De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Duurzame ontwikkeling en transitiedenken. Wat kunnen we ermee? Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (UGent) Open workshop.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Duurzame ontwikkeling en transitiedenken. Wat kunnen we ermee? Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (UGent) Open workshop."— Transcript van de presentatie:

1 Duurzame ontwikkeling en transitiedenken. Wat kunnen we ermee? Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (UGent) Open workshop Transitie, KAURI, Mechelen - 16 maart 2012

2 Opbouw 1. De uitdaging waarvoor we staan 2. Denken over transities 3. En de praktijk van transitiemanagement?

3 1. De uitdaging waarvoor we staan

4 DO: goed leven binnen grenzen Aanzet tot operationalisering: kwaliteitsvol leven (HDI: welvaart, gezondheid, onderwijs) binnen de draagkracht van de aarde Peru Cuba België VS

5 Transities zijn onvermijdbaar geworden  Wereldwijde maatschappelijke evoluties leiden autonoom tot diepgaande verandering draagkrachtinstabiliteitontwikkeling  Niet ‘of’ maar ‘op welke manier’ en ‘welk beeld’  Transitiewerk op een snijpunt: doorheen die turbulente ontwikkelingen structuren, instituties en handelen naar meer duurzaamheid oriënteren.

6 2. Denken over transities

7 Opbouw van transitietheorie 1. Hoe krijg je greep op D.O. en D.O.-beleid? 2. Concentreer je op socio-technische systemen en tracht die te verduurzamen 3. Hoe? Door diepgaande veranderingen van de regimes van die systemen. M.a.w. de dominante structuren, praktijken, beleid, technologie, manieren van denken moeten radicaal wijzigen.

8 Niches Landschap Sociotechnisch regime Tijd Toenemende structurering van activiteiten in lokale praktijken Markten, gebruikersvoorkeuren Wetenschap Industrie Cultuur Beleid Technologie Kleine netwerken van actoren steunen innovaties op basis van verwachtingen en visies. Belang van leerprocessen De nieuwe configuratie breekt door, gebruikmakend van ‘windows of opportunity’. Het regime is dynamisch stabiel. Landschapsontwikkelingen oefenen druk uit op het regime Dynamisch MLP

9 Opbouw van transitietheorie 1. Hoe krijg je greep op D.O. en D.O.-beleid? 2. Concentreer je op socio-technische systemen en tracht die te verduurzamen 3. Hoe? Door diepgaande veranderingen van de regimes van die systemen. M.a.w. de dominante structuren, praktijken, beleid, technologie, manieren van denken moeten wijzigen. 4. Wanneer veranderen regimes? Er openen zich mogelijkheden als de druk vanuit het landschap sterk is, als de interne contradicties van het regime toenemen, als uitdagende niches aanwezig zijn.

10 Niches Landschap Sociotechnisch regime Tijd Toenemende structurering van activiteiten in lokale praktijken Markten, gebruikersvoorkeuren Wetenschap Industrie Cultuur Beleid Technologie Naar een transitie van het mobiliteitssysteem?

11 Opbouw van transitietheorie 1. Hoe krijg je greep op D.O. en D.O.-beleid? 2. Concentreer je op socio-technische systemen en tracht die te verduurzamen 3. Hoe? Door diepgaande veranderingen van de regimes van die systemen. M.a.w. de dominante structuren, praktijken, beleid, technologie, manieren van denken moeten wijzigen. 4. Wanneer veranderen regimes? Er openen zich mogelijkheden als de druk vanuit het landschap sterk is, als de interne contradicties van het regime toenemen, als uitdagende niches aanwezig zijn. 5. Wat zijn de kenmerken van zo’n transities? Multi-level, -fase, -actor, - domein. Transities kenmerken zich door grote complexiteit en onzekerheid van ontwikkelingen. 6. Kun je er dan toch sturing aan geven naar meer duurzaamheid? Door de kenmerken in 5. is sturing zonder meer niet mogelijk, maar vormen van beïnvloeding zijn wel mogelijk.

12 3. En de praktijk van transitiemanagement ?

13 Kenmerken transitie governance  Uitgangspunten:  de richting en de snelheid van een transitie beïnvloeden  Basisstrategie: de druk op het regime verhogen, door contradicties bloot te leggen, landschapstrends te mobiliseren, niches te versterken  Hoe? Niet enkel door top-downsturing, niet enkel door pure marktwerking  Maar gecombineerd met opbouw van netwerken tussen overheid, voorlopers uit het regime en nichespelers  Die vertrekken van een erkenning van hardnekkige problemen in het regime  Probleemdenken trachten overstijgen door een lange termijn visie uit te werken voor het systeem, die als gezamenlijke agenda kan functioneren  Praktijkexperimenten opzetten, niches versterken en opschalen  Leerprocessen opzetten  Aan het regime trachten sleutelen en veranderingen verankeren  Dit vraagt ook een transitie van de overheid: beleidsintegratie, netwerking, co-creatie

14 Niches Landschap Regime Tiid 1.Systeem analyse 2. Toekomstvisie 3. Transitiepaden 4. Experimenten en projecten • uittesten en leren over paden • verandering op gang brengen • Verdieping, verbreding, opschaling 5. Werken aan het regime: bijsturen, verankeren Toenemende structurering van activiteiten in lokale praktijken Typeopbouw van TM

15 DuWoBo en Plan C: leren uit de praktijk  Resultaten, maar ze vragen veel werk:  Visie die tot uitbreiding van agenda’s leidt  Visie die tot agendasetting leidt bij beleid en actoren  Creëren van nieuwe netwerking  Realiseren van experimenten die verder gaan dan het regime  Om meer in rekening te brengen:  Snel veranderende context vraagt denken over rol en positionering  Onderschatting strategisch gedrag actoren  Moeilijke inpassing in dominante overheidspraktijk  Oude patronen veranderen traag, zeker buiten de perimeter van het TM- proces  Beperkte ‘commitment’ van politiek en top administratie  Lage prioriteit aan bewust leren

16  Kruispunt?  We zitten op een moeilijk kruispunt in onze geschiedenis. Een heroriëntatie naar DO is noodzakelijk.  Vanzelf zal dat niet gaan. Een transitie gaat in tegen gevestigde belangen en ingegroeide gewoontes.  Transitieaanpak  Biedt een verruimend denkkader  Breekt discoursen en netwerken open, kan nieuwe praktijken stimuleren.  Maar rol en invloed is sterk afhankelijk van samenspel tussen proces en context  Het blijven politieke processen die te maken krijgen met vragen van macht, weerstand, legitimiteit, vertrouwen. Enkele besluiten

17 Meer informatie  Website Steunpunt DO:  Paredis, E. (2009), Socio-technische systeeminnovaties en transities: van theoretische inzichten naar beleidsvertaling. Working paper n° 10. CDO/UGent: Steunpunt Duurzame Ontwikkeling  Paredis, E. (2010), Naar een verdere onderbouwing van het Vlaamse beleid voor duurzaamheidstransities. Working paper n°19. CDO/UGent: Steunpunt Duurzame Ontwikkeling.  Paredis E. (2011), Transition management as a form of policy innovation. A case study of Plan C, a process in sustainable materials management in Flanders. Working paper n°26. CDO/UGent: Steunpunt Duurzame Ontwikkeling.  Paredis E. (in voorbereiding), Transitiemanagement voor wonen en bouwen. Ervaringen en context van het Vlaamse DuWoBo-proces. Working Paper. CDO/UGent: Steunpunt Duurzame Ontwikkeling.  Websites Vlaamse processen  DuWoBo:  Plan C:  Nederland:  overzicht van onderzoeksresultaten van het belangrijkste onderzoeksnetwerk over transities  Goed en toegankelijk boekje van Van der Hoeven en.pdf en.pdf en.pdf  bundeling van praktische inzichten over transitiewerk, gebaseerd op Nederlands onderzoek en praktijkervaring


Download ppt "Duurzame ontwikkeling en transitiedenken. Wat kunnen we ermee? Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (UGent) Open workshop."

Verwante presentaties


Ads door Google