De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VORMING STARTDAG FRACARITA Fevlado-Diversus vzw 21/01/2014.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VORMING STARTDAG FRACARITA Fevlado-Diversus vzw 21/01/2014."— Transcript van de presentatie:

1 VORMING STARTDAG FRACARITA Fevlado-Diversus vzw 21/01/2014

2 Inhoud • 21/01 • Fevlado vzw & Fevlado-Diversus vzw • Verschillende visies op doofheid • Dovengemeenschap • Dovencultuur • Communicatietips • Oefeningen

3 Inleiding • Pascal Mollet • Educatief medewerker & • Coördinator Fevlado-Diversus vzw • Introductie tolk VGT • Vragen?

4 2 VZW’S ONDER 1 DAK FEVLADO & DIVERSUS

5 Fevlado vzw & Fevlado-Diversus vzw Fevlado vzw •Belangenverdediging •Sensibilisatie •Ledenbeweging Fevlado- Diversus vzw •Sensibilisatie •Educatie •Informatie

6 Fevlado-Diversus vzw • Culturele vormingsdienst • Sensibilisatie • Sensibiliseringsactiviteiten o.a. WDD,… • Ondersteuning en begeleiden van organisaties • Educatie • Open aanbod: cursussen VGT, Dovencultuur,… voor zowel doven als horenden • Vorming op maat • Ontwikkelen van educatieve middelen • Informatie • Erfgoedwerking • Archief- en documentatiecentrum • Publicaties

7 Wie zijn jullie? • Wat zijn jullie taken? • Hoe pakken jullie het aan wanneer er een probleem is met de communicatie?

8 DOOF?! Wat betekent doof voor jullie?

9 Even vooraf; correcte terminologie • Wat is correct? • Doofstom • Auditief gehandicapt • Auditieve beperking • Doof • Gehoorgestoorden • Wat is correct? • Gebarentaal • Doventaal • Vlaamse Gebarentaal • Wat is correct? • Tolk VGT • Doventolk • Gebarentolk • Tolk gebarentaal

10 Even vooraf… • Wat is correct? • Doofstom • Auditief gehandicapt • Auditieve beperking • Doof • Gehoorgestoorden • Wat is correct? • Gebarentaal • Doventaal • Vlaamse Gebarentaal • Wat is correct? • Tolk VGT • Doventolk • Gebarentolk • Tolk gebarentaal

11 Vragenronde • Alle dove mensen kunnen perfect liplezen • Alle dove mensen willen niets liever dan opnieuw te kunnen horen • Alle dove mensen kennen én gebruiken gebarentaal • Alle dove kinderen leren gebarentaal van hun ouders • Dove mensen kunnen onmogelijk dokter, piloot, advocaat of politicus worden • Alle dove kinderen leren gebarentaal op school

12 Wie is doof? (1) Waaraan kan je dat zien?

13 Wie is doof? (2) Je kan het pas zien wanneer ze aan het ‘praten’ zijn; wanneer ze aan het gebaren zijn Besluit: doofheid is een onzichtbare handicap

14 Verschillende visies op doofheid 1. Medisch model 2. Sociaal model 3. Cultureel-linguïstisch model

15 1. Medisch model • Dove persoon als individu met een beperking • Individueel deficit-model • Geloof in technologie om gehoor te herstellen • Toegepast door o.a. medische wereld en het dovenonderwijs • Ideaal: integratie in horende maatschappij; zoveel mogelijk ‘horend’ worden

16 2. Sociaal model • Probleem is niet de beperking/handicap, maar wel de niet aangepaste maatschappij • Maatschappij geeft de handicap • Nog steeds individueel model • Nadruk op toegankelijkheid • Maar niet volledig bruikbaar voor Dovengemeenschappen bv. Inclusief onderwijs

17 3. Cultureel-linguïstisch model • Collectief model • Dovengemeenschappen als taalminderheidsgroepen • Niet kunnen horen is ondergeschikt of zelfs niet relevant • Aandacht voor onderwijs, taalpolitiek, … • Erkenning gebarentalen • Ideaal: bilinguale, biculturele persoon • Fevlado en Fevlado-Diversus werken vanuit dit model

18 Richtlijnen spraakafzien Wil je met een doof persoon praten, maar je beheerst (nog) geen gebarentaal: - Beweeg je hoofd niet teveel - Hou niks in je mond (sigaret, pen, kauwgom) - Articuleer duidelijk - Leg nadruk op het kernwoord waarover je wilt praten

19 Volstaat spraakafzien? • OEFENINGEN • Nu zonder STEM en GEBAAR een woord articuleren • Goed kijken wat er gezegd wordt en opschrijven • Na drie keer proberen woord af te lezen, stoppen en volgende woord afzien

20 Volstaat spraakafzien? • Ja of neen? • DAAROM IS GEBARENTAAL NODIG!

21 Gebaren? Probeer eens? • Iets uitleggen in gebaren • Of lichaamstaal • Geen stem gebruiken! • Schrijf op wat je ziet

22 Vlaamse Dovengemeenschap • Twee verschillende subgroepen, samenvallend met twee verschillende taalgroepen Vlaamse Dovengemeenschap Nederlands als eerste taal Vlaamse Gebarentaal (VGT) als eerste taal

23 1. Nederlands als eerste taal • Grootste groep van personen met een gehoorverlies in Vlaanderen (ca personen) • Gesproken Nederlands, vaak ondersteund met spraakafzien: orale opvoeding • Geschiedenis: Milaan 1880, oraal onderwijs • Vooral gehoorverlies op latere leeftijd • VGT speelt geen belangrijke rol in hun leven (wat niet wil zeggen dat ze geen VGT gebruiken)

24 2. Vlaamse Gebarentaal als eerste taal • à personen • VGT als moedertaal, eerste taal of taal waarin men zich het best kan uitdrukken • Geschiedenis: vanaf jaren ’70-’80: terug gebarentaal in het onderwijs • Meestal doofgeborenen of vroegdoven • Linguïstisch-culturele minderheidsgroep, de Vlaamse Dovengemeenschap Dit betekent niet dat deze groep geen Nederlands kent of gebruikt! Velen van hen zijn zelf twee- of meertalig.

25 Dovengemeenschap met VGT als eerste taal • Lokaal niveau: clubs • Vlaanderen: 6 regionale dovenclubs en 20 à 30 kleine dovenclubs • Ontspannende, alsook vormende activiteiten • Nationaal niveau: dovenfederaties • Vlaanderen: Fevlado, Fevlado-Diversus, Fevlado-Passage, Jong-Fevlado,… • Internationaal niveau: koepelfederaties • Europa: EUD, EUDY, filmfestivals, jongerenkampen,… • Wereld: WFD, WFDYS, Deaflympics,…

26 VGT?! Wat is de Vlaamse Gebarentaal?

27 Waarom is gebarentaal zo belangrijk? • Toegankelijke taal • Veditz (1910): People of the Eye • Geen communicatieproblemen • Gevoel van trots over eigen taal en cultuur • Onderzoek heeft uitgewezen dat dove mensen anders in het leven staan • Hersenen werken op een andere manier bij o.a. taalverwerving • Ze zijn gefocust op wat ze zien. • Horen heeft voor hen geen (of minder) betekenis

28 Vragenronde • Is Vlaamse Gebarentaal uitgevonden? • Is gebarentaal een soort gesproken taal maar dan met gebaren in plaats van met woorden? • Hebben gebarentalen grammatica? • Is gebarentaal universeel? • Kan je filosoferen in Vlaamse Gebarentaal?

29

30 Zijn gebarentalen uitgevonden? • Niet door iemand uitgevonden of gemaakt, maar is spontaan ontstaan • Zoals bij meeste talen: Frans, Nederlands, ASL, LSF,… • Waar mensen samen zijn, ontstaat er communicatie en bijgevolg taal

31 Vragenronde • Is Vlaamse Gebarentaal uitgevonden? • Is gebarentaal een soort gesproken taal maar dan met gebaren in plaats van met woorden? • Hebben gebarentalen grammatica? • Is gebarentaal universeel? • Kan je filosoferen in Vlaamse Gebarentaal?

32 Zijn gebarentalen soort van gesproken talen? • Vlaamse Gebarentaal is een soort van Nederlands waarbij in plaats van woorden gebaren worden gebruikt, maar dit is echter niet zo • VGT heeft een eigen grammatica, een eigen structuur – los van een gesproken taal • Een voorbeeld… NLDe man staat op de auto VGTAUTO MAN STAAN

33 Nederlands met Gebaren • Is niet natuurlijk ontstaan • Systeem werd ontwikkeld voor het onderwijs om het Nederlands meer toegankelijk te maken voor dove leerlingen • Werd ontwikkeld in de late jaren ‘70-’80 • Dit volgt het structuur van het gesproken Nederlands • Is veel trager • Gevolg: Vlaamse dovengemeenschap ging er niet mee akkoord

34 Vragenronde • Is Vlaamse Gebarentaal uitgevonden? • Is gebarentaal een soort gesproken taal maar dan met gebaren in plaats van met woorden? • Hebben gebarentalen grammatica? • Is gebarentaal universeel? • Kan je filosoferen in Vlaamse Gebarentaal?

35 Hebben gebarentalen een eigen grammatica? (1) • Elke taal heeft zijn eigen bouwstenen en regels • Bijvoorbeeld • Meervoudsregels • tafel – tafels – niet tafelen • mens – mensen – niet menseren • kind – kinderen – niet kinds • Daarom zijn er vaste regels: die zegt hoe je in het Nederlands van een bepaald woord het meervoud maakt • Grammatica is het geheel van regels van een taal

36 Hebben gebarentalen een eigen grammatica? (2) • Dus in gebarentalen bestaan er ook regels die je moet volgen • Bijvoorbeeld • Werkwoordgebaar GEVEN, dit kan aangepast worden om aan te tonen wie (wat) geeft en wie (wat) krijgt • IK GEEF JOU – gebaar beginnen bij eigen lichaam en eindigen in de ruimte voor jou • JIJ GEEFT MIJ – omgekeerde beweging • IK GEEF JOU EEN BRIEF – IK BRIEF 1 GEVEN 2 • VGT heeft dus eigen regels, m.a.w. een eigen grammatica

37 Vragenronde • Is Vlaamse Gebarentaal uitgevonden? • Is gebarentaal een soort gesproken taal maar dan met gebaren in plaats van met woorden? • Hebben gebarentalen grammatica? • Is gebarentaal universeel? • Kan je filosoferen in Vlaamse Gebarentaal?

38

39 Zijn gebarentalen universeel? (1) • Er bestaan verschillende gebarentalen: ASL, LSF, LSBF, NGT, VGT,… • Maar in Vlaanderen kunnen gebaren ook verschillen van streek tot streek • Reden van het bestaan van gebarentaalvarianten • Contact met gebarentaal op scholen vroeger (ook meisjes-jongens) • 90-95% dove kinderen hebben horende ouders • Aanleren gebarentaal niet door leerkrachten, maar door andere dove kinderen • GEVOLG: elke school gebruikt een eigen gebarentaalvariant

40 Zijn gebarentalen universeel? (2) • Gebarentaalvarianten zijn genoemd naar de regio waar de school gelegen is: West-Vlaamse, Antwerpse,… gebaren • Deze varianten leiden niet tot communicatieproblemen tussen doven onderling, integendeel • Er zijn ook regionale varianten of dialecten voor het gesproken Nederlands • Standaardtaal voor het Nederlands: AN • Onderwijs • Media • Contacten tussen mensen uit verschillende streken • …

41 Zijn gebarentalen universeel? (3) • Er bestaat nog geen standaardisatie in Vlaanderen • Gebarentaal werd tot voor kort niet gebruikt in het onderwijs, in de media, in het bedrijfsleven,… • Standaardisatie VGT zal zich spontaan ontwikkelen • VGT is sinds 26 april 2006 een erkende taal in Vlaanderen

42 Vragenronde • Is Vlaamse Gebarentaal uitgevonden? • Is gebarentaal een soort gesproken taal maar dan met gebaren in plaats van met woorden? • Hebben gebarentalen grammatica? • Is gebarentaal universeel? • Kan je filosoferen in Vlaamse Gebarentaal?

43

44 Kan je filosoferen in VGT? • Net zoals elke andere taal kunnen we ook filosoferen • Van heel concrete tot heel abstracte thema’s • Over de verbouwingen aan je huis • Over de trein die je net gemist hebt • Over voetbal • Over politiek • Over filosofie • Over godsdienst • Over liefde • Over poëzie • …

45 Waarom al deze vragen? • Er bestaan heel wat misverstanden • Veel onwetendheid • Hoe beter verspreiden? • Media • Onderwijs • Voordrachten geven • Getuigenissen

46 Horende mensen en VGT • Horende kinderen van Dove ouders • Horende ouders van Dove kinderen • Broers en zussen van Dove mensen • Professionelen • Tolken VGT • Tolkstudenten en cursisten VGT • Vrienden, familie, collega’s,…

47 VINGERSPELLING Oefeningen op de vingerspelling: leer spellen van A tot Z!

48 Vingerspelling • Voor namen, plaatsnamen, straatnamen,… waar er nog geen naamgebaar voor bestaat • Voor begrippen waar er nog geen gebaar voor bestaat • Voor het ‘vertalen’ van Nederlandse letterwoorden • WC • BTW • … • Geïnitialiseerde gebaren • VLAANDEREN • …

49 49 Vingeralfabet (A-E)

50 50 Vingeralfabet (F-J)

51 51 Vingeralfabet (K-O)

52 52 Vingeralfabet (P-T)

53 53 Vingeralfabet (U-Z)

54 Overzicht vingeralfabet

55 COMMUNICATIETIPS Hoe gaan we om met doven en slechthorenden?

56

57

58

59

60

61

62 Communicatietips voor wie geen VGT kan (1) • Gebruik natuurlijke gebaren/lichaamstaal ter ondersteuning van wat je zegt • Hou pen en papier in de aanslag • Schakel achtergrondlawaai uit • Spreek geen dialect • Praat niet door elkaar • Gebruik trefwoorden om aan te geven waar het gesprek over gaat • Houd oogcontact en draai je hoofd niet weg • Articuleer traag en duidelijk • Ga niet te dichtbij staan

63 Communicatietips voor wie geen VGT kan (2) • Ga niet met je rug naar een lichtbron staan • Vermijd kauwgom, sigaret,… in je mond • Roep niet! • Trek de aandacht (zwaaien, aantikken,…) voor je iets begint te zeggen • Herhaal indien nodig wat je zegt • Zoek naar synoniemen

64 Omgangsvormen in Dovengemeenschap • Oogcontact • De handen • De begroeting • Afscheid nemen • Zichzelf voorstellen

65 OEFENINGEN VGT Visueel leren kijken is belangrijk…

66 Leren kijken • VGT is een visuele taal • Ogen om te luisteren en handen om te spreken • Belang van luisteren met je ogen • Gesproken taal: aanstaren is onbeleefd • Gebarentaal: wegkijken is onbeleefd

67 Oefening: Leren kijken • Iconiciteit: gelijkenis tussen de vorm van een gebaar en de betekenis ervan • Verschil tussen uitbeelden en gebarentaal • Bij de communicatie: uitbeelden helpt • Belangrijk deel van gebarentaal • Zijn vaak ‘gemakkelijke’ gebaren

68

69 Wedden dat jij de gebaren kent ? • DRINKEN • SLAPEN • WAKKER WORDEN • DOUCHE • SCHRIJVEN • STAAN • ZITTEN • SPRINGEN • DANSEN • KNIELEN • HUIS • STUDEREN/LEREN • STAPPEN • VALLEN • DEUR • SCHILDEREN • TYPEN • STOPCONTACT

70 Basisgebaren – Belangrijk! Geeft een goede eerste indruk! • Hallo • Goedemorgen - goede middag - goede avond • Dank je wel • Pardon / sorry • Alstublieft • Vragen? • Welkom • Hoe gaat het met je? • Maandag tot zondag • Weekend • Smakelijk

71 Meer informatie? • Documentatiecentrum VSPW Gent – • Fevlado – • VGT – • Digitale gebarenboek – • VGTC – • Visualbox –

72 BEDANKT VOOR JULLIE AANDACHT!


Download ppt "VORMING STARTDAG FRACARITA Fevlado-Diversus vzw 21/01/2014."

Verwante presentaties


Ads door Google