De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Fokko M Nagengast, MDL-arts Afdeling MDL-ziekten UMCN Nijmegen Voeding & Darmgezondheid: Theorie en praktijk Donderdag 6 december 2007 de Reehorst in Ede.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Fokko M Nagengast, MDL-arts Afdeling MDL-ziekten UMCN Nijmegen Voeding & Darmgezondheid: Theorie en praktijk Donderdag 6 december 2007 de Reehorst in Ede."— Transcript van de presentatie:

1 Fokko M Nagengast, MDL-arts Afdeling MDL-ziekten UMCN Nijmegen Voeding & Darmgezondheid: Theorie en praktijk Donderdag 6 december 2007 de Reehorst in Ede Nieuwe inzichten in ontstaan coloncarcinoom: genetische en leefstijl factoren

2 Indeling voordracht • Epidemiologie coloncarcinoom • Incidentie • Trends • Erfelijk coloncarcinoom • Indeling • HNPCC en Lynch syndroom • Preventie en behandeling erfelijk coloncarcinoom • Leefstijl factoren en erfelijk coloncarcinoom

3 Epidemiologie • Incidentie van het colon carcinoom in Nederland is 0.5/1000 of te wel 50/ personen per jaar • Binnen de totale sterfte aan kanker komt het colon carcinoom op de tweede plaats • In Nederland overlijden 4400 mensen per jaar aan colon carcinoom (5 jrs overleving gemiddeld 55%) • Het levenslange risico op het krijgen van een colon carcinoom is 4 a 5%

4 Leeftijd gerelateerd incidentie source: Netherlands Cancer Registry

5 Trends in incidentie source: Netherlands Cancer Registry

6 Wereldwijde incidentie • Er is er een sterke geografische variatie in de incidentie van het colon carcinoom • In de VS en West-Europa is er een hoge incidentie • In Azië en Afrika een lage incidentie • Waarschijnlijk zijn leefstijl factoren, zoals overgewicht, voeding en beweging, hiervoor verantwoordelijk

7 Wereldwijde incidentie • Er is er een sterke geografische variatie in de incidentie van het colon carcinoom • In de VS en West-Europa is er een hoge incidentie • In Azië en Afrika een lage incidentie • Waarschijnlijk zijn leefstijl factoren, zoals overgewicht, voeding en beweging, hiervoor verantwoordelijk

8 Familie geschiedenis erfelijk darmkanker

9 Adenoom-Carcinoom Sequentie normale mucosa adenoomernstige dysplasia kanker 2-5 jr5-15 jr

10 Erfelijk colorectaal carcinoom (CRC) • 20% heeft een positieve familieanamnese • 2-5% HNPCC: circa 400 per jaar

11 Coloncarcinoom verdeling Lynch: Cancer 2004 ;100: 1

12 Risico op dikke darmkanker Gemiddelde bevolking 3-4 % Eén 1 ste graads familielid6 % Eén 1 ste gr en één 2 de familielid8 % Eén 1 ste gr familielid < 45 jr10 % Twee 1 ste graads familieleden 7 % Overheersende (dominant) erfelijke aanleg 50 % Gen drager % Gemodificeerd naar Lovett

13 HNPC C HNPCC: Hereditary Non-Polyposis Colorectal Cancer Pathologist University of Michigan Arch Int Med 1913 Heredity with reference to carcinoma Oncologist University of Creighton Nebraska Arch Int Med 1966 Hereditary factors in cancer: study in two large midwestern kindreds

14 Historische Naamgeving HNPCC Nieuwe naamgeving: Lynch syndrome: hereditair DNA mismatch repair (MMR) deficientie syndroom

15 HNPCC : nieuwe benaming Lynch syndroom : Families en of patienten met erfelijke mutaties in het DNA Reparatie systeem (MMR) leidend tot een sterk verhoogd risico op darmkanker dus : genetische afwijking in een van de MMR genen MMR = MisMatch Repair (C Richard Boland Familial Cancer 2005)

16 Met dank aan….

17

18

19 I

20 Familie geschiedenis erfelijk darmkanker (I)

21 Familie geschiedenis erfelijk darmkanker (II)

22 Detectie HNPCC = Lynch syndroom • Via familie anamnese stamboom onderzoek • Via patient met coloncarcinoom tumor analyse door patholoog mbv specifieke kenmerken in de tumor • Met name bij patienten < 50 jr

23 Voorbeeld stamboom onderzoek (1984) Twee families met HNPCC uit Brabant en Achterhoek

24 DNA reparatie - MisMatch Repair systeem

25 Controle dikke darm bij Lynch syndroom

26 Endoscopie Colo(no)scopie Voordeel : gehele darm te zien in kleur, hapjes (biopsie) voor weefselonderzoek, poliepen geheel te verwijderen Nadeel : forse belasting, risico bloeding en gaatje darm (perforatie) ; nare darmspoeling!! Toepassing: controle colon op poliepen en kanker

27

28 Controleschema Lynch syndroom • Autosomaal dominante overerving • Coloscopie (start leeftijd jaar) • Evt chromo-endoscopie indigokarmijn (mogelijk kleine poliepjes beter te vinden) • Gendragerschap • Bij poliepvrije dikke darm : 2-jaarlijks Indien adenomen : 1-jaarlijks (pm: evt dikke darm verwijdering) • Geen gendragerschap: geen controle • Indien kanker : dikke darm ¾ eruit = subtotale colectomie

29

30 Leefstijl I

31 Leefstijl II

32 World Cancer Research Fund/AICR Systematic literature review Qualitative and quantitative “Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: a Global Perspective” 7 centers: > 7000 epidemiologic studies • case-control • cohort • intervention AN UPDATE

33

34 WCRF/AICR expert report main conclusions EvidenceDecreases riskNo relationshipIncreases risk Convincing Physical activity Vegetables Probable Red meat Alcohol Possible NSP/Fibre Starch Carotenoids Calcium Selenium Fish High BMI, Height, Frequency eating, Sugar, Total fat, Saturated/animal fat, Processed meat, Eggs, Heavily cooked meat Insufficient Resistant starch, Vit C, Vit D, Vit E, Folate, Methionine, Cereals, Coffee Iron

35 Le Marchand, JNCI monograph, 1999 Positive family history, beef intake and CRC risk

36

37 Fuchs et al, Cancer Epidemiol Biomark Prev 2002 Positive family history, folic acid intake & CRC risk

38 Leefstijl en dikke darmkanker in HNPCC Research Project Wageningen University, STOET= Foundation of Hereditary Tumours and Nijmegen University, The Netherlands] • 73 bekende & 175 zeer suspecte MMR gendragers • Patient-controle onderzoek •145 ooit darmkanker of poliepen •103 nooit darmkanker of poliepen • Voeding en leefstijl vragenlijst • Leefstijl vragenlijst •roken, medicijnen, medische geschiedenis, kindertal, lichamelijke activiteit & familie geschiedenis van dikke darmkanker • Medische statussen •aantal colonoscopieen, darmkanker en poliepen, aantal bezoeken Diergaarde et al., 2007 Clin Gastroenterol Hepatol

39 Leefstijl en darmkanker in HNPCC families Fruit consumption (High/low intake) Fiber intake (High/low intake) Smoking (current/never) OR ca/ad = Relatieve risico 0.4 ( )*0.5 ( )* 2.4 ( )* 1.0 *Adjusted for: age at last colonoscopy, sex, total energy intake, carrier status & cigarette smoking Diergaarde et al., 2007 Clin Gastroenterol Hepatol

40 Roken en darmkanker risico soort mutatie Mutation type OR (95%CI) hMLH1 (n=50) Smoking (Ever vs never) 1.9( )* hMSH2 (n=28) Smoking (Ever vs never) 5.1( )* * Adjusted for age at last colonoscopy & sex Botma et al., preliminary results

41 Conclusies dit onderzoek Risico op dikke darm kanker bij HNPCC patienten lijkt mede door roken verder te worden verhoogd

42 Samenvatting : “take home messages” • Coloncarcinoom veroorzaakt door erfelijke aanleg wordt veelal verklaard door een mutatie in een DNA-MMR gen = DNA reparatie gen • Deze vorm van coloncarcinoom heet nu Lynch syndroom • Voeding en leefstijl kan wel degelijk ook in deze erfelijke vorn van darmkanker een rol spelen • Aanpassen leefstijl en/of voedingspatroon lijkt de moeite waard, zelfs in het geval van erfelijke vormen van darmkanker !! (stoppen met roken, gezond eten..)

43 Dank voor uw aandacht! VRAGEN?

44 Supplemental folic acid & colorectal adenoma recurrence: placebo-controlled, randomized intervention n=1,021 men and women with previous adenomas Folic acid was associated with higher risks of having 3 or more adenomas and of noncolorectal cancers. Incidence proportion of recurrent adenomas (%) Cole et al, JAMA 2007 RR=1.67 ( )

45


Download ppt "Fokko M Nagengast, MDL-arts Afdeling MDL-ziekten UMCN Nijmegen Voeding & Darmgezondheid: Theorie en praktijk Donderdag 6 december 2007 de Reehorst in Ede."

Verwante presentaties


Ads door Google