De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

DE DIABETISCHE VOET Helin Dirk Diabeteseducator. DE DIABETISCHE VOET = verzamelnaam van voetafwijkingen en letsels tgv metabole stoornissen bij de diabetes.

Verwante presentaties


Presentatie over: "DE DIABETISCHE VOET Helin Dirk Diabeteseducator. DE DIABETISCHE VOET = verzamelnaam van voetafwijkingen en letsels tgv metabole stoornissen bij de diabetes."— Transcript van de presentatie:

1 DE DIABETISCHE VOET Helin Dirk Diabeteseducator

2 DE DIABETISCHE VOET = verzamelnaam van voetafwijkingen en letsels tgv metabole stoornissen bij de diabetes pat. Hyperglycemie gevolgen voor niet-insuline afhankelijke cellen: zenuwcellen en bloedvatcellen

3 Cijfers -25% krijgt voetproblemen -15 % ontwikkelt ooit ulcus -56 % van de ulcera door de pat. ontdekt -50 % recidief binnen de 2 jaar -70 % recidief binnen de 5 jaar -15 % meer kans op amputatie -1/15 amputatie -Alle beenamputaties = ½ diabetespat.

4 Complicaties van een voetulcus -Voetmisvorming -loopstoornissen -recidief ulcus -amputatie -blijvende invaliditeit -Levenskwaliteit  - sterfte

5 ONTSTAAN: 3 MECHANISMEN •Neuropathie (zenuwbanen) •Angiopathie (bloedvaten) •Limited joint Mobility (beperkte gewrichtsbeweeglijkheid) Ulcus infectie Amputatie

6 DIABETISCHE NEUROPATHIE 1. Sensibele neuropathie - Gevoeligheid ” : pijn, T, tast, druk - beschadiging van myelinelaag - Onopvallende evolutie - 15%= pijnlijk: Branderig gevoel, stekend, tintelingen, op kussentjes lopen, mieren, krampen (‘s nachts meer symptomen) - resultaat: pijnloos verwaarloosd ulcus - diagnose: anamnese, EMG, Stemvork, Monofilament

7 DIABETISCHE NEUROPATHIE •Monofilament (10gr) - Max 2 sec contact - Op gezonde huid zonder eelt - 1 x op dezelfde plaats (min punten) - 1 punt niet voelen = risicovoet - jaarlijkse herbeoordeling

8 DIABETISCHE NEUROPATHIE

9 2. Autonome neuropathie -“vanzelf” -hart (RR), GI (maaglediging) -vasodilatatie  /constrictie  -zweten , talgproductie  -Droge huid, barsten, kloven -Open deur voor infectie

10 DIABETISCHE NEUROPATHIE 3. Motorische neuropathie -Spieratrofie & -verzwakking van voetspieren -Vormverandering van de voet (klauwtenen, hallux valgus, holvoet) -Gangwijziging -Verhoogde lokale druk  Eeltvorming   druk 

11 ONTSTAAN: 3 MECHANISMEN •Neuropathie (zenuwbanen) •Angiopathie (bloedvaten) •Limited joint Mobility (beperkte gewrichtsbeweeglijkheid) Ulcus infectie Amputatie

12 Angiopathie 1.Macro-angiopathie (grote bloedvaten) - Atherosclerose (dichtslibben van bloedvaten) - Mediasclerose (wandverkalking) - O2 ”  ischemie - voedingselementen ”,wondheling ”, Antibiotica ” - Cholesterolembolen  purperkleurige of cyanotische tenen - Occlusie  necrose  infectie  amputatie

13 Angiopathie 2. micro-angiopathie (kleine bloedvaten) -Capillaire trombosen  bloedtoevoer ”,O2 ” -Broze huid -Afweer ” -wondheling ”

14 Angiopathie Opsporen: -Voelen pulsaties (of doppler) van: -Art. Pedis Dorsalis -Art. tibialis posterior - Arteriografie Opgelet: toch pulsaties bij mediasclerose

15 Angiopathie versus Neuropathie Kenmerken Neuropathisch ulcus Angiopathisch ulcus Kleur roze wit tot cyanotisch Temperatuur warm koud Huid droog/schilferig dun en glanzend Gevoel verminderd aanwezig Pulsatie sterk aanwezig zwak of afwezig Pijn weinig aanwezig plaats voetzool voetrug en tenen

16 Angiopathie versus Neuropathie -90% ulcera → neuropathie aanwezig -10% ulcera → zuiver ischemisch -50% ulcera → neuro-ischemisch -claudicatio en ischemische pijn meestal afwezig door neuropathie -kleine angiopatische wonde is ernstiger dan grote neuropathische wonde -vasculaire toestand is bepalend voor genezing

17 ONTSTAAN: 3 MECHANISMEN •Neuropathie (zenuwbanen) •Angiopathie (bloedvaten) •Limited joint Mobility (beperkte gewrichtsbeweeglijkheid) Ulcus infectie Amputatie

18 Limited joint Mobility = beperkte gewrichtsbeweeglijkheid -Verstijven van spieren,pezen en gewrichtkapsel (Glycogeen opstapeling) -Soepele voet  stijve voet -Belemmerd het afrollen van de voet -Overdruk op metatarsaalkop en grote teen -Ulcus-gevaar Prayer sign mobiliteitsonderzoek van grote teen

19 ONTSTAAN: 3 MECHANISMEN •Neuropathie (zenuwbanen) •Angiopathie (bloedvaten) •Limited joint Mobility (beperkte gewrichtsbeweeglijkheid) Ulcus infectie Amputatie

20 Infectie -Hyperglycemie  infectie   ontregeling -Immuumsysteem ”, fagocytose ” -Fase: contaminatie  colonisatie  infectie -Kritische colonisatie: wondheling ”, pijn , exsudaat  - Lokaal: roodheid, warm, oedeem, pijn (weinig tot geen) pus, exsudaat, geur -Algemene: WBC , T, sepsis -Osteomyelitis? ! Peilen naar botcontact ! -Ernstige infectie = hospitalisatie ! Soms infectie zonder klinische symptomen (lokaal en algemeen)

21 Charcot-voet Diabetes neuro-osteoarthropathie : Autonome neuropathie  Bloedtoevoer   oedeem + osteoporose: 1.Destructiefase (6-12 mnd) -Microfracturen + onstabiele gewrichten -Breuken en luxaties en osteonecrose -Warm, gezwollen, rood, pijn ” - dd:diepe infectie -Misvormingen middenvoet 2. Coalescentiefase - aaneengroeien -Warmte ” en zwelling ” 3. Reconstructiefase -Bot en gewrichten genezen -Misvormingen blijven -Blijvende instabiliteit

22

23 Risicogroep -> 60 j of > 10 j diabetes -Aanwezigheid van retino- of nefropathie -Lipiden  -RR  -Overgewicht/ondervoeding -Roken, alcohol -Alleenstaanden -> man -Ongunstige psycho-sociale context -Onstabiele diabetes -Futloos, ongeinteresseerd (afspraken) -Voorgeschiedenis van ulcus/amputatie (70%)

24 Externe risicofactoren -Slecht schoeisel (85%) -Vreemde voorwerpen -Slechte nagelverzorging -Warme kruiken, voetbaden -Slechte hygiene, schimmel -Bedlegerigheid/ immobilisatie

25 Preventie 1.goede diabetes regulatie - normoglycemie (100 = streefwaarde) - HbA1c < 7% (3 mnd)

26 preventie 2. Educatie van risicogroep (25% minder amputaties) -voethygiene : wassen, drogen, kousen, schoenen verluchten -Inspectie : dagelijks, volledig, zelf of door derden -Preventieve behandeling: eelt, nagels, huid, ! zelf  podo -Trauma vermijden: ! badkamer-chirurgie ! Blootvoets ! gebruik warmtebronnen -Schoenen: soort, maat, passen, materiaal, zolen

27 Behandeling = multidisciplinair 1.Goede diabetes regeling 2.Oorsprong van de wonde bepalen 3. Wagner classificatie 4. Infectie opsporen en behandelen 5.Drukontlasting 6.Lokale wondzorg 7.Preventie van recidief Diabetespatiënt met voetwonde = medische urgentie

28 Behandeling 2. Oorsprong van de wonde bepalen - Neuropathie : monofilament + educatie - Angiopathie : revascularisatie (bypass, dilatatie) - Externe factoren: schoen, trauma, hygiene… oorzaak wegnemen

29 Behandeling 3. Wagner classificatie (na reinigen, debrideren, observatie en peilen) Graad 0: Intacte huid, geen wonde Wel vervorming (Hamertenen, Ingezakte middenvoet, Overmatig eelt) Graad 1: Oppervlakkig ulcus, beperkt tot huid

30 Graad 2: Letsel dieper en uitgebreid (nog) geen botcontact Hoge kans op infectie ( bacteriologische staalname) Graad 3: Aantasting diepere weefsels + botcontact Altijd geïnfecteerd

31 Graad 4: gangreen van één of meer tenen of een deel van de voorvoet Graad 5: Gangreen van het grootste deel van de voet

32 Behandeling 4. Infectie opsporen en behandelen -klinische tekens herkennen (RDCT) -Wagner2: diepe wisser + antibiogram -Peilen met knopsonde (botcontact= 90% osteomyelitis) -RX (pas later+), MR-scan, botscan -AB po of IV + bijsturing op basis van antibiogram (2-6 w) -Osteomyelitis: ev. chirurgisch: curettage/amputatie AB tot 3 maanden

33 Behandeling 5. Drukontlasting (off-loading) - bedrust - rolstoel, krukken - eelt ,vilt, siliconen

34 Drukontlasting - verbandschoen ( pulman) - steunzolen, (semi)orthopedische schoenen

35 Drukontlasting - total contact cast - diabetic walker (air-cast)

36 Drukontlasting !geen genezing zonder drukontlasting! Belang van therapietrouw ook binnenshuis

37 Behandeling 6. Lokale wondzorg: observatie-instrumenten Zwart/geel/rood - schaal TIME-concept (tijd ” ) T(issue management) = verwijderen van necrose en fibrine I(nflammation) = voorkomen van infectie M(oisture balance) = evenwicht in vochtbalans E(dge) =gezonde wondranden

38 T = Debrideren van eelt/necrose/fibrine Zo snel mogelijk verwijderen: - Chirurgisch -Mechanisch (in dunne laagjes) -Verweken van necrose: Hydrogels (intraside, Flaminal, Nugel) Hydrocolloid (Duoderm, Confeel) -Absorberen van necrose: honing (Mesitran, Melladerm) Dextraanmonomeren (Debrisan) -! Slechte vasculaire status → niet debrideren, droog houden

39 I = Beheersen van kiemen -Bij infectie nooit occlusief verband (tpu vb: opsite) -Reinigen met fysiologisch of ontsmettende zeep (Isobeth-germicide) -Ontsmet altijd met Iso-Bethadine Dermicum (povidon-Jodium) -Lokale antibiotica is af te raden: !resistentie (Fucidine) -Antiseptische gel en/of vetverband (Isobeth-gel/tulle) -Zilververband: Ag (Aquacel Ag), honing

40 M = evenwicht in vochtbalans -Vochtige wondomgeving bevordert de wondheling (blaar) -Vermijd uitdroging/maceratie -Hydrocolloid (Duoderm) + TPU (Opsite) -Schuimverband (Tielle, Allevyn, Mepilex) -Hydrogels + neutraal vetverband (Jelonet) -Veel Exsudaat: Alginaten (Flaminal Forte, Seasorb, Algosteril), honing

41 EigenschappenSamenstelling 1. AntimicrobieelEnzymen vernietigen de microbiële celwand 2. Niet cytotoxischEnzymen hechten zich niet aan humane cellen 3. HypoallergeenBevat geen bewaarmiddel, geen colofonium, antiseptica of andere gekende allergenen 4. Vochtig milieuGel formulering 5. Voortdurend debridementAlginaten elimineren pijnloos necrose en fibrine door directe absorptie in de gel Flaminal ® Hydro, Flaminal ® Forte

42 Flaminal  Hydro?Flaminal  Forte? 3% alginaten5.5% alginaten Macrogol 300/1500Macrogol 400 Beschermt Voorkomt infectie Zuivert Voorkomt infectie Granulerende wonden Weinig exsuderende wonden Fibrineuze wonden Sterk exsuderende wonden of

43 E = Gezonde wondranden -Bescherming van wondrand door: - transparante barière film (Cavilon) -Bescherming gezond weefsel (drukplaatsen) - tussen tenen - Non-Woven - Compressen

44 Andere -Maden -Vac (neg druk) -Hyperbare O2 therapie -Shock wave therapie

45 Multidisciplinair team

46 Wat hebben we geleerd? 1. Hoofdrolspelers in ontstaan: GEVOEL ”,  VASCULAIRE TOESTAND ” 2. Geen genezing zonder: DRUK , INFECTIE ” 3. Behandeling: MULTIDISCIPLINAIR


Download ppt "DE DIABETISCHE VOET Helin Dirk Diabeteseducator. DE DIABETISCHE VOET = verzamelnaam van voetafwijkingen en letsels tgv metabole stoornissen bij de diabetes."

Verwante presentaties


Ads door Google