De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Remi : Referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een webapplicatie Ilse Cornelis, Nele Peeters, Jean-François Reynaert en Peter Thijs Marie-Thérèse.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Remi : Referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een webapplicatie Ilse Cornelis, Nele Peeters, Jean-François Reynaert en Peter Thijs Marie-Thérèse."— Transcript van de presentatie:

1 Remi : Referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een webapplicatie Ilse Cornelis, Nele Peeters, Jean-François Reynaert en Peter Thijs Marie-Thérèse Casman, Laurent Nisen en Bérénice Storms Dit onderzoek kon uitgevoerd worden dankzij de financiele steun van de POD Maatschappelijke Integratie

2 Overzicht • Situering en probleemstelling • Vier onderzoeksvragen – Financiële impact? – Werking? – Administratieve belasting? – Versterkend voor cliënten, maatschappelijk werkers en raadsleden? • Conclusies en discussie

3 Situering en probleemstelling • Grote verschillen in de toekenning van aanvullende steun tussen (en binnen) OCMW’s • Dezelfde grote verschillen m.b.t. de bepaling van het noodzakelijke leefgeld in het kader van schuldhulpverlening • Referentiebudgetten 1 werden ontwikkeld voor: – Alle mogelijke typegezinnen, levend in diverse socio-economische situaties (niet werkend/werkend, samenwonend/ gescheiden, op actieve/bejaarde leeftijd, gezond/ziek, eigenaar/huurder) – Door groot aantal variaties: nood aan een gemakkelijk hanteerbaar instrument 1 Storms, B., Van den Bosch, K., (2009), Wat heeft een gezin minimaal nodig? Een budgetstandaard voor Vlaanderen, Leuven: Acco. Van Thielen, L., Deflandre, D., Baldewijns, K., Boeckx, H., Leysens, G., Casman, M.-T., Storms, B., Van den Bosch, K. (2010). Minibudget. Wat hebben gezinnen nodig om menswaardig te leven in België? Antwerpen: Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck.

4 Situering en probleemstelling • REMI = webapplicatie waarin de referentiebudgetten op maat van OCMW’s/CAW’s worden aangeboden. • Geen rekenmachine (dat leidt naar één bedrag), maar wel een tool, op maat van de cliënt, die resulteert in richtnormen waaraan individuele situaties kunnen worden getoetst. • Autonomie van OCMW’s wordt gerespecteerd: ze kunnen vrij kiezen op welke wijze ze ervoor zorgen dat mensen met een te laag inkomen volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving: – Door besteedbare inkomens te verhogen (uitputten van rechten, vergoeden van kosten, verminderingen op gemeentelijke retributies, aanvullende steun,…) – Door uitgaven te verlagen (sociale huisvesting, energiebesparende maatregelen, vrije tijdscheques, ….)

5 REMI -Online webapplicatie -referentie-budgetten op maat van iedere cliëntsituatie -Output: een haalbaar budgetoverzicht van noodzakelijke: -vaste kosten -leefkosten -reserveringsuitgaven -Verschaft inzicht in welke inspanningen door de cliënt en het OCMW kunnen geleverd worden met het oog op het garanderen van een menswaardig inkomen

6

7 REMI

8

9

10 Inkomen – totaal= 1200 –

11 Webapplicatie uitgetest Studie gefinancierd door POD mi (2012): uittesten van de werking, effectiviteit en administratieve en financiële draaglast van REMI in een aantal Vlaamse, Waalse en Brusselse OCMW’s

12 Studie POD mi: vier onderzoeksluiken • 1. Financiële impact van hanteren referentiebudgetten voor OCMW • 2. Technische werking en gebruiksvriendelijkheid van instrument • 3. Administratieve belasting van gebruik webapplicatie • 4. Versterkende werking voor cliënten, maatschappelijk werkers en raadsleden

13 Deelnemende OCMW’s OCMW’sMWCliëntenRaadsleden Vlaanderen5*31 (11)28 (21)21 (9) Wallonië6**39 (22)26 (24)23 (19) Brussel2***5 (2)5 (5)- TOTAAL1375 (35)59 (50)44 (28) * = 3 OCMW’s werkten niet mee aan deel 3 (administratieve belasting) ** = 1 Waals OCMW nam enkel deel aan deel 1 (financiële impact) *** = 1 Brussels OCMW nam niet deel aan deel 4 (versterkende werking en effectiviteit) Cijfers tussen haakjes zijn aantal deelnemers in de nameting

14 Luik 1. Financiële impact • Wat is het verschil in financiële middelen die worden ingezet voor aanvullende steun binnen een OCMW – op dit moment? – op basis van REMI (referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen)?

15 Luik 1. Financiële impact Methode: •Simulatiestudie •Per OCMW ca 20 lopende dossiers AFS (aanvullende financiële steun) => in totaal 242 dossiers •Elk volledig dossier verwerken met webapplicatie REMI + gegevens over huidig toegekende AFS •Voor verschillende types gezinnen (alleenstaanden, gezinnen met en zonder kinderen,...) •Voor diverse inkomstenbronnen (leefloon, pensioen, werkloosheidsuitkering,...)

16 NLeefloon Werkloosheids- uitkering Loon uit arbeid Invaliditeits- of ziekte-uitkering PensioenAndere Alleenstaande Alleenstaande met 1 kind Alleenstaande met 2 kinderen Alleenstaande met 3 kinderen 413 Alleenstaande met 4 kinderen 11 Alleenstaande met 5 kinderen 11 Alleenstaande met 6 kinderen 11 Koppel Koppel met 1 kind Koppel met 2 kinderen Koppel met 3 kinderen Koppel met 4 kinderen 211 Koppel met 6 kinderen 11 Totaal

17 EUR/ maand N Gemiddel de aanvullen de steun Gemiddelde aanvullende steun volgens REMI Meerkost REMI tov huidige aanvullend e steun Meerkost REMI bij behouden huidige steun Financiël e impact: min Financië le impact: max Alleenstaande Alleenstaande met 1 kind Alleenstaande met 2 kinderen Alleenstaande met 3 kinderen Koppel Koppel met 1 kind Koppel met 2 kinderen Koppel met 3 kinderen

18

19

20 EUR / maandN Gemiddelde aanvullende steun Gemiddelde aanvullende steun volgens REMI Meerkost REMI tov huidige aanvullende steun Meerkost REMI bij behouden huidige steun Financiële impact: min Financiële impact: max Alleenstaande met 1 kind 3253,65290,41237,76248,32-265,32730,78 Leefloon 1224,02299,90275, ,49 Werkloosheidsuitkering 637,81287,11249, ,78 Loon uit arbeid 58,3212,35204, ,97 Ziekte- of invaliditeitsuitkering 8111,05260,50149,45191,67-265,32551,85 Pensioen ,04586,04 //

21 Luik 1. Financiële impact Resultaten en conclusies •Huidige aanvullende steun ligt in de drie regio’s meestal lager dan de referentiebudgetten •Grotere tekorten te vinden bij gezinnen met meerdere kinderen •Onvoldoende rekening gehouden met impact op gezinsbudget bij berekening steun •Minimale en maximale financiële impact loopt sterk uiteen voor gelijkaardige gezins- en inkomenssituaties •Grote variaties op vlak van AFS tussen en binnen OCMW’s •Grote variatie in individuele kenmerken van gezinnen

22 Luik 1. Financiële impact Resultaten en conclusies •Meerkost afhankelijk van meerdere factoren •Bijvoorbeeld huisvesting, huidige aanvullende steun, sociaaleconomische positie gezin, kindergeld, alimentatie, andere inkomsten … •Extrapolatie naar alle OCMW-dossiers quasi onmogelijk •Te weinig gegevens beschikbaar over cliëntenbestand OCMW •Te grote diversiteit

23 Luik 2. Werking • Technische werking en correct gebruik / gebruiksvriendelijkheid van het instrument REMI? • Methode: – Oplijsting en correctie bugs en problemen door de maatschappelijk werkers die instrument gebruiken – Correct gebruik nakijken door invoer in simulatiestudie (luik 1) te controleren

24 Luik 2. Werking Resultaten en conclusies •Aantal aanpassingen nodig •REMI is nuttig als leidraad om basisdossier aan te maken • Systematische manier om zicht te krijgen op inkomsten en uitgaven cliënten

25 Luik 3. Administratieve belasting Vergelijken van de administratieve belasting van de huidige procedure die gangbaar is binnen het OCMW met een fictieve procedure waarbij REMI gebruikt wordt. • Tijdsregistratie voor beide procedures • Identificeren welke informatie door REMI wordt gevraagd, maar niet beschikbaar is wanneer de huidige procedure wordt gevolgd

26 Luik 3. Administratieve belasting Methode: •Simulatiestudie •Per OCMW ong. 6 nieuwe dossiers => in totaal 26 dossiers •Elk dossier verwerken met huidige procedure + gedetailleerde timing door MW •Elk dossier invoeren in de webapplicatie REMI + gedetailleerde timing door MW •Aangeven welke informatie op dit moment nog ontbreekt maar in REMI ingevuld zou kunnen worden

27 Luik 3. Administratieve belasting Resultaten en conclusies •Tijdsregistratie: •Kleine tijdswinst (4 minuten) door gebruik REMI ipv huidige software •Extra administratieve belasting door het opvragen van ontbrekende gegevens? •Aantal gegevens die nu vaak ontbreken in dossier (kosten verzekeringen, provinciebelasting,...) •Kunnen makkelijk worden opgevraagd tijdens opstellen van dossier: geen extra administratieve belasting door bijkomend onderzoek •Indien ontbrekend: referentiebedragen overnemen

28 Luik 4. Effectiviteit Werkt REMI (en het gebruik van referentiebudgetten) als educatief instrument voor: •Cliënten? •Versterkend: attitudes over persoonlijke financiën, gedrag, ervaren empowerment, en subjectieve evaluatie •Maatschappelijk werkers? •Versterkend: eigen ervaren effectiviteit begeleiding, empowerment in werk, subjectieve ervaring individuele begeleiding •Beoordelen leefsituaties •Raadsleden? •Andere houding tegenover minimale inkomens na vorming •Beoordelen leefsituaties

29 Luik 4. Effectiviteit Methode •Cliënten: •6 cliënten per OCMW => 50 cliënten volledige data •Interventie : 4x individuele begeleidingssessie met draaiboek REMI/referentiebudgetten/zelfcontrole •Vragenlijst voor en na interventie •Maatschappelijk werkers •Vorming + Interventie •Vragenlijst voor en na interventie •Raadsleden •Vorming •Vragenlijst voor en +- 5 maanden na vorming •Belangrijk •Kleine steekproeven •Beperkte interventie •Geen controlegroep

30 Luik 4. Effectiviteit cliënten Nameting Niet sparen Sparen Totaal VoormetingNiet sparen Sparen020 Totaal1733 McNemar p<.01 Gedrag: sparen

31 Luik 4. Effectiviteit cliënten Nameting Helemaal eens of eens N% De individuele begeleiding vond ik nuttig 4391,5% Door de individuele begeleiding slaag ik er beter in om een goed zicht te krijgen op mijn inkomsten en uitgaven 4187,2% Het opschrijven van mijn uitgaven helpt me om een goed zicht te krijgen op wat ik maandelijks kan uitgeven 3780,4% Door voor mezelf doelstellingen te formuleren slaag ik er beter in om met mijn geld om te gaan 3373,3% Ik zou in de toekomst nog willen gebruik maken van deze individuele begeleiding indien mogelijk 3882,6% Ik zou deze begeleiding aanraden aan anderen 4088,9%

32 Luik 4. Effectiviteit Resultaten en conclusies: cliënten •Beperkte evolutie merkbaar na de interventie •Zaken waaraan in begeleiding werd gewerkt: •Spaargedrag /geld opzij zetten: zie voorbeeld •Langetermijndoelen stellen •Zelfvertrouwen mbt budget beheer •Begeleiding zeer positief geëvalueerd: zie voorbeeld

33 Luik 4. Effectiviteit Resultaten en conclusies: maatschappelijk werkers: •Beperkte evolutie na vorming en interventie •Eigen functioneren: effectiviteit om: •toekomstige problemen te voorkomen •het gedrag van cliënten te veranderen •Matig positief over individuele begeleiding •Beoordeling leefsituaties •Veel variatie •Veel verschillende interpretaties, afhankelijk van individuele kenmerken •=> voordeel REMI: houdt hier in grote mate rekening mee

34 Beoordeling leefsituaties • Case 2: Gezin met 2 kinderen • Een echtpaar waarvan de man 34 jaar is en de vrouw 35 jaar. • Zij hebben 2 kinderen; een jongen van 5 jaar en een meisje van 3 jaar. Zij ontvangen een gewaarborgde kinderbijslag van 319 Euro per maand • Zij ontvangen een leefloon van Euro. De man heeft een zeer onregelmatig arbeidsverleden. De vrouw heeft vroeger korte periodes gewerkt als poetsvrouw. Noch de man, noch de vrouw hebben recht op werkloosheidsvergoeding aangezien zij geen van beide voldoende arbeidsdagen kunnen bewijzen. Zowel de man als de vrouw willen werken. De trajectbegeleider ziet een tewerkstelling binnen de 6 maanden echter niet mogelijk. • Het gezin heeft geen spaargelden, wel ongeveer 5000 Euro schulden (er werd geld geleend o.a. om waarborg van het appartement te kunnen betalen). • Betrokkenen huren een appartement met 3 slaapkamers aan een huurprijs van 550 euro. De rekening voor elektriciteit en gas zal maandelijks 170 euro bedragen. • Gemiddeld hebben zij een apothekerskost van 140 euro per maand.

35 Beoordeling leefsituaties • Case 2: Gezin met 2 kinderen- volgens REMI 514€ nodig OCMW Voormeting Case 2: nu toegekend Nameting Case 2: nu toegekend AvgSDMinMaxNAvgSDMinMaxN 8-Vl Vl Vl –Vl Vl B W W W B W W TOTAAL

36 Beoordeling leefsituaties • Case 2- volgens REMI 514€ nodig OCMW Voormeting Case 2: nodige AFS Nameting Case 2: nodige AFS AvgSDMinMaxNAvgSDMinMaxN TOTAAL

37 Luik 4. Effectiviteit Resultaten en conclusies: raadsleden •Weinig evolutie in visie op minimale inkomens en beoordelen leefsituaties •Slechts 1 enkel vormingsmoment •Opnieuw onderschatting kosten kinderen •Positief over introductie referentiebudgetten •Wijzen zelf op verandering in inzicht/visie •Toekomst: bijna de helft: beleid AFS herbekijken

38 Conclusies Financiële impact •Grote kloof tussen huidige toestand en referentiebudgetten voor menswaardig inkomen •Vooral impact kinderen wordt onderschat •REMI kan hier voor bewustmaking zorgen •Berekende meerkost enkel gebaseerd op ontvangen dossiers van OCMW’s •Meerkost kan nog toenemen wanneer alle personen die een inkomen hebben dat lager uitvalt dan het referentiebudget, komen aankloppen voor AFS •AFS sterk afhankelijk van zeer specifieke kenmerken dossiers => verklaart ook grote variabiliteit •REMI: uniforme criteria op maat van elke individuele cliëntsituatie •REMI veronderstelt aanwezigheid competenties om met geld en budget om te gaan bij cliënten •REMI als educatief middel: budgetteringsvaardigheden van cliënten versterken

39 Conclusies Werking en administratieve belasting •Geen bijkomende administratieve belasting door REMI •Gelijkaardige administratieve stappen en kleine tijdswinst •Een systematisering van de benodige informatie kan een bijkomende tijdswinst opleveren •Dossiers niet steeds volledig aan inkomsten – of uitgavenkant •REMI: systematiseert inkomensonderzoek en informatieverzameling rond uitgaven •REMI: dwingt tot nadenken en expliciteren beleid rond AFS

40 Conclusies Effectiviteit •Bruikbaarheid als educatief instrument voor de cliënten: •Zeer voorzichtig positief •Tijdsintensief: groepswerking levert niet alleen tijdswinst, werkt ook versterkend •Educatief en bewustmakend instrument voor maatschappelijk werkers en raadsleden: •Doet nadenken •Zeer beperkte introductie referentiebudgetten => harmonisatie kan niet verwacht worden

41 Take Home Meerwaarde REMI •Uniforme criteria voor berekening menswaardig inkomen op maat van individuele cliëntsituaties •Leidraad voor gestructureerde informatieverzameling en aanleggen cliëntdossier •Educatief instrument dat ingezet kan worden in begeleiding cliënten en sensibilisering maatschappelijk werkers en raadsleden omtrent referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen

42 Discussie • Bedankt voor uw aandacht! • Vragen? • Meer lezen: – Ilse Cornelis, Nele Peeters, Jean-François Reynaert en Peter Thijs, Marie-Thérèse Casman, Laurent Nisen en Bérénice Storms (2012). Referentiebudgetten als maatstaf voor de effectiviteit van de sociale bescherming (2012). REMI: referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een webapplicatieReferentiebudgetten als maatstaf voor de effectiviteit van de sociale bescherming (2012). REMI: referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een webapplicatie – Storms, B., Peeters, N., Cornelis, C., Reynaert, J-F, Thijs, P., Nisen, L., (2013). Referentiebudgetten als maatstaf voor de effectiviteit van de sociale bescherming. Ook getest op mensen. In: in: Vranken, J., Lahaye, W., Saffre, S., Pannecoucke, I., (red.) Armoede en sociale uitsluiting. Jaarboek 2013 (te verschijnen)


Download ppt "Remi : Referentiebudgetten voor een menswaardig inkomen, een webapplicatie Ilse Cornelis, Nele Peeters, Jean-François Reynaert en Peter Thijs Marie-Thérèse."

Verwante presentaties


Ads door Google