De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

VIDEOHOMETRAINING IN GEZINNEN MET AUTISME 25 OKTOBER’11 JORINDE DEWAELHEYNS Thuisbegeleidingsdienst Het Raster.

Verwante presentaties


Presentatie over: "VIDEOHOMETRAINING IN GEZINNEN MET AUTISME 25 OKTOBER’11 JORINDE DEWAELHEYNS Thuisbegeleidingsdienst Het Raster."— Transcript van de presentatie:

1 VIDEOHOMETRAINING IN GEZINNEN MET AUTISME 25 OKTOBER’11 JORINDE DEWAELHEYNS Thuisbegeleidingsdienst Het Raster

2 Structuur van de workshop 1. Voorstelling van Het Raster vzw 2. Wat is autisme? 3. Invloed van het autisme op een gezin 4. Videohometraining en autisme 5. Voorbeelden van hulpvragen 6. Vragen?

3 Het Raster vzw  Het Raster is één van de vier Vlaamse thuisbegeleidingsdiensten voor de doelgroep autisme  Erkend voor het begeleiden van gezinnen met een kind of jongere en voor volwassenen met een diagnose autisme door het VAPH  Hulpverleningsaanbod is uitgebreid: thuisbegeleiding, groepsbegeleidingen, kortbegeleiding, trajectbegeleiding, auti-maatje, zorgconsulentschap

4 Wat is autisme? IJSBERG Autisme heeft een spectrum van uitingsvormen. De manier waarop autisme zich uit, is erg verscheiden (afhankelijk van persoon, leeftijd, ernst, verschijningsvorm). Daarom spreken we van ASS. Het beeld van ASS kan vergeleken worden met een ijsberg. Het gedrag van iemand met autisme kan je vergelijken met het topje van de ijsberg: het zichtbare stuk. Alles wat onder water zit, wat onzichtbaar is, is de betekenis van het gedrag en wat erachter zit, het waarom van dat gedrag. Als je naar autisme kijkt, moet je dus verder kijken dan alleen naar de top van de ijsberg.

5 De binnenkant DE BINNENKANT (= wat je niet ziet) ASS is een hersenstoornis. Kinderen, jongeren en volwassenen met ASS hebben een andere manier van denken. Ze hebben cognitieve tekorten op vlak van: -Centrale coherentie (samenhangdenken): CC -Theory of mind: TOM -Executieve functies: EF

6 Autismespectrumstoornis Centrale coherentie: is het vermogen om diverse informatie samen te kunnen brengen om zo de betekenis te kunnen construeren in een context, een geheel. Dit heeft invloed op de prikkelverwerking en de communicatie.  bij een normale ontwikkeling wordt eerst het geheel waargenomen en dan pas de details.  bij ASS: niet spontaan de samenhang zien in een veelheid van details = detaildenken of losgekoppeld denken

7 Autismespectrumstoornis Theory of mind: is de vaardigheid om de mentale toestand (gedachten, wensen, intenties, gevoelens) toe te schrijven aan zichzelf en andere mensen en op basis daarvan gedrag te kunnen verklaren en voorspellen. Dit heeft invloed op de sociale interacties.  bij een normale ontwikkeling spreekt men ook wel van buikgevoel  bij ASS is er een onvermogen om zich een voorstelling te vormen van eigen of andermans gedachten, gevoelens, verlangens.

8 Autismespectrumstoornis Executieve functies: is een parapluconcept en bevat: probleemoplossend denken, plannen, het controleren van impulsen, flexibiliteit in denken en doen, werkgeheugen, organiseren van gedachten en gedrag.  bij een normale ontwikkeling kan men vlot zijn strategie aanpassen aan een veranderende situatie.  bij ASS is er meestal de moeilijkheid om de aanpak die niet werkt te veranderen of een nieuwe aan te leren.

9 Autismespectrumstoornis DE BUITENKANT (= zichtbare gedrag) De buitenkant (het gedrag) is het gevolg van wat er binnenin (het anders denken) afspeelt. Op drie vlakken treden er stoornissen op: -stoornis in de sociale interacties -stoornis in de communicatie -flexibel denken en handelen

10 Invloed van het autisme op een gezin Pictogrammen -Een diagnose ASS bij één of meerdere kinderen heeft dus een grote invloed op de onderlinge communicatie. Hetzelfde geldt voor een diagnose bij één of beide ouders. -Kinderen met ASS doen al vanaf de geboorte op een andere manier beroep op hun ouders. Zij hebben nood aan uitleg, duiding, ondersteuning om de wereld te begrijpen. Er ontstaan al vrij snel andere interactiepatronen die complexer van aard zijn. Dit vraagt een bewustere manier van communiceren.

11 Invloed van het autisme op een gezin -Bij kinderen met autisme gaan we steeds kijken door de auti-bril (dit wil zeggen met kennis van de stoornis), daarnaast proberen we meer structuur te geven en proberen we op elk moment op een afgestemde manier te communiceren. Hiervoor houden we steeds de triade in ons achterhoofd en zoeken we naar de betekenis van het gedrag. Bijvoorbeeld: “Geef me de vijf! “ Wat, Waar, Wanneer, Wie, Waarom en Hoe?

12 VHT in gezinnen met autisme Casus 1.:Gezin met 1kind jongen, 11 jaar, normaal begaafd, diagnose ASS en ADHD. Hulpvraag ouders Er is weinig band tussen zoon (11 jaar en diagnose ASS) en zijn papa. Hij luistert alleen naar mama. Bv. geen oogcontact met papa, hij richt zich steeds tot mama, niet luisteren naar papa. Hoe kunnen we dit veranderen? Filmen van papa en zoon tijdens een spel

13 VHT in gezinnen met autisme Thema’s: -AFSTEMMEN -CONTACT MAKEN -BEKRACHTIGEN VAN WAT GOED LOOPT Na VHT: -Papa ander beeld op zoon: hij maakt toch oogcontact, er is gedeeld plezier tijdens het spel -Ook mama andere kijk op situatie: ‘misschien moet ik soms meer op de achtergrond gaan’ -Papa en zoon hebben een ‘andere’ manier van communiceren (in vergelijking met mama en zoon) maar deze manier is evenwaardig. -Papa terug vertrouwen in eigen positie

14 VHT in gezinnen met autisme Casus 2: gezin met één kind, een jongen van 6 jaar met diagnose ASS, hij is normaal begaafd. Hulpvraag ouders: Hoe omgaan met het rigide gedrag van jongen? Het maakt dat de ouders vaak in conflict moeten gaan. Twee beeldfragmenten: 1. Kiezen van een spelletje en onderhandelen 2. Spelletje spelen

15 VHT in gezinnen met autisme Thema’s: - BASIS- COMMUNICATIE -INZOOMEN OP WAT GOED LOOPT EN VERSTERKEN -EMPOWERMENT Na VHT: -Het zien van de beelden (plezierig contact) werkt op zich al “helend” voor de moeder. -Mama haar twijfel over een te bekritiserende aanpak vermindert door stil te staan bij haar manier van omgaan met haar zoon. -Duidelijk hoe haar communicatiestijl belangrijk is voor hem en hem helpt om keuzes te maken, oplossingen te zoeken. -Mama houdt heel veel rekening met tempo van haar zoon. = afstemmen op het autisme van je kind

16 Invloed van het autisme op een gezin -Het autisme bemoeilijkt de afstemming tussen de gezinsleden en kan hierdoor een risico/bedreiging vormen voor het ontwikkelen van een positieve gezinssfeer. -Een positieve gezinssfeer is één van de bepalende factoren voor de draagkracht van een gezin en stimuleert de ontwikkeling van kind én ouder. -Een belevingsverandering is de basis voor een gedragsverandering!

17 Videohometraining en autisme DUS: VHT is gebaseerd op de voorgaande pijler: positieve interacties tussen de gezinsleden bevorderen! -Videohometraining zoomt letterlijk en figuurlijk in op de onderlinge afstemming van de gezinsleden en is daarom zeer goed bruikbaar binnen de thuisbegeleiding autisme waar communicatie centraal staat.

18 Videohometraining en autisme -De basiscommunicatie tussen de gezinsleden wordt bekeken en wat goed loopt en wel effect heeft wordt uitvergroot. -Een goede basiscommunicatie is de voorwaarde voor het oplossen van problemen. We kijken dus of we uit positieve fragmenten iets kunnen leren voor moeilijke momenten. We houden ook rekening met het beperkte vermogen tot wederkerigheid bij kinderen met autisme.

19 VHT in gezinnen met autisme Casus 3: Gezin, twee kinderen. jongen, 7 jaar, normaal begaafd en diagnose ASS zus, 4 jaar. Hulpvraag: -zoon beter leren inschatten en begrijpen -Contact tussen broer en zus verbeteren, ze maken veel ruzie, komen moeilijk tot spel tezamen. Beeldfragment: spel buiten met broer, zus en de papa

20 VHT in gezinnen met autisme Thema’s: -ONTWIKKELING KIND -ASTEMMEN -POSITIEVE GEZINSSFEER Na VHT: -Ouders beter beeld op het autisme van hun kind -Belangrijk om tempo te bewaken van zoon tijdens het spel. Hij Heeft extra uitleg en duiding nodig. -Fijn om te zien dat zoon toch geniet van een spel. -Ook individuele aandacht aan zusje is belangrijk. Op vaste momenten individuele momenten plannen met de zus.

21 Videohometraining en autisme -Op beelden kunnen we de acties/reacties analyseren: ze bijna per moment en per seconde stilzetten en bekijken (micro-analyse). Dit kan zeer interessant zijn bij kinderen met autisme, aangezien het soms moeilijk is om het gedrag op het moment zelf te ‘lezen’. Op die manier leren ouders het autisme van hun kind ook beter kennen. Hieruit komen gesprekken op gang over communicatie: initiatieven, hoe ontvangen, afstemmen, beurt verdelen tussen de kinderen, tempo, noden van het kind, hoe concreter uitleg geven, …

22 VHT in gezinnen met autisme Casus 4: gezin met twee kinderen, een jongen, is 13 jaar,diagnose ASS en normaal begaafd, de zus is 11 jaar. Hulpvraag: Hoe kunnen we op een positieve manier de aandacht verdelen tussen de twee kinderen. Zoon trekt steeds de aandacht op een dwingende manier naar zich toe. Beeldfragment: samen eten aan tafel

23 VHT in gezinnen met autisme Thema’s: -BEURT VERDELEN -BASIS- COMMUNICATIE Na VHT: Het bespreken van dit videofragment was voor de ouders al voldoende om de aandacht te vestigen op de basiscommunicatie en de kracht daarvan. (beurt verdelen, uitwisseling in de kring, oogcontact, naam zeggen, enz.)

24 Videohometraining en autisme -Afstemmen op ouders: VHT als psycho-educatie. Het kan zijn dat je eerst informatie moet geven over autisme en hoe zich dat uit bij hun kind. Aan de hand van beelden kunnen de ouders het gedrag herkennen, terwijl je zelf tolk bent. Koppel het gedrag aan de oorzaak, namelijk de stoornis. (ijsberg) Op die manier kun je de basiscommunicatie aanpassen naar een auticommunicatie. (schema verder uitgewerkt) -“Wat heeft mijn kind nodig? Wat is er nog moeilijk of onduidelijk voor mijn kind? -”Welke initiatieven neemt mijn kind wel en waar kan ik extra ondersteunen?”

25 Videohometraining en autisme -Beelden tonen de positieve interacties die er nog wel zijn in het gezin en dat helpt de ouders om de krachten in het gezin te versterken en uit te breiden naar moeilijke momenten. -In een terugkijkgesprek kan je opteren om enkel met de ouders terug te kijken, maar het kan ook met de kinderen erbij.

26 VHT in gezinnen met autisme Casus 5: Gezin, drie kinderen. Hulpvraag: interactie tussen de drie kinderen verloopt vaak moeilijk. Hoe kunnen wij als ouders onze aandacht verdelen, de interacties verbeteren en de sfeer in huis verbeteren? Zoon, 12 jaar, diagnose ASS Broers, tweeling, 9 jaar, één ervan vermoeden ASS Beeldfragment: terugkijkgesprek: Ouders én kinderen kunnen geactiveerd worden binnen VHT

27 VHT in gezinnen met autisme Thema’s: -ACTIVEREN OUDERS -TERUGKIJKEN MET KINDEREN -BASIS- COMMUNICATIE -MICRO-ANALYSE Na VHT: -Ouders werden bekrachtigd omdat de focus werd gelegd op het goed afstemmen op de kinderen: beurt verdelen, medeleven, leiding geven, sturen, tempo bewaken, enz. -Andere kijk op kinderen na het zien van de beelden. -Bespreken van moeilijke momenten mét de kinderen erbij kan verhelderend werken.

28 Videohometraining en autisme -Een terugkijkgesprek moet als ondersteunend, helpend en oplossingsgericht ervaren worden. Instructies en informatie voor moeilijke momenten worden alleen maar gegeven vanuit een constructieve benadering en houding.

29 VHT in gezinnen met autisme Casus 6: gezin met twee kinderen waarvan één zoontje een diagnose ASS heeft Hulpvraag mama: Hoe kan ik het samen spelen van mijn kinderen begeleiden zodat dit beter verloopt? Filmen in een traject Eerste beeldfragment: spel van mama met twee zonen

30 VHT in gezinnen met autisme Na eerste keer filmen: -Positieve elementen van de basiscommunicatie komen aan bod: benoemen, leiding geven, kring maken, structuur bieden. -Moeder ontdekt zelf dat ze soms tempo van kinderen niet volgt -Hieruit vloeit werkpunt voort: iets meer loslaten en afstemmen op noden van kinderen. De centrale vraag: ‘ wat heeft je kind nodig?’ Tweede beeldfragment: opnieuw hetzelfde spel, tijdje later

31 VHT in gezinnen met autisme Thema: -EMPOWERMENT Na VHT: -Meer afstemming tussen moeder en kinderen -Jongste zoon meer betrokken in spel -’Genieten’ terug meer aanwezig -Mama: “Blijven oefenen in evenwicht tussen loslaten en structuur bieden.” -Op een positieve manier kinderen aanspreken.

32 Krachten van VHT Voor het gezinVoor hulpverleners Videobeelden werken meer overtuigend dan de uitleg/advies van een hulpverlener Beelden spreken, ouders ontdekken zélf, andere positie als hulpverlener Leermoment om te kijken naar jezelf, je krijgt een tweede kans Leermoment voor hulpverlener om te kijken naar eigen basiscommunicatie tijdens terugkijkgesprekken Ouders leren meer uit succesmomenten dan uit momenten van falen Positieve kijk naar ouders geeft energie om aan het werk te gaan in moeilijke situaties/zorgvragen Doelgericht en vraaggericht, werkt activerend Je wordt ook als hulpverlener geactiveerd (hoe ouders in hun krachten versterken?), oplossingsgericht denken

33 Andere voorbeelden van hulpvragen  Ik kan nog maar weinig verdragen van mijn dochtertje met ASS; ze loopt de hele tijd achter me aan.  Hoe kan ons kind met autisme ook zijn aandeel leren zien in een conflict?  Het lijkt alsof mijn kind geen contact met me wil.  Als ouders zitten we niet meer op één lijn, er zijn vaak discussies over hoe we met ons kind met autisme moeten omgaan.  Tijdens eetmomenten ervaren we chaos aan tafel, iedereen praat door elkaar, er wordt geroepen en meestal eet ons kind met autisme niets meer.  Mijn kind met autisme trekt steeds de aandacht en we doen de andere kinderen tekort door er steeds op in te (moeten) gaan.  Ik word snel boos als mijn kind me niet begrijpt, ik voel me gefrustreerd door de moeilijke communicatie.

34 Vragen?


Download ppt "VIDEOHOMETRAINING IN GEZINNEN MET AUTISME 25 OKTOBER’11 JORINDE DEWAELHEYNS Thuisbegeleidingsdienst Het Raster."

Verwante presentaties


Ads door Google