De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Hoofdstuk 5: Besturingssystemen.

Verwante presentaties


Presentatie over: "LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Hoofdstuk 5: Besturingssystemen."— Transcript van de presentatie:

1 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Hoofdstuk 5: Besturingssystemen

2 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Opbouw computersysteem Het besturings- systeem is als een schil om de hardware, het is als een tussenpersoon tussen applicaties en de hardware. Het totale systeem is als een “ui”, het bestaat uit verschillende lagen

3 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Wat doet een besturingssysteem ? •Communiceren met invoer- en uitvoerapparatuur –m.b.v. drivers –Er kan gebruik worden gemaakt van buffering of spooling •Communiceren met het interne geheugen –Programma’s inlezen en uitvoeren –Dit kan d.m.v. paginering of partitionering –Gegevens inlezen en wegschrijven •Files moeten kunnen worden opgeslagen in het externe geheugen –Ook moet je files kunnen kopiëren, wissen, enz.

4 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Extra eisen van een besturingssysteem bij een multi-usersysteem en/of netwerk •Gebruikers moeten geïdentificeerd kunnen worden –De ene gebruiker krijgt meer rechten dan de ander, dit wordt geregeld d.m.v. autorisatie •Er moeten meerdere taken “tegelijk” uitgevoerd kunnen worden –Dit gaat d.m.v. timeslicing •Iedere gebruiker moet voldoende aan bod komen –Toewijzing van processortijd op basis van prioriteit •Iedere gebruiker moet gedeelde randapparatuur kunnen gebruiken –Dit gaat bij een printer meestal m.b.v. spooling •Gegevens moeten beveiligd kunnen worden

5 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Driver: Software of hardware ? •Stuurprogramma’s (drivers) zijn hardwarespecifieke programma’s •Ieder stuk hardware heeft zijn eigen driver •Een driver zorgt er voor dat het besturingssysteem met de hardware kan werken •Drivers worden automatisch geïnstalleerd bij plug-and-play (PnP) apparatuur

6 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Het register •De instellingen van alle programma’s worden onder Windows opgeslagen in het register •Wil je het register bekijken en/of veranderen klik dan op Start  Uitvoeren en tik regedit in.

7 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Wat gebeurt er als je de computer aanzet •Het POST-programma (Power On Self Test) wordt gestart vanuit het ROM-geheugen. •Dit programma haalt de BIOS-gegevens op, die zijn opgeslagen in de CMOS (complementary metal oxid semiconductor). Die gegevens kun je wijzigen m.b.v. het SETUP-programma •Daarna wordt gecontroleerd of alle (rand)apparatuur aanwezig is en goed werkt. •Via de BIOS komt de communicatie tussen het besturingssysteem en de hardware op gang. •Daarna wordt de rest van het besturingssysteem in het RAM- geheugen gezet en de gebruiker kan beginnen •Dit hele proces wordt wel booten genoemd, of bootstrap- loading

8 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Een aantal besturingssystemen •MS DOS •Windows 95/98/ME/XP •OS\2 •Mac OS •Linux •UNIX •Windows NT/2000 •Novell Netware •Solaris •MVS Dit zijn stand- alone OS’en Dit zijn netwerk of mainframe OS’en

9 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica •ieder proces komt om de beurt aan bod •ieder proces krijgt 20% processortijd toegewezen •80% van de tijd niet aan de beurt •‘wachtend’ proces blokkeert anderen niet •niet bij randapparatuur, bijvoorbeeld printer 0,000 0,100 0,200 0,300 0,400 0,500 0,600 0,700 0,800 Gebruiker 1 Gebruiker 2 Gebruiker 3 Gebruiker 4 Gebruiker 5 Timeslicing Hoe kunnen programma’s tegelijk worden uitgevoerd? Gebruiker 1 Gebruiker 2 Gebruiker 3 Gebruiker 4 tijd in sec. Als er bijvoorbeeld 5 processen “tegelijk” uitgevoerd moeten worden: 0,900 Gebruiker 5

10 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Welk proces eerst? Prioritering •Proces met ‘lage’ prioriteit komt nauwelijks aan bod bij druk verkeer •elk proces moet wachten op beurt •‘wachtend’ proces blokkeert de anderen Taakbeheer Stap 3Stap 2Stap 1 Stap 2 takenstroom hoge prioriteit lage prioriteit

11 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica I/O beheer: buffering en/of spooling BufferingSpooling I/O proc Buffer CPU I/O proc HD snel (in RAM) maar klein langzaam (op HD) maar groot niet elk proces wordt aange- nomen elk proces wordt aange- nomen, ze worden in een wachtrij (queue) gezet

12 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica geheugenruimte P1P2P3P4 P5 P6 Partitionering Geheugenbeheer •elk programma aaneengesloten •uitvoering van sommige programma’s stokt •geheugen niet optimaal gebruikt

13 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Geheugenbeheer geheugenruimte P1 1 P2 1 P3 3 P4 1 P5 1 P6 1 Paginering P1 2 P2 2 P2 3 P3 1 P3 2 P4 2 P4 3 P5 2 • elk programma opgedeeld in gelijke delen • pagina’s niet noodzakelijk aaneengesloten • geheugen optimaal gebruikt • alleen noodzakelijke delen in RAM, rest op HD (virtueel geheugen) • CPU doet veel administratie

14 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Multi-user en Netwerk Besturingssystemen •Meerdere gebruikers tegelijk •Gelijktijdig gebruik van programma’s en bestanden –m.b.v. record locking: alleenrecht op dat deel van programma •Toegang d.m.v. autorisatie –naam, –wachtwoord, –gebruikersrechten

15 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Linux Voordelen: •Goedkoop (gratis) •Stabiel (het loopt niet vaak vast) •Open source (de broncode is vrij, dus ook aan te passen) • Zeer goede netwerkmogelijkheden Nadelen: •Niet zo gebruikersvriendelijk •Niet zoveel programma’s als onder Windows Varianten: •Suse, RedHat, Mandrake, Ubuntu, Knoppix

16 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Enkele Linux / Unix commando’s Stop het proces met het nummer dat je achter kill invoert kill nummer Geef een lijst van alle processen, die draaien ps Kopieer alle exe-bestanden naar de bovenliggende map cp *.exe.. Kopieer de bestanden die beginnen met een r naar de hoofdmap cp r* / Ga naar de bovenliggende map cd.. Verwijder alle bestanden uit de huidige map rm *.* Geef een (uitgebreide) lijst van de bestanden met de extensie gif ls *.gif -a Geef een (korte) lijst van de bestanden in de huidige map ls Ga naar de submap van de huidige map met de naam test cd test Wat doet Linux/Unix? Opdracht cd/bin Ga naar de submap van de hoofdmap met de naam bin vi shutdown chmod 777 test.dat Start het programma vi (dat is een tekstverwerker, zoiets als Kladblok Sluit Linux of Unix af Verander de permissies van test.dat in rwxrwxrwx

17 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica MSDOS Starten onder Windows: •Start  Programma’s  Bureau-accessoires  Opdrachtprompt •Of Start  Uitvoeren, voer dan CMD in Command Line Interface: •MSDOS heeft een command line interface, d.w.z: je moet de commando’s intypen •Windows heeft een GUI (graphical user interface), d.w.z: je kunt op een icoontje klikken om iets te starten Batch file: •Een tekstbestand, waarin MSDOS-commando’s staan, die achter elkaar worden uitgevoerd.

18 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Enkele MSDOS commando’s Verander de extensie van alle abc-bestanden in pqr (rename) ren *.abc *.pqr De d-schijf wordt de actieve schijf, daar wordt vanaf nu naar gekeken D: Kopieer alle exe-bestanden naar de bovenliggende map copy *.exe.. Kopieer de bestanden die beginnen met een r naar de hoofdmap copy r* \ Ga naar de bovenliggende map cd.. Verwijder alle bestanden uit de huidige map del *.* Geef een (korte) lijst van de bestanden met de extensie gif dir *.gif /w Geef een (uitgebreide) lijst van de bestanden in de huidige map dir Ga naar de submap van de huidige map met de naam test cd test Wat doet MSDOS? Opdracht cd\h4 Ga naar de submap van de hoofdmap met de naam h4 notepad Format a: exit Start het programma notepad (dat is het windows-programma Kladblok) Formatteer de diskette in de A-drive (alles wissen, lege FAT aanmaken) Sluit MSDOS af

19 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Client / server architectuur Proces gesplitst in subtaken en verdeeld over een aantal computers Presentatie (interface) Applicatie (proces) Database (gegevensbeheer) client servers

20 LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Beveiliging Gebruikersnaam en wachtwoord: •In multi-user en multi-tasking systemen moet meestal een gebruikersnaam en een wachtwoord worden ingevoerd •De systeembeheerder kan daarmee bepalen wat er wel gedaan kan worden en wat niet •Dat wordt autorisatie genoemd •Onder windows is de gebruikersnaam van degene die alles mag doen: administrator •Onder Linux of Unix is de gebruikersnaam van degene die alles mag doen: root Internet: •Als een netwerk is aangesloten op het internet dan is beveiliging ook belangrijk •Een firewall beschermt tegen hackers (niet tegen virussen!), een gratis te downloaden firewall is Zonealarm •Het is ook belangrijk een virusscanner te installeren, bekende gratis te downloaden virusscanners zijn Avast en AVG •Verder is een spamfilter belangrijk, tegen ongewenste •En er komt steeds meer spyware, ook daar zijn programma’s voor om je tegen te beschermen Einde


Download ppt "LauwersCollege Buitenpost LauwersCollege Buitenpost Informatica Hoofdstuk 5: Besturingssystemen."

Verwante presentaties


Ads door Google