De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Www.livius.nl Winckelmann, Wolf en wij Het ontstaan van de oudheidkunde.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Www.livius.nl Winckelmann, Wolf en wij Het ontstaan van de oudheidkunde."— Transcript van de presentatie:

1 Winckelmann, Wolf en wij Het ontstaan van de oudheidkunde

2 • Napoleons machtsuitbreiding • Oostenrijk al verslagen; stichting Rijnbond • Pruisen intervenieert • Jena-Auerstädt (14 oktober 1806) • Inname Berlijn; vrede van Tilsit (1807) • Wereldhistorische betekenis – “Feodaliteit” versus “bourgeoisie” – Georg Hegel • In Duitsland: crisis Het ontstaan van de oudheidkunde De slag bij Jena-Auerstädt (1806) Titel cursus2

3 Het ontstaan van de oudheidkunde Napoleon in Berlijn(1806) Titel cursus3

4 Het ontstaan van de oudheidkunde C.D. Friedrich, Gräber gefallenere Freiheitskrieger Titel cursus4

5 Andere reacties • Kleist, Hermannsschlacht • Von Humboldt, Geschichte des Verfalls und Untergangs der griechischen Freistaaten • Friedrich Wilhelm III: “Revolution von oben” • Scharnhorst, Gneisenau • Heinrich F.K. Reichsfreiherr vom und zum Stein • Wilhelm von Humboldt: universiteit, gymnasium • Friedrich August Wolf • De klassieken zullen Duitsland redden Het ontstaan van de oudheidkunde Crisis in Duitsland Titel cursus5

6 • Verschillende benaderingen van de Oudheid – Academisch (classici, historici) – Antiquariërs (verzamelaars) • In feite de eerste archeologen Het ontstaan van de oudheidkunde Achttiende-eeuwse klassieken Titel cursus6

7 Het ontstaan van de oudheidkunde Achttiende-eeuwse antiquariërs Titel cursus7

8 • Verschillende benaderingen van de Oudheid – Academisch (classici, historici) – Antiquariërs (verzamelaars) • In feite de eerste archeologen – Verlichters: hypothetische geschiedschrijving • Sociaal contract • Maatschappelijke vooruitgang • In feite de eerste sociaalwetenschappers • J.J. Winckelmann Het ontstaan van de oudheidkunde Achttiende-eeuwse klassieken Titel cursus8

9 • Schoenlapperszoon uit Stendal • Theologie, natuurkunde, kunstgeschiedenis • Description des pierres gravées du feu Baron de Stosch (1760) • Gedanken über die Nachahmung der griechischen Werke (1755) • Geschichte der Kunst des Altertums (1763) • Hein van Dolen, Moord in Triëst (1796) Het ontstaan van de oudheidkunde Johann Joachim Winckelmann ( ) Titel cursus9

10 • Stelling: ontwikkeling van de kunst • Bloeide op in Griekenland door klimaat • Deze stelling geïllustreerd aan de hand van allerlei voorbeelden • Het innovatieve: combinatie van methoden • De boodschap: alles draait om vrijheid – Vgl. Franse Revolutie – Vgl. Napoleon • “Der einzige Weg für uns, groß, ja, wenn es möglich ist, unnachahmlich zu werden, ist die Nachahmung der Alten.” Het ontstaan van de oudheidkunde Winckelmanns verdiensten Titel cursus10

11 Het ontstaan van de oudheidkunde Neoclassicisme / Filhellenisme Titel cursus11

12 • Classicus, leerling van Heyne • Visie: geschiedenis niet slechts door individuen, maar ook bovenindividueel gemaakt • Zeitgeist, Volksgeist • Prolegomena ad Homerum (1795) – Joodse commentaartraditie – Eenmaal aanvaard, vergeten • Darstellung der Altertumswissenschaft nach Begriff, Umfang, Zweck und Wert (1807) Het ontstaan van de oudheidkunde Friedrich August Wolf ( ) Titel cursus12

13 Het ontstaan van de oudheidkunde Darstellung der Altertumswissenschaft Titel cursus13

14 Wat is de Oudheid? • Eindgrens: vijfde eeuw n.Chr. – Geen aandacht voor Byzantium/Islam • Begingrens – Bij Homeros; geen aandacht voor oude N.O. – Vgl. kennis judaica • Scheiding tussen – Studie Griekenland/Rome (Grieks en Latijn) – Oude Nabije Oosten (Hebreeuws, Arabisch) Het ontstaan van de oudheidkunde Wolfs Darstellung Titel cursus14

15 Waarom oudheidkunde? • Geen materiële winst • Geen concreet nut talenkennis (m.u.v. theologen en juristen) • Doel in zichzelf: Grieks leren = Griekse Volksgeist aanleren • Vgl. Immanuel Kant • Doel: even briljant als de Grieken; nieuwe elite • Geen aristocratie of volk, maar Bildung Het ontstaan van de oudheidkunde Wolfs Darstellung Titel cursus15

16 Hoe oudheidkunde? • Alles op Volksgeist • Dus: Grieks, Latijn, maar ook antiquarisme en geschiedenis, numismatiek, epigrafie enz. • Een enorme synthese • Ironie: – Wolf wilde belangeloze, gedisciplineerde studenten – Verkeerde in zijn tegendeel Het ontstaan van de oudheidkunde Wolfs Darstellung Titel cursus16

17 Het ontstaan van de oudheidkunde Titel cursus17

18 Het ontstaan van de oudheidkunde De Indo-Europese talen Titel cursus18

19 • Taalkundige / Historicus • Geschichte des Verfalls und Untergangs der griechischen Freistaaten • Minister van Onderwijs • Gymnasia + universiteiten • Indeling Letterenfaculteit op talige grondslag – Semitische talen – Indo-Europese talen • Gescheiden instituten Het ontstaan van de oudheidkunde Wilhelm Freiherr von Humboldt ( ) Titel cursus19

20 • Tegelijk staatshervormingen; Napoleon verslagen; classicistische architectuur (Schinkel) • Ontstaan van een Bildungselite, die het vervolgens als privilege opvat • Wetenschappelijk specialisme, professionalisering • Nadelen: – Taalfilosofie onjuist – Onderschatting Nabije Oosten – Onderschatting archeologie – Relatie tot het verleden Het ontstaan van de oudheidkunde De gevolgen Titel cursus20

21 • Gescheiden, talige instituten – Indo-Europees • Grieks • Latijn • Letterenfaculteit – Semitisch • Hebeeuws • Arabisch • Faculteit der godsdienstwetenschappen Het ontstaan van de oudheidkunde Tweede hoofdprobleem: oost en west Titel cursus21

22 • Gescheiden, talige instituten – Indo-Europees • Grieks • Latijn • Letterenfaculteit: humanistisch – Semitisch • Hebeeuws • Arabisch • Faculteit der godsdienstwetenschappen: religieus Het ontstaan van de oudheidkunde Tweede hoofdprobleem: oost en west Titel cursus22

23 • Gescheiden, talige instituten – Indo-Europees • Grieks • Latijn • Letterenfaculteit: humanistisch – Semitisch • Hebeeuws • Arabisch • Faculteit der godsdienstwetenschappen: religieus Het ontstaan van de oudheidkunde Tweede hoofdprobleem: oost en west Titel cursus23

24 • Institutionele indeling leidt dus tot verschillende benadering van hetzelfde tijdvak • Idee dat west humanistisch is, en oost religieus • Eerste spijkerschriftteksten: alleen het religieuze materiaal (“Und die Bibel hat doch recht”) • Bestaat nog steeds – Paul Cartledge over de Perzische Oorlogen en huidige War on Terror – Tom Holland – 300 – Pagden, Worlds at War (eveneens War on Terror antieke wortels) Het ontstaan van de oudheidkunde Tweede hoofdprobleem: oost en west Titel cursus24

25 • Archeologie als hulpwetenschap • Nieuwe vondsten vooral om opmars naar de vrijheid te illustreren • Vernieuwing kwam uit de prehistorische archeologie Het ontstaan van de oudheidkunde Derde hoofdprobleem: archeologie Titel cursus25

26 • Worden als een Griek door de taal • Probleem 1: niet-talige gedachten • Probleem 2: waren die Grieken wel zo briljant? – Frazer, Golden Bough (c.1900) – Cambridge Ritualists – Dodds, Pagan and Christian in an Age of Anxiety (1965) – Dodds, The Greeks and the Irrational (1951) Het ontstaan van de oudheidkunde Eerste hoofdprobleem: taalfilosofie Titel cursus26

27 • Als taalfilosofie niet werkt… • … dan continuïteiten • In Griekenland ontstaan vrijheid • Wij daarvan de erfgenamen • Dus geen Nachahmung, maar claim dezelfden te zijn • J.S. Mill: “de slag bij Marathon, zelfs als een gebeurtenis in de Engelse geschiedenis, belangrijker is dan de slag bij Hastings” • Geproblematiseerd door sociale wetenschappen Het ontstaan van de oudheidkunde Vierde hoofdprobleem: relatie tot het verleden Titel cursus27

28 • Verouderde informatie • Diverse interpretatiewijzen • PR sinds Schliemann • En recent: – Data-explosie – Internet – Studenten te kort opgeleid • Maar daaraan kan Wolf niets doen Het ontstaan van de oudheidkunde En nog een vijfde hoofdprobleem Titel cursus28

29 • Met F.A. Wolf ontstaat de oudheidkunde • Professionalisering, duidelijk doel • Ook onverstandige keuzes • Begint na twee eeuwen sleets te worden • Fundamenteel probleem: de subsidiëring • Oudheidkunde moet relevant zijn – Nuttig door taalfilosofie – Nuttig door continuïteit – Nuttig door vaderlandse identiteit (NHM) Het ontstaan van de oudheidkunde Kortom… Titel cursus29

30 • Henry Houssaye ( ) • Iéna et la campagne de 1806 (1915, postuum) • In tranen • Geschiedenis/oudheidkunde is een sensatie, een ervaring, een kick, een soms fysieke schok • Het Prokroustesbed – Het oosten eraf – Onhoudbare continuïteiten erbij • We moeten eens een discussie aangaan Het ontstaan van de oudheidkunde Wat is geschiedenis wel? Titel cursus30

31 Het ontstaan van de oudheidkunde Meer weten? Titel cursus31


Download ppt "Www.livius.nl Winckelmann, Wolf en wij Het ontstaan van de oudheidkunde."

Verwante presentaties


Ads door Google