De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Informatievaardigheden: Wat? Waarom? Wanneer? Hoe? Albert K. Boekhorst Antwerpen 16 september 2010.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Informatievaardigheden: Wat? Waarom? Wanneer? Hoe? Albert K. Boekhorst Antwerpen 16 september 2010."— Transcript van de presentatie:

1 Informatievaardigheden: Wat? Waarom? Wanneer? Hoe? Albert K. Boekhorst Antwerpen 16 september 2010

2 Activiteiten  1991 Opdracht RABIN  Workshops  Masterclass UVA  IFLA Information Literacy Section  UNESCO  TTT Workshops  Expert Group Meeting on Media and Information Literacy Indicators  ENSIL Antwerpen 16 september 2

3 Wat?  Mensen hebben kennis nodig om te overleven, zich te ontspannen, taken te verrichten, beslissingen te nemen en problemen op te lossen. …  Kennis  Over zichzelf  Hun fysieke omgeving  Hun sociale omgeving Antwerpen 16 september 3

4 Informatiebronnen  Observatie: objecten en processen  Conversatie: personen  Consultatie: documentaire informatie  Zowel re ë el als virtueel Antwerpen 16 september 4

5 ‘Natural Selection’ Diegenen die beter dan anderen in staat zijn hun informatiebehoeften op een effectieve en efficiënte wijze te bevredigen zijn beter in staat om te overleven en zich te ontwikkelen dan … those with less advantageous traits... "...it is not the strongest of the species that survive, nor the most intelligent, but the one most responsive to change..." Naar Charles Darwin Dus informatievaardig zijn Antwerpen 16 september 5

6 Information literacy  1974: Paul Zurkowski intoduceert de term  “people trained in the application of information resources to their work can be called information literates. They have learned techniques and skills for utilizing the wide range of information tools as well as primary sources in molding information-solutions to their problems.“  1989: American Library Association  “Information literacy is a set of abilities requiring individuals to recognize when information is needed and have the ability to locate, evaluate, and use effectively the needed information” Antwerpen 16 september 6

7 Daarna  2003 Prague Declaration  Informatiemaatschappij  2005 Alexandria Proclamation  Informatiemaatschappij en Leven Lang Leren  WSIS Forum 2010  (World Summit on the Information Society)  UNESCO (IFAP) Antwerpen 16 september 7

8 Иифорормации ая грамотнотость Informatievaardigheden Alfabetizació Informacional Information Literacy Literacia da Informação desarrolo De Habilidades Informativas Maitrise de l’information Letramento Informacional Llythrennedd Gwybodaeth مهارات المعلومات Antwerpen 16 september 8

9 Standards  ACRL (www.loowi.org)www.loowi.org  ANZILL (http://www.anziil.org/index.htm)http://www.anziil.org/index.htm  SCONUL (http://www.sconul.ac.uk/groups/information_l iteracy/seven_pillars.html )http://www.sconul.ac.uk/groups/information_l iteracy/seven_pillars.html  BIG6 (www.big6.com )www.big6.com  Suc 6 (http://www.ivmi.nl/info/infovaardigheden/suc 6_stappen_naar_infovaardigheid )http://www.ivmi.nl/info/infovaardigheden/suc 6_stappen_naar_infovaardigheid Antwerpen 16 september 9

10 Aspecten 1. Signaleren van informatiebehoefte 2. Het vertalen van de informatiebehoefte in een informatievraag 3. Het kunnen identificeren van geschikte informatiebronnen 4. Het kunnen hanteren van de benodigde technologie 5. Het kunnen verwerken van de benodigde informatie 6. Voortdurende evaluatie bij elke stap in het proces Antwerpen 16 september 10

11 Informatiezoekproces Antwerpen 16 september 11 beseffen informatie- behoefte formuleren informatie- vraag kennis informatie- bronnen kennis van ict selecteren verwerken vastleggen verspreiden KK’ E1E2E3E4 E E1 = evaluatiemoment= kennisproduct

12 Harris & Hodges (1995)  Adult literacy  Advanced literacy  Basic literacy  Biliteracy  Community literacy  Computer literacy  Critical literacy  Cultural literacy  Emergent literacy  Family literacy  Functional literacy  Informational literacy  Marginal literacy  Media literacy  Minimal literacy  Restricted literacy  Survival literacy  Visual literacy  Workplace literacy Antwerpen 16 september 12

13 Antwerpen 16 september 13 Christine Bruce 1997 Seven Faces of Information Literacy in Higher Education  Category one:the information technology conception  Category two:the information sources conception  Category three:the information process conception  Category four:the information control conception  Category five: the knowledge construction conception  Category six: the knowledge extension conception  Category seven:the wisdom conception

14 Antwerpen 16 september 14 NCREL (2002)  Basic literacy  Scientific literacy  Technological literacy  Visual literacy  Information literacy  Cultural literacy

15 Antwerpen 16 september 15

16 Antwerpen 16 september 16 Soorten benaderingen  Het ICT-concept: Informatievaardigheden hebben betrekking op het in staat zijn ICT te gebruiken om informatie te verwerven en te verspreiden  Het informatiebronnenconcept: Informatievaardigheden hebben betrekking op het in staat zijn zelfstandig of met behulp van een intermediair informatie in informatiebronnen te vinden en te gebruiken  Het informatieprocesconcept: Informatievaardigheden hebben betrekking op een proces dat te maken heeft met het verwerven, controleren, bewerken en gebruiken van informatie om kennis te verwerven of uit te breiden

17 Mediawijsheid  Mediawijsheid staat voor ‘het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld’ Het gaat er om dat we in staat zijn om oude (televisie, radio, pers) en nieuwe media (internettoepassingen, sms) te gebruiken en dat we een gezonde mentaliteit ten opzichte van deze media hebben, waarbij we ons bewust zijn van de mogelijkheden en van de context van informatie. De vaardigheden met betrekking tot nieuwe media kunnen worden ingedeeld in ict-vaardigheden, informatievaardigheden en veilig mediagebruik. Antwerpen 16 september 17

18 Samengevat  Het begrip ‘Informatievaardig zijn’ is een parapluiebegrip  Het is een dynamisch concept  Informatievaardig zijn is een competentie: allereerst een kwestie van houding, dan van kennis en vervolgens van vaardigheden:  Houding: een kritische houding tov:  Wat doe ik?  Waarvoor doe ik het?  Waarmee doe ik het?  Kennis: kennis over:  de organisatie en kwaliteit van informatiebronnen en -kanalen  het verwerven van toegang  Vaardigheden: in staat zijn de benodigde technieken en gereedschappen te hanteren  Maakt Leven Lang Leren mogelijk Antwerpen 16 september 18

19 Waarom? Antwerpen 16 september 19

20 Antwerpen 16 september 20 Informatiseringproces  Technologisering  toenemende technische beheersing van natuurkrachten  Differentiëring  toenemende maatschappelijke verscheidenheid  Globalisering  Uitbreiding van de afhankelijkheidsnetwerken

21 Effecten  Exponentiële groei van de hoeveelheid informatie, informatiedragers en –kanalen  Groei van het aantal gereedschappen en technieken om met informatie te werken  Veranderingen in communicatiepatronen door nieuw gereedschap  24 uur online / 7 dagen per week  Plaats onafhankelijk  Gegevens niet meer zelf meedragen Antwerpen 16 september 21

22 Achterstand Complexer worden van omgeving leidt ertoe dat meer vaardigheden moeten worden aangeleerd om informatie te selecteren en te verwerven, anders volgt relatieve achterstand Antwerpen 16 september 22

23 Informatie Arm - Rijk Antwerpen 16 september 23 persoon rijk arm omgeving rijk arm A = Informatie Rijk persoon in Informatie Rijke omgeving A C = Informatie Rijke persoon in Informatie Arme omgeving C D = Informatie Arme persoon in Informatie Rijke omgeving D B = Informatie Arm persoon in Informatie Arme omgeving B A’ C’

24 Wanneer?  Leren in het socialisatieproces:  ‘Al doende’  Formele onderwijs  Informeel Antwerpen 16 september 24

25 Antwerpen 16 september 25 Waar in het onderwijs?  Als aparte ‘module’  Geïntegreerd in overige onderwijs  ‘Leermiddelen’  In de bibliotheek  Overige infrastructuur

26 Leerlijn en leermomenten Antwerpen 16 september 26 Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Hoger onderwijs Leven Lang Leren curriculum tijd

27 Antwerpen 16 september 27 ©akb 27 Hoe? bewust bekwaam bewust onbekwaam onbewust bekwaam stap 1 stap 3 onbewust onbekwaam stap 2 Bewustwording

28 Beleid  Formuleer beleid:  Missie  Visie  Strategie  Definieer ‘stakeholders’  Leg ‘Informatievaardighedenbeleid’ vast:  Beschrijf de huidige situatie  Beschrijf de gewenste situatie  Stel het veranderingsproces vast Antwerpen 16 september 28

29 Antwerpen 16 september 29 Tool: ALA normen

30 Antwerpen 16 september 30 Matrix  Normen  Actoren  Prioriteiten Vakken Aspecten XXXXXX Formuleren vraag

31 Antwerpen 16 september 31 Planning lineair / iterative conceptual reality present future desired situation present situation present situation transition process new situation new situation ideal situation

32 Aanbevelingen  Er moet expliciete aandacht komen in ALLE fasen van het onderwijs voor het verwerven van informatievaardigheden  Daarmee dient een begin te worden gemaakt in het basisonderwijs  In elke opvolgende scholingsfase wordt hierop voortgebouwd en uitgebreid met de voor dat specifieke vak en voor die levensfase relevante bronnen en toepassingen  Dus een doorlopende leerlijn  Voor iedere onderwijsfase moeten competenties geformuleerd worden Antwerpen 16 september 32

33 In elk vak/module aandacht voor:  Informatieproblemen: waar houdt het vak zich meer bezig  welke informatieproblemen zijn voor dat vak relevant  Informatievragen: op welke wijze vindt de vraagstelling op dit gebied plaats en in welke vorm moeten deze worden geformuleerd  Informatiebronnen: welke specifieke informatiebronnen zijn relevant voor het vak.  Selecteren: welke van de gevonden bronnen zijn relevant  Verwerken: welke specifieke communicatietraditie ten aanzien van presentatie, vastleggen en verspreiden kent het vak.  ICT: welke specifieke vaardigheden zijn nodig om bronnen en applicaties te kunnen gebruiken  Evaluatie: leidt elke stap inderdaad tot het verkrijgen van de gewenste informatie en bevredigt de gevonden informatie de informatiebehoefte. Antwerpen 16 september 33

34 +  Aspecten van informatievaardigheden dienen op een zodanige wijze gegeven te worden dat ze aansluiten bij de belevingswereld van de persoon en dus diens behoefte op dat moment. Antwerpen 16 september 34

35 Informatievaardig worden:  Wat? : Dynamic Container Concept  Waarom : Informatiseringsproces  Wanneer: Doorlopende leerlijn  Leven Lang Leren  Hoe? : Geïntegreerd in alle vakken : Samenwerking docenten & bibliotheek : ‘Tools’ Antwerpen 16 september 35

36 Nuttig…..  IFLA literacyhttp://www.ifla.org/en/information- literacy   ENSIL   Antwerpen 16 september 36

37 Jezelf toetsen?  Op ation/studies_Ang.pdf vind je het rapport ‘Information Literacy: Study of Incoming First- Year Undergraduates in Quebec’. Het bevat een verantwoording van het onderzoek, met de vragen en de antwoorden. ation/studies_Ang.pdf Antwerpen 16 september 37

38 Reacties   albertkb.nl albertkb.nl Antwerpen 16 september 38


Download ppt "Informatievaardigheden: Wat? Waarom? Wanneer? Hoe? Albert K. Boekhorst Antwerpen 16 september 2010."

Verwante presentaties


Ads door Google