoli 75-90% oorzaak gevonden % meerdere oorzaken

5 Classificatie Classificatie op basis van de duur - acute hoest < 3 weken - subacute hoest 3 tot 8 weken - chronische hoest > 8 weken

6 Meest voorkomende oorzaken van hoest

7 Roken

8 Hoestreflex Complexe reflexboog Complexe reflexboog - afferente hoestreceptoren (epitheel luchtwegen, mechanische chemische)  hoestcentrum in de medulla  expiratoire spieren  hoesten Hoestreflex bestaat uit 3 fasen Hoestreflex bestaat uit 3 fasen - inspiratoire fase, compressiefase, expiratoire fase  na opening glottis: krachtige uitstoting van onder druk opgesloten lucht (flow 12 l/sec) Hogere corticale invloed Hogere corticale invloed - corticale invloed op hoestcentrum waardoor het mogelijk is bewust hoest te stoppen of vrijwillig te hoesten (cfr psychologische factor hoesten)

9

10 ©2007 UpToDate ® this to a colleagu this to a colleague ©2007 UpToDate ® Licensed to Catharina Ziekenhuis SupportTag: [WEB E E-1107] The cough reflex

11 Complicaties Complicaties van hoesten - (intrathoracale druk tot 300 mmHg) - cardiovasculair (hypotensie, bewustzijnsverlies, ruptuur van subconjunctivale of nasale venen) - neurologisch (syncope, hoofdpijn, cerebrale luchtembolie, epilepsie, dissectie vertebrale vaten) - gastro-intestinaal (reflux events, hernia inguinalis, miltruptuur)

12 Complicaties Complicaties van hoesten: - genito-urolologisch (incontinentie) - andere (petechiae, purpura, verminderde kwaliteit van leven) - respiratoir (astma-exacerbatie, pneumomediastinum bij kinderen) - musculoskeletaal (stijging CK, ribfractuur, ruptuur rectus abdominalis)

13 Casus chronisch hoest

14 - Vrouw, 41-jaar Sinds 10 weken hoestklachten Voorgeschiedenis : depressiviteit (na het overlijden van vader) - recidiverende urineweginfecties - overgewicht - hypertensie

15 Wat wilt u verder weten?

16 Anamnese Aspect van het hoesten - aanleiding? - productieve hoest? - hemoptoë ?

17 Anamnese Roken - hoeveel? hoest patiënt ‘s morgens? Medicatie - ACE-remmer? bètablokker? nitrofurantoine? Post-nasale drip - slijm uit keel? sinusitisklachten? neussecreet? allergie?

18 Anamnese Astma - atopie, familieanamnese astma, wheezing?, huisdieren? Gastro-oesofageale reflux - pyrosis, dyspepsie, hoest bij neerliggen? Beroep/hobby’s Gewichtsverlies?

19 Onze casus - - rookt 20 sigaretten/dag (17 pakjaren) - medicatie: captopril i.v.m. hypertensie - - vader bronchuscarcinoom op 57-jarige leeftijd (was een forse roker) - - geen duidelijk provocerende moment, mogelijk iets toename van de klachten ‘s nachts

20 Aanvullende anamnestische gegevens Voor zover te achterhalen voor urineweg- infecties geen nitrofurodantoïne Geen gewichtsverlies Haar dochtertje heeft sinds een half jaar een konijn Ze werkt al jaren als interieurverzorgster in een schoonheidssalon Geen bijzondere hobby’s

21 En verder… De klachten namen tijdens twee weken vakantie in Drente eerder toe dan af; - dus relatie met werk en het konijn minder waarschijnlijk De klachten ontstonden drie maanden na het starten van captopril

22 Lichamelijk onderzoek - meestal geen afwijkingen - aandacht met name voor neus, nasofarynx (cobblestone-mucosa, secreties) en longen

23 Lichamelijk onderzoek bij onze casus - - nerveuze adipeuze vrouw - lengte 1,66, gewicht 82 kg - bloeddruk 165/90 mmHg

24 Differentiaaldiagnose subacute en chronische hoest - roken - postnasale drip (PND) - astma / COPD - gastro-oesofageale reflux (GERD) - bovensteluchtweginfectie (BLWI); denk aan kinkhoest - medicatie (ACE-remmers) - niet-astmatische eosinofiele bronchitis - cardiaal

25 Differentiaaldiagnose subacute en chronische hoest - psychogeen - maligniteit - bronchiëctasieën - chronische aspiratie (CVA) - corpus alienum (met name bij kinderen) - TBC - interstitiële longziekten

26 Differentiaaldiagnose subacute en chronische hoest Zeldzaam - tracheamalacie - retrotracheale massa’s - tracheadivertikel

27 Wat is uw verdere plan van aanpak?

28 Verdere analyse Stop ACE-remming - hoest blijft, mogelijk wel iets minder hevig Proefbehandeling ICS: - geen verandering van klachten (wel heesheid) Proefbehanding PPI: - klachten blijven bestaan

29 Verdere analyse X-thorax: geen intrapulmonale afwijkingen X-sinussen: geen sluiering Longfunctie: geen obstructie, geen reversibiliteit Histaminedrempel: 6 mg/ml (normaal > 8mg/ml 24-uurs pH-meting: duidelijke reflux die corresponderen met klachten van hoesten

30 Plan van aanpak Anamnese/LO Uitlokkende factoren?  stop Proefbehandeling ICS/PPI Doorverwijzing longarts X-thorax, X-sinussen, LF + histamine, 24-uurs ph-meting HRCT, bronchoscopie, ICC cardioloog

31 Chronisch hoestenStop ACE Vermijd expositie hoest Klacht verdwenen hoest PND Astma GERD Overige X-thorax X-sinusLF + hista Bij verdenking op GERD: proef PPI 24h pH HRCT, bronchoscopie cardiale origine, overige normaal Proefbehandeling ICS Klacht verdwenen hoest Klacht verdwenen

32 Postnasale drip Symptomen (niet pathognomonisch) - keelschrapen, neussecreet, neus- zwelling, hoesten, asymptomatisch Oorzaken - rinitis, nasofaryngitis, sinusitis Pathofysiologie - secreties in bovenste luchtwegen  stimulatie afferente hoestreceptoren mucosa farynx of larynx

33 Postnasale drip Diagnose - proefbehandeling decongestiva - antihistaminica - X-sinussen Behandeling stap 1 - decongestiva - antihistaminicum - eventueel antibioticum bij sinusitis

34 Astma (cough predominant variant) Symptomen - met name hoesten, geen wheezing, verhoogde hoestreflexgevoeligheid bij capsaïneprovocatietest, bronchiale hyperreactiviteit minder dan bij gewone astmapatiënten Diagnose - atopie,familieanamnese astma - histamineprovocatietesten, respons bronchodilatantia - proefbehandeling ICS, evt verslechtering bij staken ICS Behandeling stap 1 - bronchodilatantia +/- ICS, effect beoordelen na acht weken - eventueel prednison per os

35 Gastro-oesofageale reflux Symptomen - hoesten, reflux, dyspepsie, zuurbranden, globus- gevoel, hoesten bij overeind komen, nachtelijk hoesten, relatie tot bepaalde voeding (koffie, chocolade, alcohol, enz) Oorzaak hoest - microaspiratie - vagaal gemedieerde oesofageale-tracheobronchiale reflex - stimulatie hoestreceptoren bovenste luchtwegen Cave: positieve feedback  hoesten verergert reflux

36 Gastro-oesofageale reflux Diagnose - proefbehandeling PPI - 24-uurs Ph-meting Behandeling - PPI, dieetaanpassingen, gewichtsverlies, chirurgie

37 Na bovensteluchtweginfectie Hoest na bovensteluchtweginfectie kan meer dan acht weken aanhouden Met name Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Bordetella pertussis Behandeling: proef inhalatie ipratropium, indien geen effect + inhalatiecorticosteroïden Oorzaak - bronchiale hyperreactiviteit postinfectie - postnasale drip

38 ACE-remming Niet-productieve hoest Prevalentie tot 15%, afhankelijk van het soort ACE-remmer Pathogenese (hypothese) - stimulatie afferente C-vezels in luchtweg door accumulatie van bradykinine

39 ACE-remming Symptomen - hoest 1 week tot 6 maanden na start ACE- remmer - klachten verdwijnen 1 tot 4 dagen na stop ACE-remmer - meer bij vrouwen dan bij mannen - niet vaker bij astmapatiënten - niet geassocieerd met luchtwegobstructie Behandeling - stop ACE-remmer

40 Niet-astmatische eosinofiele bronchitis Chronische, niet-productieve hoest Geen aanwijzingen voor postnasale drip, gastro-oesofageale reflux, astma Aanleg voor atopie Actieve eosinofiele luchtweginflammatie Geen bronchiale hyperreactiviteit

41 Niet-astmatische eosinofiele bronchitis Definitieve diagnose: biopsie bronchiale mucosa  eosinofielen, verdikking basale membraan maar geen mestcellen (wel bij astma) Proeftherapie inhalatiecorticosteroïden Recurrente episodes  gestegen risico op het ontwikkelen van astma

42 De casus Aanvankelijk werd de ACE-remmer hervat na het stoppen, omdat dit niet resulteerde in het gewenste resultaat Na het stoppen van de ACE-remmer en het starten van een PPI verdwenen de klachten na drie weken vrijwel volledig

43 Bronchiëctasieën Maggy Youssef Longarts MMC

44 Casus 58 jarige vrouw komt bij u met de klacht langdurig hoesten VG: recidiverende Luchtweginfecties/ pneumonie, mogelijk aspiratie recidiverende Luchtweginfecties/ pneumonie, mogelijk aspiratie

45 Vervolg casus ► Mw. heeft al jaren last van hoesten, de laatste 4 maanden is dit toegenomen ► Mucopurulent sputum, nu geen koorts ► Geen hemoptoë ► Geen uitlokkende factoren ► Geen bovenste luchtwegklachten ► Geen maagklachten ► Fam. anam. Niet bijdragend ► Medicatie: geen ► Nooit gerookt ► Huisvrouw, geen hobby’s, geen exposities

46 Lichamelijk onderzoek ► Niet zieke ► RR 120/80 pols 72 regulair ► Geen palpabele lymfeklieren, neus goed doorgankelijk ► Onderzoek KNO gebied: gb ► VAG, geen hoesten tijdens het onderzoek ► Overig lichamelijk onderzoek: niet afwijkend

47 Mogelijke aandoeningen ► Astma?: echter geen asmatische klachten ► Gastro-oesofageale refluxziekte? Echter geen duid. Anam van GERD ► Bronchiëctasieën? ► Waarschijnlijk geen KNO problemen ► Geen maligniteit of interstitiële longziekten

48 Aanvullend onderzoek ► Wat voor aanvullend onderzoek zou u laten doen? ► Nu doorverwijzen of eerst aanvullend onderzoek afwachten?

49 Aanvullende diagnostiek ► Normaal bloedbeeld, geen verhoogde eosinofielen, totaal IGE 8, RAST geen allergie ► X-thorax, Geen infiltraten, geen pleuravocht, geen RIP, bronchopathieen bdz basaal ► Longfunctie:geen obstructie, geen restrictie, geen reversibiliteit

50

51

52

53 Aanvullend onderzoek ► HR CT ► Sputumkweek ► Eventueel  IgE totaal  Aspergillus precepitines  Immunoglobulinen  IgG subklassen  alfa een antitrypsine  bronchoscopie

54

55 Bronchiëctasieën

56

57 bronchiëctasieën ► Abnormale permanente verwijding van de bronchi(oli) ► Cilindrisch/Tubulair ► Variceus ► Cystisch/Sacculair

58 Epidemiologie ► 1949: 2-5/1000 ► Incidentie is wereldwijd onbekend vanwege het ontbreken aan protocollaire zorg en registratie en onvoldoende zorg in de onderontwikkelde landen ► Toename met leeftijd ► Meer bij vrouwen ► In US geschatte incidentie individuen ► In UK geschatte incidentie per populatie ► Afname incidentie na ontwikkeling tuberculostatica en vaccinatie tegen mazelen en kinkhoest

59 Oorzaken ► (recidiverende) Luchtweginfecties/ pneumonie ► Aangeboren aandoeningen ► Immuundeficiënties ► Reumatische aandoeningen ► Inhalatie/ aspiratie

60 Selected Causes of Bronchiectasis ► Respiratory infections Bacterial infection, such as whooping cough or infections caused by Klebsiella, Staphylococcus, or PseudomonasBacterial infection, such as whooping cough or infections caused by Klebsiella, Staphylococcus, or Pseudomonas Fungal infection, such as aspergillosisFungal infection, such as aspergillosis Mycobacterial infection, such as tuberculosisMycobacterial infection, such as tuberculosis Viral infection, such as influenza, adenoviral infection, respiratory syncytial virus infection, or measlesViral infection, such as influenza, adenoviral infection, respiratory syncytial virus infection, or measles Mycoplasma infectionMycoplasma infection ► Bronchial obstruction Inhaled objectInhaled object Enlarged lymph glandsEnlarged lymph glands Lung tumorLung tumor Mucus plugMucus plug ► Inhalation injuries Injury from noxious fumes, gases, or particlesInjury from noxious fumes, gases, or particles Inhalation of stomach acid and food particlesInhalation of stomach acid and food particles

61 Selected Causes of Bronchiectasis ► Hereditary conditions  Cystic fibrosis  Primary ciliary dyskinesia, including Kartagener’s syndrome  Marfan syndrome ► Immunologic abnormalities  Immunoglobulin deficiency syndromes  White blood cell dysfunction  Complement deficiencies  Certain autoimmune or hyperimmune disorders, such as rheumatoid arthritis and ulcerative colitis  ► Other conditions  Drug abuse, such as heroin abuse  Human immunodeficiency virus (HIV) infection  Young’s syndrome (obstructive azoospermia)  Yellow nail syndrome (with lymphedema)

62 Pathogenese

63

64 Klinisch beeld ► Hoesten ► Mucopurulent sputum, al dan niet haemoptoe ► Dyspnoe ► Piepende Ademhaling ► Recidiverende luchtweginfectie/ rhinosinusitis ► Thoracale pijn ► Algemeen: vermoeidheid, gewichtsreductie ► Koorts

65 Diagnostiek ► Gericht op:  Radiologische diagnose/ bevestiging  Identificatie behandelbare oorzaken  Inkaarten longfunctie

66

67

68

69

70

71

72 Behandeling  Vermindering symptomen  Bestrijden complicaties/ infecties ► Stop roken ► Adequate voedingstoestand ► Vaccinatie tegen influenza/ pneumokok (mazelen/ rode hond/ kinkhoest) ► Antibiotica (zonodig onderhoudsbehandeling) ► Bronchiaal toilet, fysiotherapie ► Zonodig luchtwegverwijders, inhalatie corticosteroiden ► Chirurgie

73 samenvattend ► Abnormale verwijding van luchtweg ► Infectie i.c.m. verandering (lokale) afweer luchtwegen/ luchtwegobstructie/ verminderde mucusklaring  Waardoor luchtwegwand verzwakt ► Klinisch beeld: hoesten/ sputum/ moe/ recidiverende luchtweginfecties ► Radiologisch vastleggen ► Behandeling gericht op vermindering symptomen en bestrijden van complicaties

74 Astma Diagnostiek poli CZE ‘ Longadviespoli’ Walter van Litsenburg

75 Astma diagnostiek poli ‘Longadvies poli’ ► 54 patiënten ► Leeftijd: gemiddeld 50 jaar ► Mannen : vrouwen = 22 : 32 ► Wachtijd: 6 dagen ► Planning en pk bezoek: 4 dagen ► Brief na pk bezoek: 5 dagen

76 Terugverwijzing Terugverwijzing?Aantal Na 1 consult 34 Na 2 de consult 13 Geen terugverwijzing 7

77 Reden verwijzing Aantal Astma?21 Dyspnoe10 Hoesten7 Discrepantie klachten vs longfunctie 3 Overig13

78 Diagnose DiagnoseAantal Astma22 Rhinitis (alleen) 8 COPD4 Geen astma/COPD/Overig 20

79 Toetsvragen ► 85% oorzaak voor chronisch hoesten? ► 24 uurs PH meting is geïndiceerd? ► Zinvol om naast PPI ranitidine toe te voegen? ► Receptoren voor hoesten zitten uitsluitend in de luchtwegen? ► PND is de meest voorkomende oorzaak voor hoesten?


Download ppt "Chronisch hoesten Remon Hendriksen huisarts Maggy Youssef-ELSoud longarts MMC Jacques Creemers longarts CZE Walter van Litsenburg NP CZE."

Verwante presentaties


Ads door Google