De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Goede Keizers, Slechte Keizers De tijd van de Republiek is voorbij.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Goede Keizers, Slechte Keizers De tijd van de Republiek is voorbij."— Transcript van de presentatie:

1 Goede Keizers, Slechte Keizers De tijd van de Republiek is voorbij

2  Korte uitleg A-vragen  Thematische aanpak  Caligula  Nero  Vespasianus  Marcus Aurelius  Kelten

3  Machtspositie  Informeel: auctoritas  Steun van het leger  Acceptatie door het volk  Formeel  23 v. Chr.: Tribunicia potestas en imperium proconsulare  19 v. Ch.: bevoegdheden van een consul

4 27 vC - Octavianus geeft bevoegdheden consul terug aan senaat - Krijgt imperium proconsulare, titel ‘Augustus’ en wordt ingewijd als princeps 23 vC - Tribunicia potestas: volkstribuun – onaantastbaar, belangenbehartiger volk - Imperium maius: macht over alle provincies (en leger) - Censor: o.a. benoemen en ‘verwijderen’ senatoren. 12 vC - Pontifex maximus: hoofd van het priestercollege der pontifices; interpretatie wil van de goden

5  27 vC: Tweedeling in provinciebestuur  Keizerlijke provincies  Gallië, Hispania Tarraconensis en Syrië  Onder bestuur van de legati Augusti propraetore  Met ondersteuning van de procuratores  Egypte geval apart  Senaatsprovincies  Rest van de provincies  Onder bestuur van proconsuls  Met ondersteuning van quaestoren

6

7  Lijkt meer macht te krijgen  Senaatsbesluiten krijgen kracht van wet  Maar... schijn bedriegt  Senaatsbesluiten voorafgegaan door keizerlijke brief of redevoering  Senaat volgde wenken van de keizer  Reden?  Senaat kende de werkelijke machtsverhoudingen

8  Wat was dan nog de feitelijke betekenis van de senaat?  Rijkste Romeinse grondbezitters bij elkaar  Senaat vertegenwoordigde de wettigheid

9 Senaat: - Verleent keizerlijke bevoegdheden (tot instelling dominaat, 284) - Senaatsbesluiten krijgen kracht van wet (geen goedkeuring volksvergaderingen nodig) - Onder Tiberius: verkiezing magistraten van volksvergaderingen naar senaat (Caligula draait dit weer terug) - Adviserende functie erodeert door nieuwe adviesraad concilium principis Volksvergaderingen: - Aanvankelijk kiest comitia centuriata nog de drie hoogste magistraten. Volksraden stellen echter steeds minder voor. Magistraten: - Blijven bestaan. Verkiezing sterk beïnvloed door voorkeur keizer, macht sterk gereduceerd door bevoegdheden keizer.

10 “Het ‘werk’ van een keizer bestond uit hoofdzaak uit het voeren van oorlogen, het rechtspreken, het uitkiezen en aanstellen van medewerkers op alle niveaus en het reageren op voorgelegde problemen.” De Blois en van der Spek, 229

11  Taken van een censor  Bevoegdheden van een consul (behalve de ceremoniële)  Toezicht op stadhouders provincie  Controle op legers  Ambten verdelen  Correspondentie met stadhouders, steden en individuen  Rechtspraak  Optreden als grootste weldoener

12  Groei hoeveelheid werk van de keizerlijke secretarieën en bureaus van de stadhouders  Oorzaak groei  Plaatselijke regeerders sturen taken en beslissingen door naar hogere ambtenaren (zoals stadhouders/keizer)  Verandering in tweede eeuw nC  Keizer Hadrianus ( )  Ervaren equites als hoofd van de keizerlijke kantoren

13

14 Sociaal-economische gevolgenCulturele gevolgen - Bloei - Verbreiding burgerrecht - Bloei handel -Senaat vergroot tot 600 leden -Uitbreiding ridderstand -Ontstaan dienstadel (standen: senatoren, ridders, decuriones) -Begin professionalisering Romeinse recht -Veteranenkolonies - Vrijere omgang traditionele normen: huwelijk en positie vrouw - Religieuze ontwikkelingen  Verspreiding keizercultus  Verspreiding oosterse religies: Isis en Osiris, Mithrascultus, Cybelecultus  Identificatie Griekse goden met die van Romeinen - Bloei Romeinse literatuur (Vergilius, Horatius, Livius, Tacitus, Plutarchuse.a.)

15 Westelijk deel rijkOostelijk deel rijk - Keltische versterkte steden oppida worden vervangen door steden naar Romeins (en Grieks) model. - In Africa, Numidia en Mauritania kleine steden waar m.n. boeren wonen. Handboek p Was al sterk verstedelijkt: veel grotere steden met sterke eigen traditie en bestuursstructuren. - Griekse en oosterse steden behouden zelfbestuur en eigen instellingen. Handboek p Was het Romeinse Rijk een stedelijke of agrarische samenleving? - De belangrijkste politieke en culturele ontwikkelingen vinden plaats in de steden procent van de inwoners is betrokken bij en afhankelijk van de landbouw. - Stad en platteland sterk met elkaar verbonden. Handboek p

16

17  Numen: Een godheid verbonden met een specifieke handeling, tijdstip of plaats (blz. 252)  Pax deorum: ‘vrede met de goden’. De harmonieuze relatie tussen de populus Romanus en de goden moest streng bewaakt worden d.m.v. offers en de juiste gebedsformules (blz. 252)  Lustrum: Vijfjaarlijkse rituele reiniging d.m.v. een zoenoffer van de populus Romanus ter bevordering van de pax deorum. Uitgevoerd door censoren (blz. 252)

18  Auspicia: de vogelschouw, net zoals de leverschouw een belangrijk medium om de gezindheid van de goden en de afloop van ondernemingen te duiden. Een magistraat met imperium had het recht de auspicia te voltrekken. (blz. 252)  Sibyllijnse boeken: verzameling van orakelspreuken van de legendarische zieneres Sibylle; de boeken werden geraadpleegd bij bijzondere gelegenheden door een speciaal priestercollege (blz. 253)

19  Caligula  Nero  Vespasianus  Commodus

20  Onversneden wijn!  Heroïsche naaktheid  Braca  Mannen met baarden

21

22

23

24


Download ppt "Goede Keizers, Slechte Keizers De tijd van de Republiek is voorbij."

Verwante presentaties


Ads door Google