De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Nitraat in het grondwater Nitraten en gezondheid Dr. Dirk Wildemeersch Vlaamse Gezondheidsinspectie Domein Gezondheid & Milieu.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Nitraat in het grondwater Nitraten en gezondheid Dr. Dirk Wildemeersch Vlaamse Gezondheidsinspectie Domein Gezondheid & Milieu."— Transcript van de presentatie:

1 Nitraat in het grondwater Nitraten en gezondheid Dr. Dirk Wildemeersch Vlaamse Gezondheidsinspectie Domein Gezondheid & Milieu

2 Inleiding kadering en geschiedenis nitraat metabolisme nitriet metabolisme gezondheidseffecten richtwaarden en normen besluit

3 Kadering en geschiedenis (1) Gebruik NO 3 - –kunstmatige meststoffen –productie explosieven –glasproductie –voedselbewaring (als reservoir voor nitriet)

4 Kadering en geschiedenis (2) Gebruik NO 2 - –voedselbewaring vooral in gemalen vlees (preventie botulisme) –geneeskunde (amyl nitriet) cyanide- en strychninevergiftiging vasodilatatie –poppers (amyl of butyl nitriet) - genotsmiddel vasodilatatie spierontspannend

5 Kadering en geschiedenis (3) 1895 Mayo –vergiftiging bij koeien na nitraatopname 1945 Hunter Comly 1 –behandelde meerdere kinderen met “blue baby” syndroom na blootstelling aan nitraatrijk water –links tussen nitraat - nitriet - cyanose Problematiek intensieve veeteelt en mest 1 Cyanosis in infants caused by nitrates in well water. J Am Med Assoc 129:

6 Nitraat - metabolisme (1) Bron NO 3 - –volwassenen - voornamelijk groenten, gemalen vlees, water –zuigelingen - water belangrijke bron Absorptie –vanuit de maag: nauwelijks –vanuit bovenste deel dundarm: snel na 1-3 uur kan nitraat aangetroffen worden in bloed, urine, speeksel

7 Nitraat - metabolisme (2) Recirculatie via speekselklieren –scheiden  25% opgenomen nitraat via een actief transportmechanisme uit “Metabolisering” –bacteriën in de mond reduceren ongeveer 5% van het opgenomen nitraat tot nitriet Endogene synthese –vanuit ondermeer aminozuren (arginine)

8 Nitraat - metabolisme (3) Endogene synthese –vanuit arginine in macrofagen omzetting arginine naar NO en citrulline oxidatie NO tot stikstofanhydride reactie stikstofanhydride met water tot nitriet oxidatie van nitriet met hemoglobine tot nitraat –toename bij maag-darminfecties via stimulering van bepaalde celgroepen

9 Nitraat - metabolisme (4) werking –op zich weinig toxisch –toxiciteit schuilt in omzetting naar nitriet Excretie –snel via de urine ( % binnen de 24 uur)

10 Nitriet - metabolisme (1) Bron NO 2 - –groenten, drinkwater, gemalen vlees –endogene omzetting vanuit nitraat 5% in mondholte in de maag bij: –volwassene met maaglaesies en hoge maag pH »achlorhydrie »antacida medicatie –bij zuigelingen tot 3 maand –(bij koeien i/d pens: lange verblijftijd; bacteriën; hoge pH)

11 Nitriet - metabolisme (2) Absorptie –maag, bovenste deel dunne darm Werking –vorming methemoglobine –vorming van N-nitrosaminen met amines en amides uit voeding in de maag Excretie –laag via urine en faeces –passeert placenta  foetale methemoglobinemie

12 Gezondheidseffecten nitriet Methemoglobinemie (1) NO 2 - oxideert hemoglobine  methemoglobine –Fe 2+  Fe 3+ in de haemgroep –overgebleven NO 2 - bindt aan geoxideerd haem –zuurstofbinding onmogelijk –verhoogde affiniteit resterende Fe 2 + haem voor O 2  perifere afgifte zuurstof in gedrang (links shift) –optreden van cyanose

13 Gezondheidseffecten nitriet Methemoglobinemie (2) Gradatie symptomatologie  < 10% : subklinisch  10% : cyanose (blauwzucht) treedt op  blue baby  20% : cerebrale cyanose  60% : coma en dood Therapeutisch: methyleenblauw Risicogroepen: zuigelingen, “maaglijders”

14 Gezondheidseffecten nitriet Methemoglobinemie (3) Zuigelingen tot 3 maanden –blootstelling  Babies eten per kg driemaal zoveel en eten tienmaal zo veel, klein bloedvolume –gevoeligheid  geringe maagzuurproductie (hoge pH) meer kans op gastro-intestinale infecties hoog % foetaal hemoglobine (makkelijker geoxydeerd tot metHb) deficiëntie metHb reductase

15 Gezondheidseffecten nitriet (Maag)kanker Reactie nitriet met amines en amides uit voeding tot nitrosamines –vele blijken carcinogeen epidemiologisch onderzoek –hoogstens “suggestief” voor een link geen sterke aanwijzingen bij NO 3 -  45 mg/l exclusie risico niet mogelijk bij hogere concentraties achlorhydrie patiënten zijn risicogroep

16 Andere gezondheidseffecten nitraat/nitriet Congenitale afwijkingen  niet bevestigd Cardiovasculaire effecten  inconsistente resultaten Antithyroid effect van nitraat (vooral bij nutritionele iodiumdeficiëntie). Indicaties voor een gestegen goiterincidentie Daling van de bijnierschorshormonen

17 Richtwaarden en normen (1) ADI > leeftijd 3 maanden (WGO 1995) –nitraat: 0 - 3,7 mg/kg lg –nitriet : 0 - 0,06 mg/kg lg Drinkwater (WGO 1998) - acuut –nitraat : 50 mg/l –nitriet : 3 mg/l –C nitriet /3 + C nitraat /50  1 (C in mg/l)  voorkomt acute effecten, methemoglobinemie bij kinderen (met maag-darminfecties?)

18 Richtwaarden en normen (2) drinkwater (WGO 1998) - chronisch –rekening houdend met geobserveerde morfologische veranderingen bij proefdieren bijnieren hart longen –nitriet : 0,2 mg/l –voorlopige richtwaarde

19 Richtwaarden en normen (3) Richtlijn 98/83/EG van 3 november 1998 –kwaliteit van water bestemd voor menselijke consumptie –nitraat : 50 mg/l –nitriet : 0,5 mg/l –C nitriet /3 + C nitraat /50  1 (C in mg/l) –nitriet : 0,10 mg/l bij uitgang waterbehandeling

20 Richtwaarden en normen (4) Ontwerpbesluit Vlaamse regering inzake de kwaliteit van water voor menselijke consumptie … –nitraat : 50 mg/lnitriet : 0,1 mg/l –C nitriet /0,5 + C nitraat /50  1 (C in mg/l) –nitriet : 0,10 mg/l bij uitgang waterbehandeling –richtwaarde nitraat van 25 mg/l –principiële goedkeuring Vl. Reg.: 22/11/2002

21 Besluit nitraat en gezondheid Toxiciteit vooral omwille van reductie tot nitriet Belangrijkste effect: –oxidatie van Hb  metHb door nitriet bij: zuigelingen (met/zonder maag-darminfectie ??) maagpatiënten –implicaties zuurstoftransport Basis drinkwaternormering: preventie metHb Andere effecten zijn stuk onduidelijker


Download ppt "Nitraat in het grondwater Nitraten en gezondheid Dr. Dirk Wildemeersch Vlaamse Gezondheidsinspectie Domein Gezondheid & Milieu."

Verwante presentaties


Ads door Google