De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M."— Transcript van de presentatie:

1

2 VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M. Steeneken (www.steeneken.com)

3 VPT 2008 2 • Kwaliteit van Spraakcommunicatie • Spraakverstaanbaarheidmaten • Evaluatiemethoden (subjectief-objectief) • Voorspellingsmethoden • Samenvatting Overzicht

4 VPT 2008 3 Het communicatiekanaal

5 VPT 2008 4 Spreker (stem, moedertaal, vocale inspanning) Transmissiepad (lawaai, akoestiek, vervorming) Luisteraar (gehoor, moedertaal) Het communicatiekanaal

6 VPT 2008 5 Spraakcommunicatiekwaliteit Spraakwaliteit Spraakverstaanbaarheid Vocale inspanning Objectieve voorspellingsmethoden

7 VPT 2008 6 Toepassing en criteria (ISO-9921) Toepassing bij: verst.“vocal effort” Gevaar en waarschuwing matigluid Persoon-tot-persoon (kritiek) redelijkluid Persoon-tot-persoon (algemeen)goedontspannen Omroepinstallaties openbaar goednormaal Persoonlijke comm. systemen goednormaal

8 VPT 2008 7 Evaluatiemethoden Subjectieve evaluatie •meerdere sprekers en luisteraars •specifieke testmethoden •representatief •resultaten soms niet reproduceerbaar Objectieve evaluatie •voorspelling van verstaanbaarheid •diagnostisch •reproduceerbaar

9 VPT 2008 8 Subjectieve evaluatie •Mean Opinion Scores (korte zinnen) beoordeling op (vijfpuntsschaal), zeer veel ppn. •Speech Reception Threshold slechts voorspelling bij 50% zinsverstaanbaarheid •(Nonsens)woorden in (dragerzin) indirect, groot bereik, arbeidsintensief

10 VPT 2008 9 Objectieve evaluatiemethoden •Speech Interference Level (SIL) beperkt tot directe communicatie in lawaai •Speech Transmission Index (STI) geschikt voor alle soorten vervorming •Speech Intelligibility Index (SII) geen niet-lineaire en temporele vervorming

11 VPT 2008 10 Relatie tussen subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten

12 VPT 2008 11 Kwalificatie Sent.% CVC % PB % STI L SA – L LN nonsensbestaande dBwoorden Uitstekend100 >81 > 98 >0.7521 Goed100 70-8193-980.60-0.7515 - 21 Redelijk100 53-7080-930.45-0.60 9 - 15 Matig 70-100 31-5360-800.30-0.45 3 - 9 Slecht<70 <31 <60 < 0.30 <3 Relatie tussen subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten

13 VPT 2008 12 Demonstratie van vier kwalificaties UitstekendSNR = 11 dB GoedSNR = 5 dB RedelijkSNR = 1 dB MatigSNR = - 4 dB Toegevoegde ruis op basis van het gemiddelde spraakspectrum

14 VPT 2008 13 Toepassing Verst.SILSTI Vocale inspan. Alarm Waarschuwing matig 90.45Luid Persoon-tot-persoon (kritisch) redelijk 90.50Luid Persoon-tot-persoon (ontspan.) goed150.60Ontspan. Omroepinstallatie openbaar redelijk110.50 Normaal Persoonlijke communicatie redelijk 110.50Normaal Criteria ISO-9921

15 VPT 2008 14 Voorspellingsmethoden SIL, vocale inspanning, omgevingslawaai STI, vocale inspanning, geslacht spreker, omgevingslawaai, bandbreedte-beperking, maskering, nagalm, echo’s, niet-lineairiteit, (IEC 60268-16) SII, vocale inspanning, omgevingslawaai, bandbreedte-beperking, maskering, (ANSI 305.2)

16 VPT 2008 15 Demonstratie van kwalificatie “Redelijk” Redelijk SNR = 1 dB, (STI = 0,53) geen bandbreedte-beperking Redelijk SNR = 3 dB, (STI = 0,53) bandbreedte 375 - 5600 Hz Toegevoegde ruis op basis van het gemiddelde spraakspectrum

17 VPT 2008 16 Speech Transmission Index (STI) Gewogen SNR levert voorspelling spraakkwaliteit

18 VPT 2008 17 Modulatieoverdracht (lijnfrequentie)

19 VPT 2008 18 Omhullende funktie en spectrum

20 VPT 2008 19 Omhullende funktie met nagalm en ruis

21 VPT 2008 20 Modulatieoverdracht (MTF) De MTF wordt verkregen door de omhullende-spectra van het originele en ontvangen spraaksignaal te vergelijken

22 VPT 2008 21 Matrix voor zeven MTF’s 1 Hz X 3 Hz 10 Hz

23 VPT 2008 22 Modulatieoverdracht meten met testsignaal

24 VPT 2008 23 Berekening STI (Spraak Transmissie Index) Voor elke octaafband wordt eerst de effectieve SNR bepaald De gewogen octaaf- bijdrage levert de STI

25 VPT 2008 24 Optimale frequentieweging De bijdrage per frequentieband hangt af van het type spraak

26 VPT 2008 25 Redundante informatie is overbodig!

27 VPT 2008 26 Redundantie in het spraakspectrum

28 VPT 2008 27 Proefpersonen aan het werk

29 VPT 2008 28 Proefpersoon responsies CVC woorden, dragerzin: versta des over en nu fijs uit het woord zek einde noteer lal punt “Semi random” combinatie van: 17 beginmedeklinkers 15 klinkers 11 eindmedeklinkers

30 VPT 2008 29 Relatie tussen woordscores en STI Relatie STI/CVC-score voor mannelijke spraak en condities met ruis en bandbreedte-beperking De verticale spreiding bedraagt s.d. 4.8%

31 VPT 2008 30 STI voor Cabine-omroepinstallatie

32 VPT 2008 31 Iso STI-contouren in collegezaal

33 VPT 2008 32 STI als funktie het omgevings- lawaainiveau Twee condities (met en zonder toespreekinstallatie) Verschil in lawaainiveau bij zelfde STI-waarde levert effectieve versterking van de toespreekinstallatie Effectieve versterking van PA-systeem

34 VPT 2008 33 STI gemeten met spraaksignalen MTF via verschil van omhullendespectra van verzonden en ontvangen spraaksignalen Toepasbaar bij ruis, nagalm en echo’s maar niet bij niet-lineaire vervorming

35 VPT 2008 34 RASTI (room acoustical STI, 1980)‏ Screening-apparaat 2 Octaafbanden Continu testsignaal Verouderd (gebruik STIPA)!

36 VPT 2008 35 STIPA (STI Public Address, 2001) Evaluatie voor Public Address Omvat: akoestische omgeving, bandbreedtebeperking, oversturingsvervorming Zeven octaafbanden (125 Hz en 250 Hz samen) Complex omhullende (2 simultane modulatie- frequenties per band) zie: IEC 60268-16

37 VPT 2008 36 Conclusies Criteria voor vele toepassingen volgens ISO-9921 Subjectieve methoden: representatief, niet diagnostisch Objectieve methoden: voorspellen, snel, diagnostisch


Download ppt "VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M."

Verwante presentaties


Ads door Google