De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

2007 Hoofdstuk 2: Technisch lezen en spellen Pol Ghesquière & Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam Katholieke Universiteit Leuven.

Verwante presentaties


Presentatie over: "2007 Hoofdstuk 2: Technisch lezen en spellen Pol Ghesquière & Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam Katholieke Universiteit Leuven."— Transcript van de presentatie:

1 2007 Hoofdstuk 2: Technisch lezen en spellen Pol Ghesquière & Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam Katholieke Universiteit Leuven

2 Model 1: Taakanalytische modellen domeinspecifieke ontwikkelingsmodellen technisch lezen en spellen specifieke deelvaardigheden volgens relatief vaste volgorde verworven hiërarchische schema’s ‘latere’ vaardigheden bouwen voort op de ‘vroegere’

3 Lezen van spellende leesstrategie (teken- klankkoppelngen en auditieve synthese) via visuele synthese naar directe woordherkenning elementaire leeshandeling: alleen woorden op niveau I MK-KM-MKM niveau IIMMKM-MKMM-MMKMM

4 DIRECTE WOORD- HERKENNING TEKEN-KLANK KOPPELING AUDITIEVE SYNTHESE VISUELE SYNTHESE AUDITIEF SEQUENTIEEL GEHEUGEN AUDITIEVE DISCRIMINATIE VISUELE DISCRIMINATIE Figuur 1: Taakanalytisch model van technisch lezen (naar Struiksma, Van der Leij en Vieijra, 2004)

5 Lezen Dus niet op niveau - spellingpatronen - meer lettergrepen

6 foneem heel woord lettergreep gesplitste lettergreep spelling- patroon 2 of meer lettergrepen gesproken woord geschreven woord kennis van - hele woorden - grafemen - grafeem clusters - spellingpatronen Model van optioneel passen (‘mapping’).

7 foneem heel woord lettergreep gesplitste lettergreep spelling- patroon 2 of meer lettergrepen gesproken woord geschreven woord kennis van - hele woorden - grafemen - grafeem clusters - spellingpatronen Model van optioneel passen (‘mapping’).

8 Spellen van auditieve spellingstrategie (auditieve analyse en klank-tekenkoppelngen) naar directe woordspelling elementaire spellinghandeling volgens fonologisch principe: alleen klankzuivere woorden

9 DIRECTE WOORD- SPELLING KLANK-KLANK KOPPELING AUDITIEVE ANALYSE VIELE SYNTHESE AUDITIEF SEQUENTIEEL GEHEUGEN AUDITIEVE DISCRIMINATIE VISUELE DISCRIMINATIE Figuur 1: Taakanalytisch model van spellen (naar Struiksma, Van der Leij en Vieijra, 2004)

10 Spellen Dus niet: morfologische principe (bijvoorbeeld de regels van de werkwoordspelling). etymologische principe (bijvoorbeeld leenwoorden, ‘weekend’ of ‘ei’/‘ij’ of ‘ou’/‘au’)

11 Taakanalytische modellen zijn meer prescriptief (wat (ortho)didactisch te doen?) dan descriptief (hoe verloopt het ontwikkelingsproces precies?) laten zich direct vertalen in interventie maar beperken zich tot de elementaire lees- en spellingshandeling

12 Model 2: Informatieverwerkingstheorie lezen en spellen = verwerken van informatie. (‘phonological codes’) korte termijn geheugen werkgeheugen lange termijn geheugen declaratieve kennis (feitenkennis) procedurele kennis (kennis van oplossingen) metacognitieve kennis (kennis van keuzes) nieuwe opslag

13 Model 2: Informatieverwerkingstheorie korte termijn geheugen werk- geheugen lange termijn geheugen in uit feitenkennis strategische kennis keuze kennis

14 Model 2: Informatieverwerkingstheorie korte termijn geheugen werk- geheugen lange termijn geheugen in uit feitenkennis strategische kennis keuze kennis

15 Model 2: Informatieverwerkingstheorie korte termijn geheugen werk- geheugen lange termijn geheugen in uit feitenkennis strategische kennis keuze kennis putje van vergetelheid

16 Lezen - indirecte woordherkenning procedurele strategie spellende leesstrategie auditieve spellingstrategie - directe woordherkenning geheugenstrategie directe woordherkenning directe woordspelling - gebruik maken van de context procedurele en geheugenstrategie anticiperen corrigeren

17 Spellen - auditieve strategie - regelstrategie (‘wordt’/’loopt’) - analogiestrategie (‘bureau’/ ‘cadeau’) - inprentingstrategie - mnemotechnische strategie (ezelsbruggetjes) - hulpmiddelenstrategie (woordenboek, spelling checker) - visueel-motorische strategie (direct spellen)

18 Impliciet: ontwikkelingsmodellen ‘self-teaching mechanism’ (Share, 1995) automatisering = overgang van indirect naar direct op basis van inprenting snelheid en accuratesse nemen toe energie en aandacht vrij voor meer complexe aspecten: begrijpend lezen ordenen en verwoorden van gedachten Interactief-compensatorisch proces (Stanovich, 1980)

19 Lees- en spellingproblemen Beschrijven Verklaren i.t.v. oorzaken: specifieke leerproblemen/leerstoornissen niet-specifieke leerproblemen school gezin individu lichamelijke ziektes fysieke of sensorische beperkingen psychosociale problemen verstandelijke beperkingen

20 Dyslexie Definities discrepantiecriterium exclusiviteitscriterium normaliteitscriterium (Dumont, 1994) maar … kritiek (Stanovich, 1996, p. 160).

21 Dyslexie beschrijvend (SDN, 2004) “Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.” verklarend (Braams, 1996) “Dyslexie is een specifiek probleem met de fonologische verwerking van taal door de hersenen, dat doorgaans leidt tot lees- en spellingproblemen en vaak ook tot meer of minder duidelijke problemen bij andere taken waarbij taal een rol speelt”

22 Diagnostiek van lees- en spellingproblemen Signalering en identificatie: LVS Classificeren en verklaren achterstandscriterium didactische resistentie differentiaaldiagnostiek bijv. algemene taalachterstand (te) lage intelligentie omgevingsoorzaken Relatie met continuum van zorg ‘response-to-instruction’

23 Begeleidingsgerichte diagnostiek - analyse op taakniveau: probleem- en hulpgeschiedenis, niveaubepaling, profielanalyse, foutenclassificatie en foutenanalyse - onderwijsbelemmeringen - pedagogisch perspectief/hulpvraag andere leer- en gedragsproblemen dan wel ontwikkelingsstoornissen algemene cognitieve processen

24 Toetsen voor niveaubepaling en signalering LVS zie boek

25 Relatie met Continuum van zorg

26 Bao: groep zwakkere lezers 25 % Intensieve begeleiding in de groep 1 Relatie met continuum van zorg: Response-to-instruction

27 BaO: groep met flinke achterstand Individuele remedial teaching buiten de groep uit de zorg 15 % Bao: groep zwakkere lezers 25 % Intensieve begeleiding in de groep % 1212 Relatie met continuum van zorg: Response-to-instruction

28 BaO: groep met flinke achterstand Individuele remedial teaching buiten de groep Buiten de school: groep met toenemende achterstand en didactische resistentie Individuele behandeling in leeskliniek uit de zorg 15 % verder in de klas 6-7 % Bao: groep zwakkere lezers 25 % Intensieve begeleiding in de groep % % Relatie met continuum van zorg: Response-to-instruction

29 BaO: groep met flinke achterstand Individuele remedial teaching buiten de groep Buiten de school: groep met toenemende achterstand en didactische resistentie Individuele behandeling in leeskliniek uit de zorg 15 % verder in de klas 6-7 % verder op school 2-3 % non-reponders 1 % Bao: groep zwakkere lezers 25 % Intensieve begeleiding in de groep % % Relatie met continuum van zorg: Response-to-instruction

30 BaO: groep met flinke achterstand Individuele remedial teaching buiten de groep Buiten de school: groep met toenemende achterstand en didactische resistentie Individuele behandeling in leeskliniek Bao: groep zwakkere lezers 25 % Intensieve begeleiding in de groep 10 % 3-4 % Protocollen Leesproblemen en Dyslexie ECN (Wentink & Verhoeven) Rotterdamse Aanpak Dyslexie (Struiksma e.a.) Protokollen voor indicatiestelling en behandeling (Blomert) Relatie met continuum van zorg: Response-to-instruction

31 Toetsen voor niveaubepaling en signalering LVS zie boek Nog wat te wensen?

32 Handboek Interventie in de leerlingbegeleiding?


Download ppt "2007 Hoofdstuk 2: Technisch lezen en spellen Pol Ghesquière & Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam Katholieke Universiteit Leuven."

Verwante presentaties


Ads door Google