De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Amerikaanse vogelkers Casus Ronald Grobben, IGO Bart Nyssen, Bosgroep Zuid-Nederland.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Amerikaanse vogelkers Casus Ronald Grobben, IGO Bart Nyssen, Bosgroep Zuid-Nederland."— Transcript van de presentatie:

1

2

3 Amerikaanse vogelkers Casus Ronald Grobben, IGO Bart Nyssen, Bosgroep Zuid-Nederland

4 Enkel in bossen •Toegespitst op Vlaamse en Nederlandse bossen  ondergedompeld in bosbouwverhaal •Bosbouw = ?

5 Werkgroep ‘Amerikaanse vogelkers’ Nederland •Bosgroep Zuid-Nederland •Wageningen UR – Plant Research International (PRI) Vlaanderen •IGO •Agentschap voor Natuur en bos (ANB) •Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) + UGent Bosgroepen Dijle-Geteland en Noord-Hageland Belgisch Biodiversiteitsplatform

6 In vogelvlucht •Rode loper •Aanpak vroeger •Wat nu?

7 Rode loper - Klassiek verhaal •sierboom Parijs 1623 •houtproductie •wind-/vuursingels •bodemverbeteraar •‘bospest’ (jaren 50) - Bevoordeeld door bosbeheer + aanplantingen Amerikaanse vogelkers langs autosnelwegen - jaren 70: Vlaanderen - jaren 80: Duitsland (Starfinger 1990)

8 Aanpak vroeger

9

10 Zo’n aanpak vroeger omdat… … Amerikaanse vogelkers negatieve impact heeft op drie hoofdfuncties van bossen Bosecologie •Geen algemene uitspraak over biodiversiteit mogelijk. Discussie over: –soorteffect versus schaduweffect –effect naar bodem –Amerikaanse vogelkers als waardplant •Discussie over effect van bossuccessie op aanwezigheid Amerikaanse vogelkers en dus op invasiviteit en mogelijkheid tot dominantie Economische functie • In deze kringen naam ‘bospest’ ontstaan Sociaal-recreatieve functie • Zeer subjectief

11 Vroeger en nu •Vraagtekens bij sommige redenen van bestrijding •Vraagtekens bij sommige resultaten

12 Wat nu?

13 ijl bos

14 weerbaar bos

15 Wat nu? Gedeeltelijke consensus alle bossen weerbare bossenijle bossen Beheerstrategieën op basis van ecologie Vertaling naar bosbeheerplannen Spoor 1 Spoor 2 Bosbeheerdoel =

16 Beheerstrategieën op basis van ecologie Vertaling naar bosbeheerplannen

17 Beheerstrategieën

18 Ecologie Beheerstrategieën licht = sleutel

19 Ecologie Beheerstrategieën •Consensus over ecologie van Amerikaanse vogelkers: zaadzetting, kieming, groei, verspreiding, … •Oskar-strategie 4 jarige zaailingen kunnen 10 tot 15 jaar overleven bij 10% licht •Alice-strategie onderdrukte zaailingen zoeken via stam- of wortelscheuten nieuwe weg

20 Beheerstrategieën Vier beheerstrategieën 1.acceptatie Amerikaanse vogelkers 2.weerbare bossen maken 3.weerbare bossen maken en bestrijden 4.bestrijden Amerikaanse vogelkers

21 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 1. Is aanpak op dit bosperceel prioritair? •Ja –actueel eerder beperkte aanwezigheid van Amerikaanse vogelkers op dit perceel –een aanliggend perceel moet open gehouden worden (open natuur, bijv. heide) •Nee –eerst prioritaire gebieden aanpakken, voorlopig acceptatie van Amerikaanse vogelkers op het betreffende perceel

22 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 2. Is aanpak op dit bosperceel nodig? •Ja, indien –acceptatie van Amerikaanse vogelkers het bereiken van de bosbeheerdoelstelling binnen een (maatschappelijk) aanvaardbare termijn in het gedrang brengt •Nee –acceptatie van Amerikaanse vogelkers

23 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 3.Is omvorming naar weerbaar bos mogelijk en wenselijk? Weerbaar maken van bos mogelijk? •Ja, indien –de zaaddruk van de Amerikaanse vogelkers beperkt is »omdat er weinig zaadbomen aanwezig zijn »omdat zaadbomen op perceel en naburige percelen kunnen aangepakt worden »omdat er zeer brede bosrand is die als buffer kan fungeren –én er voldoende kansen zijn voor verjonging of aanplanting van inheemse soorten in combinatie met lage wilddruk en voldoende licht en voedingsstoffen •Nee: bestrijding

24 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 3.Is omvorming naar weerbaar bos mogelijk en wenselijk? Weerbaar maken van bos mogelijk?

25 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 3.Is omvorming naar weerbaar bos mogelijk en wenselijk? Weerbaar maken van bos wenselijk?

26 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 3.Is omvorming naar weerbaar bos mogelijk en wenselijk? Weerbaar maken van bos wenselijk? •Ja: weerbaar bos maken, al dan niet in combinatie met tijdelijke bestrijding •Nee: bestrijding

27 Beheerstrategieën Natuurlijke verjonging zomereik en haagbeuk na selectief vrijstellen

28 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 4.Is de gekozen aanpak (weerbaar maken van bos en/of bestrijding) op lange termijn haalbaar, ook financieel? •Indien nee – acceptatie van Amerikaanse vogelkers •Indien ja –pas weerbaar maken van bos en/of bestrijding toe 3

29 Amerikaanse-vogelkerswijzer Beheerstrategieën 3 Kostprijs genuanceerde aanpak •Acceptatie: geen specifieke investering •Weerbaar bos maken: KT investering •Bestrijden: steeds efficiëntere methoden

30 Wat nu? Gedeeltelijke consensus alle bossen weerbare bossenijle bossen Beheerstrategieën op basis van ecologie Vertaling naar bosbeheerplannen Spoor 1 Spoor 2 Bosbeheerdoel =

31 Beheerstrategieën op basis van ecologie Vertaling naar bosbeheerplannen

32 Praktijkvertaling

33 Weerbare bossen Praktijkvertaling Spoor 1 •wetenschappelijk aanvaarde feiten •rapport ANB Spoor 2 •vertrekt van wetenschappelijk aanvaarde feiten en daarbovenop veronderstellingen –snelheid van processen m.b.t. bossuccessie –extrapolatiemogelijkheden waarnemingen –Amerikaanse vogelkers kan meegenomen worden als doelsoort •rapport Bosgroep Zuid Nederland

34 Ervaring Praktijkvertaling •Aanpak in weerbare bossen door Bosgroep Zuid Nederland (Bart Nyssen) •Aanpak in ijle bossen door ANB (Wim Buysse)

35 Aanpak Bosgroep Zuid Nederland Praktijkvertaling •Dominantie Amerikaanse vogelkers historische fase in bosontwikkeling • massaal ingebracht • bevorderd door bosbeheer • natuurvolgend bosbeheer sluit de niche •Aanwezigheid van Amerikaanse vogelkers sterk bepaald door bossuccessie •in structuurrijk gemengd bos Amerikaanse vogelkers nooit een plaag •in bos dat dicht tegen de ‘PNV’ aan zit blijft Amerikaanse vogelkers een boom in de marge  Idee van weerbare bossen

36

37

38 Aanpak Bosgroep Praktijkvertaling

39 Praktijkvertaling Weerbare bossen Weerbaarheid van bossen wordt voornamelijk bepaald door: •de boom- en struiksoorten •de verticale bosstructuur

40 Aanpak Bosgroep Praktijkvertaling Op regenwatergevoede zandgronden zijn de volgende bostypen weerbaar: •licht weerbaar bos •donker weerbaar naaldbos •donker weerbaar loofbos

41 Praktijkvertaling Licht weerbaar bos Gemengd structuurrijk inheems bos bestaande uit de lichtboomsoorten: grove den, eik, berk, lijsterbes, vogelkers, gewone vogelkers en vuilboom. • Weerbaarheid is kwetsbaar bij houtoogst en/of verjongingsmaatregelen • Na deze maatregelen selectie op de verjongingseenheid: - vooraf - bij bodembewerking - of in, jonge-, dichte-, stangen- of stakenfase

42 Praktijkvertaling Donker weerbaar naaldbos Bossen met donker naaldhout dat bij minder licht verjongt dan Amerikaanse vogelkers: •spar, zilverden, douglas, hemlock, thuja, taxus Al dan niet in menging met inheemse schaduwboomsoorten en -struiken: •beuk, esdoorn, linde, tamme kastanje •hazelaar, hulst, gewone vogelkers

43 Praktijkvertaling Donker weerbaar loofbos Gemengd structuurrijk inheems bos met: •Gd, eik, berk, vogelkers (en Ae) en •linde, beuk, esdoorn, tamme kastanje, fladderiep, esp, hulst, hazelaar, …. Verjonging vindt plaats in de onderetage voordat er voldoende licht aanwezig is voor de verjonging van Amerikaanse vogelkers

44 Bosgroep Praktijkvertaling Beheersmaatregelen verjongingseenheid staat centraal, steeds opletten met wilddruk •aanplanten ontbrekende soorten •selectief bevoordelen gewenste soorten

45 Praktijkvertaling Aanplant onder scherm

46 Praktijkvertaling Aanplant op kapvlakte

47 Aanpak Bosgroep Praktijkvertaling Selectie op verjongingseenheid Selectief bevoordelen gewenste soorten: •voorafgaand aan groepenkap •bij bodembewerking •in, jonge-, dichte-, stangen- of stakenfase  foto’s

48 Praktijkvertaling Selectie bij bodembewerking

49 Praktijkvertaling Selectie op verjongingseenheid in, jonge-, dichte-, stangen- en/of stakenfase

50 Praktijkvertaling

51

52 Vrijstellen alleen indien noodzakelijk

53 Praktijkvertaling

54 Onze opvolgers hebben de keuze

55 Praktijkvertaling van bestrijden (ongewenste soorten) naar bevorderen (gewenste soorten)

56 Bosgroep - Communicatie Praktijkvertaling Intern •aanpak ontwikkeld samen met beheerders •5 voorbeeldbedrijven •5000 ha weerbaar bos in beheerplanning Extern •workshops •excursies voor beheerders en eigenaren •beheerhandleiding •presentatie op voorjaarsvergadering KNBV april 2013 •www.invexo.eu

57 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling.

58 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Bestrijden≠ eeuwig uitroeien tot laatste exemplaar is verdwenen = de soort voldoende lang systematisch benadelen zodat andere soorten de bovenhand halen.

59 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Ecologie van de soort  2 zinvolle strategieën : 1.de zaaddruk sterk verminderen want invasie vertrekt vanuit plaatsen waar de soort massaal aanwezig is 2.invasievensters zeer lang gesloten houden want dan kan Amerikaanse vogelkers zich moeilijk uitbreiden Voor elke strategie zijn varianten mogelijk. Kies strategie naargelang beheerdoelstelling van gebied..

60 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 1: de zaaddruk sterk verminderen. Variant 1 •Grote oppervlakte in beheer (min. paar honderd ha) + belangrijk aandeel open natuur of ijle bossen in beheerdoelstelling •Strategie -hoofdbehandeling + nabehandeling + gemiddeld om de 5 jaar nazorg -gedurende jaar •Ervaring sinds in Pijnven, Ravels, Gruitroderheide

61 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 1: de zaaddruk sterk verminderen. Variant 1

62 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 1: de zaaddruk sterk verminderen. Variant 1 Pijnven •Amerikaanse vogelkers onder controle •open plekken •positieve impact op voorkomen van boompieper, bruine eikenpage, …

63 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 1: de zaaddruk sterk verminderen. Variant 2 •Kleine oppervlakte (<1 – 10 ha) ingebed in boscomplex met veel Amerikaanse vogelkers, beheerdoelstelling = meer inheems loofhout •Strategie -systematisch AV benadelen en zaailingen en jonge boompjes van andere soorten bevoordelen tot een gevarieerde kruid- en struiklaag van andere soorten het invasievenster sluit -methoden: “wieden in spinaziebed”, bloeiende takken afknippen, knakken, ringen, pruikenbomen •Ervaring: experimenten bosgroepen Antwerpse Kempen (Sus Willems)

64 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 1: de zaaddruk sterk verminderen. •Variant 1 (min. paar honderd ha) •Variant 2 (<1 – 10 ha) •Wat met oppervlaktes 10 - < 100 ha ingebed in boscomplex met veel Amerikaanse vogelkers?  GEEN SLUITEND RECEPT Kijken, nadenken en ingrijpen op basis van kennis van de ecologie van de soort

65 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 2: de invasievensters gesloten houden.

66 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 2: de invasievensters gesloten houden Variant 1 •Weinig Amerikaanse vogelkers aanwezig + rijke bodem •Strategie –‘wees niet bang van AV’ –ontwikkel een structuurrijk bos en AV speelt geen hoofdrol

67 Aanpak ANB Vlaanderen Praktijkvertaling Strategie 2: de invasievensters gesloten houden Variant 2 Actief boomsoorten inplanten met hoge schaduwtolerantie •Europese vogelkers, hazelaar, gewone esdoorn, hulst, haagbeuk, winterlinde, taxus, beuk, … •Zie concept bosgroep Zuid-Nederland •Gevoeligheid storm en andere verstoring?

68 ANB- Communicatie Praktijkvertaling Intern •regiobeheerders •boswachters •arbeiders Extern •www.invexo.eu –‘Beheerdoelstellingen realiseren in aanwezigheid van Amerikaanse vogelkers’ –Verwacht: ‘Strategieën en methoden ten aanzien van Amerikaanse vogelkers’

69 Conclusie •Genuanceerde aanpak: niet zomaar overal en altijd bestrijden •Blijvende evaluatie nodig •Raamwerk is er, maar nog ruimte voor discussie....

70


Download ppt "Amerikaanse vogelkers Casus Ronald Grobben, IGO Bart Nyssen, Bosgroep Zuid-Nederland."

Verwante presentaties


Ads door Google