De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M."— Transcript van de presentatie:

1

2 VPT Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M. Steeneken (www.steeneken.com)

3 VPT • Kwaliteit van Spraakcommunicatie • Spraakverstaanbaarheidmaten • Evaluatiemethoden (subjectief-objectief) • Voorspellingsmethoden • Samenvatting Overzicht

4 VPT Het communicatiekanaal

5 VPT Spreker (stem, moedertaal, vocale inspanning) Transmissiepad (lawaai, akoestiek, vervorming) Luisteraar (gehoor, moedertaal) Het communicatiekanaal

6 VPT Spraakcommunicatiekwaliteit Spraakwaliteit Spraakverstaanbaarheid Vocale inspanning Objectieve voorspellingsmethoden

7 VPT Toepassing en criteria (ISO-9921) Toepassing bij: verst.“vocal effort” Gevaar en waarschuwing matigluid Persoon-tot-persoon (kritiek) redelijkluid Persoon-tot-persoon (algemeen)goedontspannen Omroepinstallaties openbaar goednormaal Persoonlijke comm. systemen goednormaal

8 VPT Evaluatiemethoden Subjectieve evaluatie •meerdere sprekers en luisteraars •specifieke testmethoden •representatief •resultaten soms niet reproduceerbaar Objectieve evaluatie •voorspelling van verstaanbaarheid •diagnostisch •reproduceerbaar

9 VPT Subjectieve evaluatie •Mean Opinion Scores (korte zinnen) beoordeling op (vijfpuntsschaal), zeer veel ppn. •Speech Reception Threshold slechts voorspelling bij 50% zinsverstaanbaarheid •(Nonsens)woorden in (dragerzin) indirect, groot bereik, arbeidsintensief

10 VPT Objectieve evaluatiemethoden •Speech Interference Level (SIL) beperkt tot directe communicatie in lawaai •Speech Transmission Index (STI) geschikt voor alle soorten vervorming •Speech Intelligibility Index (SII) geen niet-lineaire en temporele vervorming

11 VPT Relatie tussen subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten

12 VPT Kwalificatie Sent.% CVC % PB % STI L SA – L LN nonsensbestaande dBwoorden Uitstekend100 >81 > 98 > Goed Redelijk Matig Slecht<70 <31 <60 < 0.30 <3 Relatie tussen subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten

13 VPT Demonstratie van vier kwalificaties UitstekendSNR = 11 dB GoedSNR = 5 dB RedelijkSNR = 1 dB MatigSNR = - 4 dB Toegevoegde ruis op basis van het gemiddelde spraakspectrum

14 VPT Toepassing Verst.SILSTI Vocale inspan. Alarm Waarschuwing matig 90.45Luid Persoon-tot-persoon (kritisch) redelijk 90.50Luid Persoon-tot-persoon (ontspan.) goed150.60Ontspan. Omroepinstallatie openbaar redelijk Normaal Persoonlijke communicatie redelijk Normaal Criteria ISO-9921

15 VPT Voorspellingsmethoden SIL, vocale inspanning, omgevingslawaai STI, vocale inspanning, geslacht spreker, omgevingslawaai, bandbreedte-beperking, maskering, nagalm, echo’s, niet-lineairiteit, (IEC ) SII, vocale inspanning, omgevingslawaai, bandbreedte-beperking, maskering, (ANSI 305.2)

16 VPT Demonstratie van kwalificatie “Redelijk” Redelijk SNR = 1 dB, (STI = 0,53) geen bandbreedte-beperking Redelijk SNR = 3 dB, (STI = 0,53) bandbreedte Hz Toegevoegde ruis op basis van het gemiddelde spraakspectrum

17 VPT Speech Transmission Index (STI) Gewogen SNR levert voorspelling spraakkwaliteit

18 VPT Modulatieoverdracht (lijnfrequentie)

19 VPT Omhullende funktie en spectrum

20 VPT Omhullende funktie met nagalm en ruis

21 VPT Modulatieoverdracht (MTF) De MTF wordt verkregen door de omhullende-spectra van het originele en ontvangen spraaksignaal te vergelijken

22 VPT Matrix voor zeven MTF’s 1 Hz X 3 Hz 10 Hz

23 VPT Modulatieoverdracht meten met testsignaal

24 VPT Berekening STI (Spraak Transmissie Index) Voor elke octaafband wordt eerst de effectieve SNR bepaald De gewogen octaaf- bijdrage levert de STI

25 VPT Optimale frequentieweging De bijdrage per frequentieband hangt af van het type spraak

26 VPT Redundante informatie is overbodig!

27 VPT Redundantie in het spraakspectrum

28 VPT Proefpersonen aan het werk

29 VPT Proefpersoon responsies CVC woorden, dragerzin: versta des over en nu fijs uit het woord zek einde noteer lal punt “Semi random” combinatie van: 17 beginmedeklinkers 15 klinkers 11 eindmedeklinkers

30 VPT Relatie tussen woordscores en STI Relatie STI/CVC-score voor mannelijke spraak en condities met ruis en bandbreedte-beperking De verticale spreiding bedraagt s.d. 4.8%

31 VPT STI voor Cabine-omroepinstallatie

32 VPT Iso STI-contouren in collegezaal

33 VPT STI als funktie het omgevings- lawaainiveau Twee condities (met en zonder toespreekinstallatie) Verschil in lawaainiveau bij zelfde STI-waarde levert effectieve versterking van de toespreekinstallatie Effectieve versterking van PA-systeem

34 VPT STI gemeten met spraaksignalen MTF via verschil van omhullendespectra van verzonden en ontvangen spraaksignalen Toepasbaar bij ruis, nagalm en echo’s maar niet bij niet-lineaire vervorming

35 VPT RASTI (room acoustical STI, 1980)‏ Screening-apparaat 2 Octaafbanden Continu testsignaal Verouderd (gebruik STIPA)!

36 VPT STIPA (STI Public Address, 2001) Evaluatie voor Public Address Omvat: akoestische omgeving, bandbreedtebeperking, oversturingsvervorming Zeven octaafbanden (125 Hz en 250 Hz samen) Complex omhullende (2 simultane modulatie- frequenties per band) zie: IEC

37 VPT Conclusies Criteria voor vele toepassingen volgens ISO-9921 Subjectieve methoden: representatief, niet diagnostisch Objectieve methoden: voorspellen, snel, diagnostisch


Download ppt "VPT 2008 1 Spraakverstaanbaarheid (criteria, normalisatie, subjectieve en objectieve verstaanbaarheidsmaten, toepassingen en voorspelkracht) Herman J.M."

Verwante presentaties


Ads door Google