De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Puberhersenen in ontwikkeling Monique Janssen Orthopedagoog Cursisten Service

Verwante presentaties


Presentatie over: "Puberhersenen in ontwikkeling Monique Janssen Orthopedagoog Cursisten Service"— Transcript van de presentatie:

1 Puberhersenen in ontwikkeling Monique Janssen Orthopedagoog Cursisten Service

2 2 “Het is niet eerlijk om van pubers te verwachten dat ze op een volwassen manier kunnen plannen, organiseren en reflecteren terwijl hun hersenen nog niet af zijn”

3 3 Verbinding leggen tussen neurowetenschap en onderwijs

4 4 Om er in te komen …………… Een paar vragen…………..

5 5 Waar is het woord “puberteit” van afgeleid? a) Pubertas b)Pubescentie

6 6 Hoeveel wegen de hersenen ? A) 1-1,5 kilo B) 2 – 2,5 kilo

7 7 Welk hersengebied geeft het “startsignaal” voor de pubertijd? A) hypothalamus B) hypofyse

8 8 Wanneer start de adolescentieperiode? A) 14 jaar B) 10 jaar

9 9 Op welke manier “rijpen” de hersenen? A) van voor naar achteren B) van achteren naar voren

10 10 Goed kunnen plannen wordt voor een groot gedeelte aangestuurd door de…….. A) Frontaal kwab B) Occipitale (achterhoofds) kwab

11 11 Welk deel van het brein maakt deel uit van de “emotiecentra”? A) Amygdala B) Centrum van Wernicke

12 12 Welk hormoon is betrokken bij motivatie? A) melatonine B) Dopamine

13 13 Indeling presentatie 1) Algemene beschrijving sociale-emotionele ontwikkeling adolescentie 2) Ontwikkeling hersenen / adolescentenbrein 3) Wat betekent dit voor het pedagogisch en didactisch handelen en begeleiden?

14 14 Adolescentie Vroege adolescentie: (10 – 15 jaar) Midden adolescentie: (15 – 18 jaar) Late adolescentie (18 – 22 jaar) (Crone 2008)

15 15 Vroege adolescenten 10 – 15 jaar Zijn: maken zich los van ouders emotionele bindingen met leeftijdgenoten Doen: handelen impulsief niet te veel opvallen Denken/voelen:emotioneel gevoelig gevoelig voor groepsdruk

16 16 Middenadolescenten 15 – 18 jaar Zijn:ontwikkelen een eigen ik durven af te wijken Doen:experimenteren sensation seeking/ risico’s nemen Denken/voelen: stemmingswisselingen

17 17 Late adolescenten (18 – 22 jaar) Zijn: meer zelfbewust eigen identiteit minder gevoelig voor groepsdruk Doen:meer verantwoordelijk opstellen Denken/voelen: leren om vooruit te denken beter in staat tot zelfreflectie vallen af en toe terug

18 18 Het begint bij hormonen!

19 19 Niet alleen lichamelijke veranderingen

20 20 hormonen Tijdens de adolescentie vindt onder invloed van de hormonen nog een massale verandering plaats in de structuur van hersengebieden en de communicatie tussen hersengebieden

21 21 Het puberbrein Hersenomvang bij een 6 jarige al 95 % van een volwassen brein Die 5 % zal er toch wel snel bij groeien? Maar uit recent hersenonderzoek blijkt: Hersenen zijn nog volop in ontwikkeling tussen 10 en 25 jaar

22 22 Puberbrein 3 aspecten Prefrontale cortex is nog in ontwikkeling Ontwikkeling neurale netwerken: verbindingen tussen hersencellen en hersendelen worden gevormd en afgebroken Samenwerking tussen emotiegebieden en prefrontale cortex

23 23 Prefrontale cortex

24 24 Prefrontale cortex in ontwikkeling Geheugen Kunnen schakelen Kunnen bepalen wat belangrijk is en wat niet lange termijn planning Feedback gebruiken Niet belangrijk dingen kunnen negeren Impulsen beheersen het zich kunnen verplaatsen in de emoties, behoeften, gedachten van de ander.

25 25 Werkproces: organiseer een project “organiseer een straatspeeldag” Plannen en organiseren Inleven Feedback gebruiken Schakelen Prioriteiten stellen Reflecteren op competenties

26 26 Leren is het vormen van sterke en uitgebreide neurale netwerken

27 27 Doorgeven graag……….. neuronen geven berichten door via elektrische prikkels aan andere neuronen “vuren” Hoe vaker “gevuurd” wordt, hoe sterker de verbinding “Neuronen die samen vuren worden goede buren” Onderling verbonden zenuwcellen vormen neurale netwerken

28 28 Van moeilijk begaanbare paadjes

29 29 Naar misschien wel een snelweg

30 30 “snoeien doet groeien” Verbindingen die niet gebruikt worden, worden “gesnoeid”

31 31 Verdere organisatie van de hersenen: beter neuraal netwerk Verbindingen tussen hersencellen worden gevormd en gebroken Goede veel gebruikte verbindingen worden sterker De zwakkere, niet gebruikte of niet efficiënte verbindingen sterven af

32 32 “Under construction” De ontwikkeling van het adolescentenbrein is te vergelijken met een geleidelijke groei van een wegennetwerk Verbindingen worden sneller en efficiënter

33 33 Samenwerking tussen frontale cortex en emotiegebieden

34 34 Prefrontale cortex

35 35 Samenwerking tussen emotiegebieden en prefrontale cortex (ratio) Onder invloed van toenemende hormonale veranderingen worden emotionele hersengebieden extra gestimuleerd en extra gevoelig. Communicatie met de prefrontale cortex verloopt nog niet optimaal

36 36 Situatieschetsen Nu doen, meteen proberen, eerst genieten gevoelig voor beloning en kicks) “kort lontje” Beoordelen sociale tekens van anderen

37 37 overactief Emotiegedeelten van de hersenen zijn overactief onder emotioneel prikkelende situaties Emotiesysteem kan niet altijd in “bedwang gehouden worden” door de controlerende frontale cortex

38 38 Kort samengevat: Emotiegebieden zijn volop actief en de frontaal kwab heeft het soms nog weinig voor het zeggen

39 39 En Nu? Hersenen zijn nog vol op in ontwikkeling tijdens de adolescentie

40 40 Wat betekent dit nu voor het onderwijs? Onderzoek mbo raad: Mbo docenten “balans tussen sturen en loslaten is zoek”

41 41 De sprong van vmbo – mbo verdrinken of leren zwemmen

42 42 Verdrinken of leren zwemmen “Een frontaalkwab in ontwikkeling betekent nu eenmaal: nog niet goed kunnen plannen, organiseren, prioriteiten stellen en anticiperen.” Het puberbrein kan verdrinken in een zee studieplanners, digitale leeromgevingen, pops en paps, competentieprofielen of…… Misschien toch ook wel ontvankelijk voor de lessen van een goede zweminstructeur?

43 43 Vaardigheden: wat is nog in ontwikkeling? - lange termijnplanning - Gevolgen zien op langere termijn - prioriteiten stellen -Stop zeggen/ impulsbeheersing -Reageren of schakelen in nieuwe situaties of bij onverwachte consequenties/tegenslag/kritiek -Oriëntatie op later (bijvoorbeeld beroepskeuze) -Moeite met meerdere keuzemogelijkheden

44 44 Puberbrein betekent echter ook: Creatief denken Buiten de gebaande wegen om denken Goed kunnen debatteren/discussiëren Redeneervermogen/ toenemende abstractie Omgaan met multi- media/communicatiemiddelen

45 45 gevoelige periode Tussen 15 en 25 jaar is het moment om uit te blinken in sport en muziek Ook de prefrontale cortex lijkt extra “kneedbaar”. Het is een gevoelige periode voor het aanleren van plannen, organiseren en wederkerigheid en reflecteren.

46 46 eigen structurerend vermogen en probleemoplossend vermogen Ontwikkelt zich gedurende de adolescentieperiode. Als jongeren goed begeleid worden kunnen de hersenen hier voordeel van hebben.

47 47 Kern De hersenen zijn “kneedbaar” Docenten, begeleiders en ouders zijn essentieel: door steun, sturing en ervaringen verdwijnen niet- efficiënte verbindingen en ontstaan er sterke verbindingen

48 48 opdracht Beschrijf een situatie waarin je merkte dat er sprake was van “leren”, de hersenen van de student stonden aan. Wat deed je toen, wat zei je toen………..

49 49 Motivatie: wordt getriggerd door hormonen Algemeen: Autonomie: kunnen meedenken, meebeslissen in het leerproces Competentie: gevoel hebben dat ze de taken / opdrachten die ze moeten doen aankunnen en merken dat ze steeds meer aankunnen. Dopamine (“dopingdrug”, zin hebben om je ergens voor in te zetten en te willen presteren) Relatie: acceptatie, erbij horen, gezien worden, zich welkom voelen, persoonlijke waardering Oxytocine (knuffelhormoon)

50 50 Begeleidingsprincipes: Welke principes zorgen voor optimaal leren? Feedback Oplossingsgerichte benadering Herhaling Leren met emotie Maak het voorstelbaar en nuttig Voortbouwen: haak aan bij eigen ervaringen en associaties Meerdere zintuigen inschakelen Werk vanuit overzicht en structuur

51 51 Feedback Geef complimenten: Meer effect om te prijzen wat goed is gegaan dan afkeuring te tonen voor wat niet goed is gegaan. Maak vorderingen visueel en inzichtelijk Geef feedback op geleverde inspanningen en hun gehanteerde aanpak

52 52 Oplossingsgerichte benadering Student is zelf ook expert in het vinden op oplossingen Stellen van positief geformuleerde vragen “wat doe je zelf al?” “wat helpt je nu al” “wie of wat heeft je daarbij geholpen?” Successen analyseren

53 53 Leren met emotie Een student leert en onthoudt het beste als er sprake is van : - een goede relatie - als er een uitdaging is - geen hoge stress (ook niet te weinig) - nieuwsgierigheid

54 54 Maak het voorstelbaar en nuttig Realistische context Relatie met de praktijk Werk met “rolmodellen” Docent / begeleider als goede voorbeeld

55 55 Herhaling en oefening Herhaal om niet te vergeten en vergeet niet om te herhalen Herhalen en oefenen is cruciaal om verbindingen tussen de hersencellen te vormen en te versterken

56 56 Laat meerdere zintuigen gebruiken “een beeld zegt meer dan 1000 woorden” Door informatie op verschillende zintuiglijke manieren aan te bieden of te verwerken geef je leerlingen meer associaties mee om het geleerde aan op te hangen. Het geleerde is gemakkelijker op te halen en het beklijft beter

57 57 Voortbouwen Activeer voorkennis Leg een link met eigen ervaringen van de student Gebruik begrippen/ situaties die aansluiten bij de ervaringen van de studenten

58 58 Werk vanuit overzicht en structuur Geef duidelijk en expliciet aan wat belangrijk is Geef aan wat er aan (studie)activiteit verwacht wordt van de student

59 59 Zet in op de docent en begeleider Jongeren zijn op zoek naar rolmodellen: passie, trots en enthousiasme voor het vak zijn besmettelijk. Docent / begeleider heeft dus ook een rol als kennisoverdrager, voorbeeldfiguur en inspirator

60 60 Meer weten? Monique Janssen cursisten service


Download ppt "Puberhersenen in ontwikkeling Monique Janssen Orthopedagoog Cursisten Service"

Verwante presentaties


Ads door Google