De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Propagatie VERON Etten Leur 5 maart 2012 VERON Etten Leur 5 maart 2012.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Propagatie VERON Etten Leur 5 maart 2012 VERON Etten Leur 5 maart 2012."— Transcript van de presentatie:

1 Propagatie VERON Etten Leur 5 maart 2012 VERON Etten Leur 5 maart 2012

2 Even voorstellen • Jaap van Duin, PA7DA • Woon in Noordwijk • Werk bij TUDelf in Lab.Vloeistoffenmechanica • Op HF sinds 1999 • Voorheen actief als PD0DAA, 4Z4YZ, PE2DAA • Voorzitter afd. Leiden en first op PG6N • Binnenkort weer een paar weken actief op 6 mtr vanuit 4X/4Z

3 Ter nagedachtenis Arend PA1ARE Zondag 7 sept jaar

4 Tot zijn overlijden gaf hij met regelmaat lezingen over propagatie, de zon en de invloed daarvan op aarde. Hierdoor zijn velen zich gaan interesseren voor propagatie en de zonnevlekkencycli

5 Vanavond hebben we het kort over de zon, de geschiedenis rond de elf jaarlijkse cyclus. Tevens over propagatie op HF en 6 meter

6 Belang van de zon • De zon is niet alleen belangrijk voor de beïnvloeding van onze ionenenlagen waaronder de E en de F lagen, maar ook een belangrijke voedingsbron voor al het leven op aarde

7 Zonneactiviteit Op de Zon vinden veel nog nauwelijks begrepen verschijnselen plaats. Zo treden zonnevlekken op, verschijnen er protuberansen en zonnevlammen, is er sprake van zonnewind, zijn er zonnebevingen en wordt er opvallend weinig straling afgegeven bij een zonneminimum. Tijdens zonnemaxima kunnen zelfs enorme catastrofes op de Zon optreden die op Aarde eveneens een catastrofe kunnen veroorzaken. In 1859 was er een catastrofe op de Zon zoals die door Richard Carrington werd geobserveerd en zorgden inductiestromen voor vreemde verschijnselen in het telegraafnetwerk. Het Noorderlicht was overal op Aarde waarneembaar en sterk genoeg om de krant bij te lezen. Misschien zou een dergelijke catastrofe tegenwoordig nog veel ingrijpender gevolgen hebben voor het elektriciteitsnetwerk (inductiestromen in de leidingen), ruimtestations en satellieten (röntgenstraling, geladen deeltjes}, doch uitbarstingen van deze grootte treden slechts één maal per 500 jaar op. Kleinere uitbarstingen hebben al enkele keren aanzienlijke schade veroorzaakt

8 Het was Galileo Galilei die in 1609 de Hollandse Telescoop verbeterde. Via deze kijker projecteerde hij hemellichamen op een witte achtergrond. Zo ontdekte hij de Zonnevlekken, die hij eerder aanzag als meren en zeeën. Galileo

9 Levenscyclus van de Zon Op het plaatje links de stand van leeftijd van de zon van geboorte tot de witte dwerg. Duidelijk is te zien dat de activiteit van de zon in de toekomst groter wordt

10 Levenscyclus in beelden

11 De Zon • Gele dwerg midden klasse • 99.86% massa ons zonnestelsel • Bestaat uit helium en waterstof • Diameter 109 keer aarde • Niet vast maar plasma toestand • Kern 15 miljoen Kelvin • Zonneatmosfeer koud 4100K • Daarboven de Chromosfeer • Corona grote wisselt met zonneactiviteit temp K

12 Corona • Varieert met zonnecyclus • Optreden van zonnevlammen, zonnevlekken en zonnebevingen • Per cyclus wijzigt de magnetische polarisatie van de zonnevlekken • Naar hoogtepunt cyclus komen meer zonnevlekken voor. • Rond hoogtepunt cyclus meeste vlekken nabij de evenaar • Tijdens kleine ijstijd 15 e t/m 19 e eeuw een lage zonnevlekkenactiviteit. • Active en minder actieve perioden zichtbaar in jaarringen van zeer oude bomen

13 De kleine IJstijd Hendrick Averkamp 1608Temp. gedurende 200 jaar

14 Heinrich Zwabe ontdekte in 19 e eeuw cyclische variatie van de zon en Rudolf Wolf in 18 e eeuw de 11 jaarlijkse Cyclus

15 Zonnevlekgetal per eind februari 2012 Voortgang zonnevlekgetal 100 nog niet bereikt Voortgang 10,7 cm flux SFU van 152 bereikt

16 Een Aurora video’tje

17 Aurora zichtbaar? • De lage landen bevinden zich in een gemiddelde breedtegraad waardoor een kleine kans is om Aurora te zien. • De Kp index moet hoger dan 7 zijn

18 Zonnewind • Bij lage zonnewind wordt gemeten door een ACE satelliet op 1/1000 afstand van aarde-zon • Zonnewind normaal 300m/sec • Bij CME 500t/m 1000m/sec en Au zichtbaar • Zonnewinddichtheid zijn het aantal geladen protonendeeltjes per cm2 (p/cm2) • Bij getal van 50 is Aurora zichtbaar

19 Zonnevlam in 1947

20 Zonnevlam Ook wel flare genoemd: een explosieve gebeurtenis in de zonneatmosfeer, waarbij energie die wordt vastgehouden in magnetische velden vrijkomt. Dit veroorzaakt een plotselinge en sterke toename van hoogenergetische elektromagnetische straling, waaronder röntgen- en gammastraling. De grootste zonnevlammen worden, op basis van hun röntgenstraling productie op golfengten tussen 1 en 8 Ångstrom, in de klassen C, M en X ingedeeld. Een relatief milde C-vlam produceert in dit golflengtegebied tussen de 10^-6 en 10^-5 Watt per vierkante meter. Bij een zware M-vlam ligt deze productie tussen de 10^-5 en 10^-4 Watt per vierkante meter. Zeer zware X-vlam, ten slotte, zijn zeldzaam en brengen tussen 10^-4 en 10^-3 Watt per vierkante meter voort in het golflengtegebied tussen 1 en 8 Ångstrom. Door een zonnevlam kan, naast een eruptie van straling, ook een coronale massa-injectie (CME) van geladen materie plaatsvinden

21 CME

22 Wat is voor de radioamateur belangrijk? • Ruis gemeten op 2800MHz (10,7cm flux of Penticton) • Kp index in de schaal van 1 t/m 9 over 3 uur en over 24 uur • Ap index in de schaal van 0 t/m 400 • Aurora niveau van 0 to 10 ergs.cm-2.sec-1 (0 t/m 10)

23 Belangrijk weetje • Bij spaceweather-centre kijk goed op NOAA Space Weather Scale for Radio Blackouts • URL: ex.html#RadioBlackouts ex.html#RadioBlackouts • Bij spaceweather-centre kijk goed op NOAA Space Weather Scale for Radio Blackouts • URL: ex.html#RadioBlackouts ex.html#RadioBlackouts

24 10,7 cm Flux • Vanaf 14 febr wordt de radio intensiteit van de zon gemeten op 2800MHz (10cm flux). • Vanaf juni w ‘47 wordt dit iedere middag om uur lok tijd in Penticton Canada gemeten • Voor 1947 werden alleen aantal zonnevlekken geregistreerd. • De huidige zonnevlekgetal is een definitie van de 10cm flux • De flux kan worden weergegeven in een maandelijks gemiddelde • De gemeten flux is alleen van de zichtbare schijf van de zon

25 Vervolg 10,7cm Flux • De volgende vergelijkingen is bruikbaar voor het omzetten van 10 cm flux (F) en zonnevlekkengetal (R). De vergelijking zijn geldig op een statistische (dat wil zeggen gemiddeld) basis. • F = 67,0 + 0,572 R + (0,0575 R) ** 2 - (0,0209 R) ** 3 • R = 1,61 FD - (0,0733 FD) ** 2 + (0,0240 FD) ** 3 • waar, FD = F - 67,0, en ** betekent "verheven tot de macht van"

26 Kp index • Kp index varieert tijdens een zonnestorm • Wordt gemeten om de drie uur • Schaal 0 t/m 9. 0 is rustig 9 is zeer verstoord magnetisch veld van de aarde. • Vanaf schaal 7 kan Aurora (Au) zichtbaar zijn • Kp index cijfers zijn per 3 uur, 24 uur • Een K-waarde gelijk aan 27, bijvoorbeeld middelen 2 en 2/3 of 3 -; K-waarde gelijk aan 30 middelen 3 en 0/3 of 3 nauwkeurig en een K-waarde gelijk aan 33 middelen 3 en 1 / 3 of 3 +. Het rekenkundig gemiddelde van de K- waarden berekend is op de 13 observatoria geeft Kp

27 Ap index • Is de waarde van het magnetisch veld rond de zon • Waarden: a = • Wijziging van Ap waarden per CME (Zonnestorm)

28 Aurora niveau • Verstoring van radiospectrum is af te lezen van het Aurora niveau 0 t/m 10 • Metingen (plots) afkomstig van satellieten w.o. de SOHO satelliet. • Vanaf schaal 7 merkbaar op radiospectrum en zichtbaar in Lage Landen

29 Spiraal • Zowel boven als onder de evenaar is een soort van een spiraal van een aantal noord-, als zuidpolen. • N.a.v. de activiteiten en de cycli variëren deze spiralen als een veer. • Naar de top wordt het “opgewonden” en naar het dal van de cyclus “ontspant” de veer • Rond het hoogtepunt van de cyclus verschuiven deze spiralen van vlekken naar de evenaar.

30

31 Ionosfeer

32 Waar Aurora • Aurora Borealus en Aurora Australis manifesteren boven de Noord/Zuidpool in een gebied tussen de E- en F-Laag. • Plasma (protonen) van de zon komen via het zwakke plek van de van Allen Gordel boven de bij de polen.

33 F-propagatie • De F-lagen zijn geschikt voor de hogere HF-banden vanaf 20 meter. • De MUF is afhankelijk van jaargetijde, dag en nacht. • N.a.v. activeren door de zon van de F-laag zal de MUF (en LUF) variëren • ‘s Winters tijdens daglicht goede DX door ook indikken van koudere atmosfeer, waardoor elektrische geleidbaarheid toeneemt.

34 En 6 meter dan? • Tijdens cyclus 23 steeg de MUF voor de F-laag met regelmaat boven de 50MHz tijdens de tweede piek van najaar 2002 t/m begin • Tijdens de eerste piek rond 2000 bleef de 10cm flux vreemd genoeg achter op de zichtbare zonnevlekken. • Tijdens de tweede periode was dit niet het geval en steeg de gemeten 10cm flux tot ongeveer 230. • Tijdens de eerste periode bleef ook de gemeten Kp gemiddelde beneden 5 en tijdens de tweede periode boven 5

35 Wat op HF tijdens Au? • Vanaf de eerste tekenen van een CME tot merkbare Au nemen de Condx op hogere HF banden vanaf 20 meter behoorlijk toe. • Dit duurt ongeveer 3 dagen • Hierna is propagatie op HF zwaar verstoord, mogelijk Condx is nul • Herstel zal langzaam geschieden. Zie: laatste PACC-contest

36 Vereiste voor 6 meter • N.a.v. onderzoek! • 10cm flux boven de 160 • Kp index 5 of meer • Aurora niveau beneden 5 • Magnetisch veld (Ap) zon moet redelijk rustig zijn of periode van 3 dagen voor zichtbare Aurora (Kp stijgt dan boven 7)

37 Situatie nu • Te vaak Aurora, waardoor aardmagnetisch veld onrustig blijft • 28 februari Au niveau 10 • Zowel aantal zonnevlekken te laag (45 en dalend) • 10cm flux 107sfu • Kp 3 uur 4 en 24 uur op 5

38 Aurora QSO (Au) PA2RU

39 Au melding vrijdag 2 maart

40 Au QSO • Door verschuivingen en bewegingen van de plasmawolk ontstaat een “Doppler”- effect. • Hierdoor verschuift het signaal in frequentie • Aanbeveling QSO in CW voor leesbaarheid • HI!! Zelfde gebeurt bij verbindingen met o.a. ISS. Space Station op Horizon van tegenstation levert tijdelijk een Doppler - effect • Door verschuivingen en bewegingen van de plasmawolk ontstaat een “Doppler”- effect. • Hierdoor verschuift het signaal in frequentie • Aanbeveling QSO in CW voor leesbaarheid • HI!! Zelfde gebeurt bij verbindingen met o.a. ISS. Space Station op Horizon van tegenstation levert tijdelijk een Doppler - effect

41 Gisteren een M3 eruptie melding

42 Wat verwachten we van de zon • De start van cyclus 24 liet te lang op zich wachten • Vorig jaar een start naar een steile piek • Nu neemt intensiteit af • Aurora ’s houden wel aan, maar niet intensief en onvoldoende aarde gericht • Zonnevlekken reeds in de omgeving van de zonne-evenaar. Dus naderen top of zijn die reeds gepasseerd. • Verwachting dat we te maken met zwakke cyclus 24 met vrees dat we een lange periode van inactiviteit tegemoet gaan. • Bovenste is speculatie en uitkomst is na einde cyclus. • De start van cyclus 24 liet te lang op zich wachten • Vorig jaar een start naar een steile piek • Nu neemt intensiteit af • Aurora ’s houden wel aan, maar niet intensief en onvoldoende aarde gericht • Zonnevlekken reeds in de omgeving van de zonne-evenaar. Dus naderen top of zijn die reeds gepasseerd. • Verwachting dat we te maken met zwakke cyclus 24 met vrees dat we een lange periode van inactiviteit tegemoet gaan. • Bovenste is speculatie en uitkomst is na einde cyclus.

43 Hoe op HF? • Verwachting dat 10, 12 en 15 meter zich niet gedragen zoals tijdens cyclus 23 wordt reeds bewaarheid. Condx vallen zwaar tegen. • Rekening houdend met verwachte inactiviteit zon slecht gebruik van die banden. • Meer aandacht voor de E-laag • ‘s Zomers meer Es propagatie • Verwachting dat 10, 12 en 15 meter zich niet gedragen zoals tijdens cyclus 23 wordt reeds bewaarheid. Condx vallen zwaar tegen. • Rekening houdend met verwachte inactiviteit zon slecht gebruik van die banden. • Meer aandacht voor de E-laag • ‘s Zomers meer Es propagatie

44 E-propagatie • Niet bewezen wel geconstateerd dat E-laag beter reflecteert tijdens inactieve periode van de zon. • Vaker Es tijdens de inactieve periode zon • E-laag propagatie voornamelijk 80 mtr ‘s nachts, 40- en 30 mtr • Es en Auroral Es op 6-, 4- en 2 mtr • Niet bewezen wel geconstateerd dat E-laag beter reflecteert tijdens inactieve periode van de zon. • Vaker Es tijdens de inactieve periode zon • E-laag propagatie voornamelijk 80 mtr ‘s nachts, 40- en 30 mtr • Es en Auroral Es op 6-, 4- en 2 mtr

45 Lagere HF-banden • Lagere HF-banden prima voor DX gedurende de nacht • Afhankelijk antenne en hoek van stralen signaal. Hoek inval is hoek uitval. • Vraag PA3FUN voor lezing over DX op lagere banden. HI! • Lagere HF-banden prima voor DX gedurende de nacht • Afhankelijk antenne en hoek van stralen signaal. Hoek inval is hoek uitval. • Vraag PA3FUN voor lezing over DX op lagere banden. HI!

46 Sporadische E • Oorzaak? • Na Aurora ontstaat vaak Auroral E. Vergelijkbaar met Sporadische E • Sporadische E door waarschijnlijk wolken geïoniseerd materiaal van neervallende meteorieten. Materiaal verbrandt reeds ver boven de dampkring en laat sporen na rond de E-laag. • De wolk (reflectiepunten) draait altijd met de klok mee • Niet alles is bekend over het ontstaan van Es! • Oorzaak? • Na Aurora ontstaat vaak Auroral E. Vergelijkbaar met Sporadische E • Sporadische E door waarschijnlijk wolken geïoniseerd materiaal van neervallende meteorieten. Materiaal verbrandt reeds ver boven de dampkring en laat sporen na rond de E-laag. • De wolk (reflectiepunten) draait altijd met de klok mee • Niet alles is bekend over het ontstaan van Es!

47 Es met radio • Dit is mogelijk op hogere HF-banden met Short Skip. Bijv. op 20 mtr contacten korter dan 500 Km • De Es banden zijn voornamelijk 10, 6 en 4 mtr • Afstanden 1600 Km. Bij multihops kan het meer dan 3000Km worden. • 2 mtr is genieten Km mogelijk. Multihops sporadisch • Dit is mogelijk op hogere HF-banden met Short Skip. Bijv. op 20 mtr contacten korter dan 500 Km • De Es banden zijn voornamelijk 10, 6 en 4 mtr • Afstanden 1600 Km. Bij multihops kan het meer dan 3000Km worden. • 2 mtr is genieten Km mogelijk. Multihops sporadisch

48 Tips • Gebruik een Yagi antenne bij Es op 2 en op alle banden bij Au. • Bij Au Yagi altijd richten op noordpool • Bij Es richten op het tegenstation, zoals met tropo • Bij Au worden voornamelijk grote vermogens gebruikt. Probeer het eens met minder • Bij Es hebben Condx meerwaarde boven antennes en vermogens. Probeer eens met laag vermogen op 10 en 6 • Gebruik een Yagi antenne bij Es op 2 en op alle banden bij Au. • Bij Au Yagi altijd richten op noordpool • Bij Es richten op het tegenstation, zoals met tropo • Bij Au worden voornamelijk grote vermogens gebruikt. Probeer het eens met minder • Bij Es hebben Condx meerwaarde boven antennes en vermogens. Probeer eens met laag vermogen op 10 en 6

49 Sporadic E QSO (Es)

50 Gebruikte Apparatuur • In 4X jaren 80 op 2 meter IC202E 3 Watt PEP antenne eerst 4 el Tonna, later 16 el Tonna • In Nederland 2 meter Yaesu FT Watt 10 el Wisi • In Nederland 6 meter MFJ – 9406 eerst 10 Watt PEP, in 2002/2003 teruggeschroefd vermogen naar 3 Watt PEP • In Nederland 1999 t/m meter TS120V 10 Watt PEP ant GPA30 • Nu voor 6mtr t/m 70 cm FT897D IC-821, 23 cm IC1217E, HF IC775DSP, FT897D. Antennes nu simpeler. • Meeste activiteiten zijn nu PSK31 op 6 meter • In 4X jaren 80 op 2 meter IC202E 3 Watt PEP antenne eerst 4 el Tonna, later 16 el Tonna • In Nederland 2 meter Yaesu FT Watt 10 el Wisi • In Nederland 6 meter MFJ – 9406 eerst 10 Watt PEP, in 2002/2003 teruggeschroefd vermogen naar 3 Watt PEP • In Nederland 1999 t/m meter TS120V 10 Watt PEP ant GPA30 • Nu voor 6mtr t/m 70 cm FT897D IC-821, 23 cm IC1217E, HF IC775DSP, FT897D. Antennes nu simpeler. • Meeste activiteiten zijn nu PSK31 op 6 meter

51 Weblinks • • • • • • • • • • • •

52 Dank voor het toehoren! Jaap


Download ppt "Propagatie VERON Etten Leur 5 maart 2012 VERON Etten Leur 5 maart 2012."

Verwante presentaties


Ads door Google