De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Koen Venema TNO Kwaliteit van Leven Top Instituut Food & Nutrition Dept. Biosciences Postbus.

Verwante presentaties


Presentatie over: "TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Koen Venema TNO Kwaliteit van Leven Top Instituut Food & Nutrition Dept. Biosciences Postbus."— Transcript van de presentatie:

1 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Koen Venema TNO Kwaliteit van Leven Top Instituut Food & Nutrition Dept. Biosciences Postbus AJ Zeist

2 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid B

3 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Wat is darmgezondheid? • goede darmfunctie (Gertjan Schaafsma; absorptie vs. barriere) • geen dikke darm kanker (Fokko Nagengast) • inflammatory bowel disease (IBD: colitis ulcerosa, ziekte van Crohn) • prikkelbaar darmsyndroom (IBS) • coeliakie • bacteriele en virale infecties • maar ook lage graad van ontsteking bij o.a. • obesitas • voedselallergie (pinda, melkeiwit, etc.) (Harry Wichers) • voedselintolerantie? (lactose intolerantie) • constipatie, diarrhee? (of is dat normaal??) • en dan sla ik de mond, slokdarm en maag zelfs helemaal over.....

4 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Wat is de rol van voeding? • het verleden: • macro nutrienten • mineralen • vitaminen • vezel • het heden: (de ‘Westerse’ landen) • Obesitas, metabool syndroom • Voedselallergie/intolerantie • Inflammatoire ziektes • Wereld Kanker Onderzoeks Fonds (WCRF) • 2 nd Expert Report “Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Cancer: a Global Perspective”

5 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Obesitas & het metabool syndroom • voeding met hoge energie dichtheid (> kcal/100 gram) • hoge incidentie, groeiend probleem • niet alleen USA, Europa haalt hard in • niet aleen volwassenen, ook kinderen

6 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid B

7 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid So what’s the fuss all about ? 23 % mannen zijn obese 5 % hebben diabetes bij kinderen onder de 15 j: 19 % zijn obese 30 % hebben overgewicht Hoe veel van deze kinderen zullen in de toekomst (>10 j) diabetes krijgen?

8 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid

9 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Is het ook een kwestie van perceptie?

10 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Obesitas niet alleen een voedingsprobleem LICHAAMSVETPERCENTAGE & LICHAMELIJKE ACTIVITEIT (WCRF rapport) doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • mediaan BMI tussen 21 en 23 voor volwassenen • stabilisatie groei overgewicht en obesitas; bij voorkeur lager dan nu • populatie met zittende leefstijl halveren in 10 jaar • verhoging van lichamelijke activiteit individuele aanbevelingen • lichaamsgewicht toename kinderen en adolescenten tot onderste deel van de normale range van BMI • voorkom gewichtstoename en toename middelomtrek • 30 minuten per dag matig lichamelijk actief; verhogen naar 60 • beperk zittende gewoontes, zoals tv kijken

11 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Wat houdt dat concreet in voor voeding? ? • Eet matig, gevarieerd • Lage dichtheid (<225 kcal/ 100 gram) • Weinig vet • Niet te veel koolhydraten • het is allemaal zo vaag!

12 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Voedselallergie/intolerantie voedselallergie (Harry Wichers) • groeiende incidentie • hygiene hypothese -> verminderde aanraking met micro-organismen • voeding: • exclusie • probiotica (Ger Rijkers) voedselintolerantie • coeliakie • voeding: • strikt glutenvrij dieet • lactose (genetisch -> verminderde expressie lactase enzyme) • exclusie • zuivel in de vorm van yoghurt i.p.v. melk

13 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Lactose intolerantie • lactose (genetisch -> verminderde expressie lactase enzyme) • prevalentie ~10% Noord-Europa – ~70% rond Middellandse Zee – 100% in Azie • echter: lactase deficient ≠ lactose intolerant • rol voor dikke darm in intolerantie • fermentatie van lactose • omzetting in microbiele metabolieten • verschil in snelheid van productie • ophoping van metabolieten? schade darmwand? • nader onderzocht met 13 C-gelabeld lactose He et al 2006 J Nutr

14 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid “It started out with lactose, but now he’s intolerant of everything”

15 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Inflammatory bowel disease • UC en CD • rol voor micro-organismen in de (dikke) darm • genetische en omgevingsfactoren (bijv. roken) • dieet? • behandeling: antibiotica; anti-inflammatoire medicijnen • voeding: • probiotica • prebiotica / vezel • parenterale voeding geen ‘voeding’ voor darm •....

16 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Prikkelbaar darm syndroom • Ethiologie onbekend • Multifactorieel • Vergaarbak • Rol dieet? • Lichte ontstekingsgraad darm • diarrhee predominante vorm • constipatie predominante vorm • voeding: • probiotica • prebiotica •......

17 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid (Darm) kanker • Fokko Nagengast • Rol voeding volgens WCRF:

18 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Dikke darm kanker • Verhoogd risico • rood vlees (overtuigend) • voorbewerkt vlees, incl vleeswaren • alcohol • suiker (mogelijk) • dierlijk vet • kaas • ijzer • Verlaagd risico • voedingsvezel (waarschijnlijk) • knoflook • melk (Ca 2+ ) • calcium-supplementen • groente (mogelijk) • fruit • foliumzuur (voedingsmiddel) • selenium (voedingsmiddel en supplement) • vis •vitamine D

19 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Dikke darm kanker (risicobevorderend)

20 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Dikke darm kanker (risicoverlagend; 1)

21 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Dikke darm kanker (risicoverlagend; 2)

22 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Relatie dikke darm kanker en obesitas

23 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Bevindingen uit het WCRF rapport VOEDINGSMIDDELEN EN DRANKEN DIE GEWICHTSTOENAME BEVORDEREN doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • De gemiddelde energiedichtheid van de voeding terug naar 125 kcal per 100 g te brengen •Elke 10 jaar de gemiddelde consumptie van suikerrijke dranken van de bevolking te halveren individuele aanbevelingen • Consumeer zo min mogelijk voedingsmiddelen met een hoge energiedichtheid •Vermijd suikerrijke dranken •Als u al ‘fastfood’ eet, eet het dan zo min mogelijk

24 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Bevindingen uit het WCRF rapport PLANTAARDIGE VOEDINGSMIDDELEN doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • De gemiddelde consumptie van groente en fruit van de bevolking tot dagelijks minstens 600 g te brengen • Grotendeels onbewerkt(e) graan of graanproducten en/of peulvruchten, en andere voedingsmiddelen die een natuurlijke bron zijn van voedingsvezel, bij laten dragen aan een dagelijks gemiddelde van de bevolking van minstens 25 g meervoudige suikers anders dan zetmeel individuele aanbevelingen • Eet dagelijks ten minste 5 porties (ten minste 400 g) van verschillende soorten groenten en fruit • Eet grotendeels onbewerkt(e) graan of graanproducten en/of peulvruchten bij elke maaltijd • Beperk voorbewerkte zetmeelrijke producten • Personen die zetmeelrijke wortel- of knollengewassen eten als hoofdbestanddeel van de voeding, moeten er ook voor zorgen dat ze genoeg groente, fruit en peulvruchten eten

25 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Bevindingen uit het WCRF rapport DIERLIJKE VOEDINGSMIDDELEN doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • De gemiddelde consumptie van rood vlees van de bevolking niet meer dan 300 g per week laten zijn, waarvan weinig of geen voorbewerkt individuele aanbevelingen • Personen die rood vlees eten, moeten streven naar minder dan 500 g per week, waarvan weinig of geen voorbewerkt

26 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Bevindingen uit het WCRF rapport ALCOHOLISCHE DRANKEN doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • Het deel van de bevolking dat meer drinkt dan de aanbevolen maximumhoeveelheid elke 10 jaar met één derde te verlagen individuele aanbevelingen • Wanneer men alcoholische dranken drinkt, beperk de consumptie tot niet meer dan twee glazen per dag voor mannen en één glas per dag voor vrouwen Deze aanbeveling houdt er rekening mee dat alcohol waarschijnlijk beschermt tegen coronaire hartziekten

27 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Bevindingen uit het WCRF rapport CONSERVERING, BEWERKING, BEREIDING doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • De gemiddelde dagelijkse consumptie van zout uit alle bronnen voor de bevolking minder dan 5 g (2 g natrium) te doen zijn • Het deel van de bevolking dat meer dan 6 g zout (2,4 g natrium) per dag consumeert elke 10 jaar te halveren • De blootstelling aan aflatoxines uit beschimmeld(e) graan of graanproducten, of peulvruchten te verkleinen individuele aanbevelingen • Vermijd in zout geconserveerde, gezouten of zoute voedingsmiddelen. Conserveer voedingsmiddelen zonder zout te gebruiken • Beperk de inname van voorbewerkte voedingsmiddelen met toegevoegd zout om een dagelijkse inname van zout van minder dan 6 g (2,4 g natrium) mogelijk te maken • Eet geen beschimmeld(e) graan of graanproducten, of peulvruchten

28 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Bevindingen uit het WCRF rapport VOEDINGSSUPPLEMENTEN doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport • Maak het deel van de bevolking dat zonder voedingssupplementen alle aanbevolen dagelijkse hoeveelheden haalt zo groot mogelijk individuele aanbevelingen • Voedingssupplementen worden niet aanbevolen voor het voorkómen van kanker

29 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Vezel - mechanisme • verteerbaar vs. onverteerbaar • fermenteerbaar vs. onfermenteerbaar • onfermenteerbaar: primair bulking; effect op transit; afvoer toxische componenten; ook viscositeits verhoging in lumen darm • fermentatie in de dikke darm: door microbiota; productie van microbiele metabolieten; additionele voeding voor de gastheer • rol in obesitas? • boterzuur: energiebron van colonocyten; zorgt in vitro voor differentiatie van kanker cellen (eventuele verklaring voor epidemiologisch effect van vezel??) • hot topic is de hedendaagse wetenschap

30 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Boterzuur (1) • Productie uit verschillende soorten vezel • resistent zetmeel lijdt tot hoge boterzuur productie • screening in in vitro modellen TNO’s in vitro model van de dikke darm

31 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Boterzuur (2) • Welke micro-organismen zijn daar bij betrokken? • 13 C-gelabelde substraten • identificatie van betrokken micro-organismen • cross-feeding 13 C-gelabeld substraat Incubatie label komt terecht in metabolieten en in biomassa micro-organismen g ml g ml -1 Control (0h), fraction 5 4h, fraction 4 50 bp1000 bpT-RF length 13 C 2 -boterzuur

32 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Boterzuur (3) Foppe ten Hoor Award 2007 NWO Voeding dagen • Boterzuur verhoogd de anti-oxidant status in gezonde vrijwilligers Placebo Butyrate p = 0.03 •Randomized, double blind, cross-over design •N=16 •60 ml enema, 100 mM butyrate daily t in weeks t = 0t = 2 t = 4t = 6 Wash out Daily butyrate/ placebo enema Daily butyrate/ placebo enema Sigmoidoscopy •Randomized, double blind, cross-over design •N=16 •60 ml enema, 100 mM butyrate daily t in weeks t = 0t = 2 t = 4t = 6 Wash out Daily butyrate/ placebo enema Daily butyrate/ placebo enema Sigmoidoscopy t in weeks t = 0t = 2 t = 4t = 6 Wash out Daily butyrate/ placebo enema Daily butyrate/ placebo enema Sigmoidoscopy t in weeks t = 0t = 2 t = 4t = 6 Wash out Daily butyrate/ placebo enema Daily butyrate/ placebo enema Sigmoidoscopy H. Hamer et al.

33 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Vezel – mechanisme - Take home messages • het ene vezel is het andere niet….. • Aanbevelingen: • Voedsel en Waren Autoriteit – Voedingsvezel; April 2007 • Gezondheidsraad – Richtlijn voor de vezelconsumptie; Maart 2006 • Zolang epidemiologisch en interventie onderzoek nog niet duidelijk heeft aangetoond welke vezel en in welke hoeveelheid, blijft het vooralsnog gissen en een ‘gut feeling’ • Aanbevelingen: Huidige inname 3.4 gram/MJ gram/MJ = 14.2 gram/1000 kcal = gram/dag

34 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid

35 TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid TNO Quality of Life Sandra Bausch-Goldbohm Annet Maathuis Alwine Kardinaal TI Food & Nutrition Petia Kovatcheva-Datchary Henrike Hamer Tao He Robert-Jan Brummer


Download ppt "TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007Voeding en darmgezondheid Koen Venema TNO Kwaliteit van Leven Top Instituut Food & Nutrition Dept. Biosciences Postbus."

Verwante presentaties


Ads door Google