De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De vitale gemeente Een pleidooi voor verbindend besturen Mei 2010 Prof.dr.Frans Jorna.

Verwante presentaties


Presentatie over: "De vitale gemeente Een pleidooi voor verbindend besturen Mei 2010 Prof.dr.Frans Jorna."— Transcript van de presentatie:

1 De vitale gemeente Een pleidooi voor verbindend besturen Mei 2010 Prof.dr.Frans Jorna

2 De vitale gemeente • Internationalisering, individualisering, horizontalisering…. Grand designs werken niet meer • Beleid en besturen in de 21 e eeuw: – De gemeenschap centraal: oplossend vermogen, innovatie – Maatwerk, lokale, duurzame oplossingen – Focus op maatschappelijk welzijn zoals burgers dat beleven • Vitaliteit: voorkomen en genezen – Voorkomen: focus op gezondheid, verhoging weerstand, lange duur, zelfgenezing, de patiënt zelf centraal – Genezen: focus op bestrijding ziekten, doden ziektekiemen, korte duur, geneesheer centraal 2

3 Focus op vitaliteit • Medicinale behandeling kwetsbaar: – Beschikbaarheid medicijn steeds onzekerder – Onvoorspelbare intoleranties: het werkt steeds vaker averechts – Ziektes onuitroeibaar – Mutaties: medicijnen werkzaam tegen de ziekte van gisteren, niet van vandaag – Verslaving dreigt en speelt op • Preventie focust op veerkracht: – Gemeenschap die tegen stootje kan – Zelf problemen oplost – Investering in cultuur van samenwerken (‘gezondheid’) – in plaats van kwetsbare structuren (‘medicijn’) 3

4 Wat is een vitale gemeente? • Focus op maatschappelijk welzijn • Actief burgerschap: ruimte voor ontwikkeling • Diversiteit: ‘de’ burger bestaat niet • Veilig, vrij toegankelijk maatschappelijk domein • Sociaal kapitaal: vermogen van gemeenschap om opgaven adequaat aan te pakken • Controle onhaalbaar: te veel dynamiek en dreiging • Focus op veerkracht, flexibiliteit, inspelen op dreigingen • Stimuleren creativiteit, innovatief vermogen, trial and error, géén systeemoplossingen • Productie ‘op eigen grond’: van eigen instellingen/ondernemers voor eigen gemeenschap • Sociale cohesie: de boel bij elkaar houden, garanderen sociale grondrechten • Gemeente dichtbij gemeenschap: van, voor en door burgers 4

5 It takes three to tango..... Twaalf kwalen 5 Gemeente Maatschap- pelijk welzijn Bugers Civil society decentral isatie )Markt’borderlining’ 2)Uitvoeringsfetisjisme 3)Bijziendheid 4)Dienstverlenings-ADHD 5)Zelfverminking 6)Subsidiefetisjisme 7)Interactie PTS 8)Zelfoverschatting en solisme 9)Visiefobie 10)Icarussyndroom 11)Publieke pleinvrees 12)Calimerofobie

6 Wanneer gaat (ging) het mis? Kwalen (1) 1)Markt’borderlining’: het gaat burgers niet om prijs (voorbeeld vuilnis ophaal). Gemeente is geen bedrijf. 2)Uitvoeringsfetisjisme. Productie in eigen hand om binding beleid-uitvoering te versterken. Anderen kunnen het beter! Het stimuleert luiheid (bijvoorbeeld debat MVO, prestatieafspraken corporaties), uitholling vermogen gemeenschap om zélf te produceren (bijvoorbeeld café, dorpshuis) 3)Bijziendheid. Focus op korte termijn resultaten/stenen stapelen ipv lange termijn richten/samen leven 4)Dienstverlenings-ADHD. Bovenmatige nadruk op dienstverlening. Financiële decentralisatie maakt van gemeente uitvoeringsloket, geen autonomie en visievorming meer. Scoringsdrift 5)Zelfverminking. Beheer (rijks)financiën en investeringen daarmee brengt gemeente in conflict met andere lokale partners en beperkt hun beperkt speelruimte. Gemeente scheidsrechter en speler (bijvoorbeeld onderwijshuisvesting) 6)Subsidiefetisjisme: subsidëring als generiek instrument versterkt afhankelijkheid partners, afbraak van institutioneel vermogen en ‘scoren op subsidies’ (bijvoorbeeld welzijsorganisaties) 7)Interactie-PTS: Gijzeling visievorming/uitvoering door activistische burgers 6

7 Wanneer gaat (ging) het mis? Kwalen (2) 8)Zelfoverschatting en solisme: eigenstandige projecten. Niet de gemeente, maar burgers/vrij initiatief maken resultaat! Vervreemding van partners (bijvoorbeeld publieke cv/bv constructies) 9)Visiefobie: Projectdenken in plaats van inspireren slaat ideevorming gemeenschap dood: cultureel leiderschap, (ver)bindend besturen 10)Icarussyndroom. Professionele standaarden boven wensen burgers (voorbeeld centra jeugd en gezin, drang en dwang). Onmogelijke onhaalbare ambities. Uitholling vermogen van gemeenschappen om problemen zelf op te lossen (leerlingenvervoer). Ongewenste productie waar burgers geen behoefte aan hebben. 11)Publieke pleinvrees. Angst om het minder te doen dan anderen, af te wijken. Voortdurende benchmarking. Resulteert in beperking ruimte eigen kleur en initiatief, maakt maatwerk onmogelijk. Voorbeeld: geluksbudget 12)Calimerofobie – Uit angst voor eigen onvermogen regionalisering beleid én uitvoering: uitholling gemeentelijke autonomie, doorsnijden band burger- gemeente (voorbeelden integratiebeleid, duurzame energie) 7

8 De gemeente in de 21 e eeuw: gemeente en burgers • Primaat van de raad: de gemeente als volkstribuun • Dichtbij de burgers en realisatoren: subsidiariteit • Meerdere doelgroepen: bewoners én bezoekers • Burgers bepalen de vraag, ontplooien initiatief 8

9 De gemeente in de 21 e eeuw: maatschappelijke diensten • Responsiviteit: maatschappelijke vraag articuleren/verbinden met aanbod • Veilig, vrij toegankelijk maatschappelijk domein • Civil society beheert sociaal kapitaal • Civil society produceert: ondernemers, georganiseerd initiatief (vaak stichtingen) • Gemeentes: – Vergroten sociaal kapitaal door aantrekken nieuwe partners – Borgen maatschappelijke productie – Betrekken en verbinden burgers 9

10 De gemeente in de 21 e eeuw: pieken en dalen • Pieken: ruimte voor actief burgerschap én krachtige civil society • Dalen: borgen sociale cohesie, vangnet én activeren • Pluriformiteit gemeente: – Inrichtingtijd – Bestuursstijlverschilt naarplaats – Taakopvatting opgave • Robuust én flexibel: betrouwbaar in de kern (ruggegraat), veelvormig naar gelang eisen (spieren) 10

11 De gemeente in de 21 e eeuw: rollen Drie kernrollen • Bouwen van gemeenschappen • Ontwikkelen van verbindingen • Stimuleren innovatie Bron: Commissie ‘Toekomst lokaal bestuur’, ‘Wil tot verschil’, VNG

12 De gemeente in de 21 e eeuw: taken • Taken en verantwoordelijkheden overhevelen naar burgers en burgerorganisaties • Gemeentelijke dienstverlening alleen als: – Culturele interventie: stimuleren goed opdrachtgeverschap (burgers) en goed opdrachtnemerschap (civil society) – Specifieke redenen aanleiding geven: bewaking sociale cohesie • Overdracht uitvoering naar regionale besturen • Ontdubbeling van taken overheidslagen • Bevorderen cultuur van openheid, tolerantie, creativiteit • Terugdringen bestuurlijke drukte • Invullen van horizontale relaties met maatschappelijke organisaties • Verantwoording vragen aan maatschappelijke organisaties • Versterken van band tussen beleid en uitvoering. 12

13 De gemeente in de 21 e eeuw: organisatie • Structure follows strategy • Strategy: vergroten én borgen sociaal kapitaal (versterken strategisch vermogen) • Verbindend besturen -> verbindend organiseren • Vitale allianties • De rol van het ambtelijk apparaat: het smeden van allianties – Articulatie behoefte gemeenschap: vraagsturing – Verbindingen in gemeenschappen – Uitbesteding uitvoering zónder in te boeten op sturing – Goed opdrachtgeverschap namens gemeenschap 13


Download ppt "De vitale gemeente Een pleidooi voor verbindend besturen Mei 2010 Prof.dr.Frans Jorna."

Verwante presentaties


Ads door Google