De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Voeding en darmgezondheid

Verwante presentaties


Presentatie over: "Voeding en darmgezondheid"— Transcript van de presentatie:

1 Voeding en darmgezondheid
Koen Venema TNO Kwaliteit van Leven Top Instituut Food & Nutrition Dept. Biosciences Postbus AJ Zeist Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

2 B Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

3 Wat is darmgezondheid? goede darmfunctie (Gertjan Schaafsma; absorptie vs. barriere) geen dikke darm kanker (Fokko Nagengast) inflammatory bowel disease (IBD: colitis ulcerosa, ziekte van Crohn) prikkelbaar darmsyndroom (IBS) coeliakie bacteriele en virale infecties maar ook lage graad van ontsteking bij o.a. obesitas voedselallergie (pinda, melkeiwit, etc.) (Harry Wichers) voedselintolerantie? (lactose intolerantie) constipatie, diarrhee? (of is dat normaal??) en dan sla ik de mond, slokdarm en maag zelfs helemaal over..... Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

4 Wat is de rol van voeding?
het verleden: macro nutrienten mineralen vitaminen vezel het heden: (de ‘Westerse’ landen) Obesitas, metabool syndroom Voedselallergie/intolerantie Inflammatoire ziektes Wereld Kanker Onderzoeks Fonds (WCRF) 2nd Expert Report “Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Cancer: a Global Perspective” Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

5 Obesitas & het metabool syndroom
voeding met hoge energie dichtheid (> kcal/100 gram) hoge incidentie, groeiend probleem niet alleen USA, Europa haalt hard in niet aleen volwassenen, ook kinderen Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

6 B Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

7 So what’s the fuss all about ?
23 % mannen zijn obese 5 % hebben diabetes bij kinderen onder de 15 j: 19 % zijn obese 30 % hebben overgewicht Hoe veel van deze kinderen zullen in de toekomst (>10 j) diabetes krijgen? Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

8 Voeding en darmgezondheid
TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

9 Is het ook een kwestie van perceptie?
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

10 Obesitas niet alleen een voedingsprobleem LICHAAMSVETPERCENTAGE & LICHAMELIJKE ACTIVITEIT (WCRF rapport) doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport mediaan BMI tussen 21 en 23 voor volwassenen stabilisatie groei overgewicht en obesitas; bij voorkeur lager dan nu populatie met zittende leefstijl halveren in 10 jaar verhoging van lichamelijke activiteit individuele aanbevelingen lichaamsgewicht toename kinderen en adolescenten tot onderste deel van de normale range van BMI voorkom gewichtstoename en toename middelomtrek 30 minuten per dag matig lichamelijk actief; verhogen naar 60 beperk zittende gewoontes, zoals tv kijken Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

11 ? Wat houdt dat concreet in voor voeding? Eet matig, gevarieerd
Lage dichtheid (<225 kcal/ 100 gram) Weinig vet Niet te veel koolhydraten het is allemaal zo vaag! Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

12 Voedselallergie/intolerantie
voedselallergie (Harry Wichers) groeiende incidentie hygiene hypothese -> verminderde aanraking met micro-organismen voeding: exclusie probiotica (Ger Rijkers) voedselintolerantie coeliakie strikt glutenvrij dieet lactose (genetisch -> verminderde expressie lactase enzyme) zuivel in de vorm van yoghurt i.p.v. melk Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

13 Lactose intolerantie lactose (genetisch -> verminderde expressie lactase enzyme) prevalentie ~10% Noord-Europa – ~70% rond Middellandse Zee – 100% in Azie echter: lactase deficient ≠ lactose intolerant rol voor dikke darm in intolerantie fermentatie van lactose omzetting in microbiele metabolieten verschil in snelheid van productie ophoping van metabolieten? schade darmwand? nader onderzocht met 13C-gelabeld lactose He et al 2006 J Nutr Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

14 “It started out with lactose, but now he’s intolerant of everything”
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

15 Inflammatory bowel disease
UC en CD rol voor micro-organismen in de (dikke) darm genetische en omgevingsfactoren (bijv. roken) dieet? behandeling: antibiotica; anti-inflammatoire medicijnen voeding: probiotica prebiotica / vezel parenterale voeding <-> geen ‘voeding’ voor darm .... Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

16 Prikkelbaar darm syndroom
Ethiologie onbekend Multifactorieel Vergaarbak Rol dieet? Lichte ontstekingsgraad darm diarrhee predominante vorm constipatie predominante vorm voeding: probiotica prebiotica ...... Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

17 (Darm) kanker Fokko Nagengast Rol voeding volgens WCRF:
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

18 Dikke darm kanker Verhoogd risico Verlaagd risico
rood vlees (overtuigend) voorbewerkt vlees, incl vleeswaren alcohol suiker (mogelijk) dierlijk vet kaas ijzer Verlaagd risico voedingsvezel (waarschijnlijk) knoflook melk (Ca2+) calcium-supplementen groente (mogelijk) fruit foliumzuur (voedingsmiddel) selenium (voedingsmiddel en supplement) vis vitamine D Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

19 Dikke darm kanker (risicobevorderend)
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

20 Dikke darm kanker (risicoverlagend; 1)
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

21 Dikke darm kanker (risicoverlagend; 2)
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

22 Relatie dikke darm kanker en obesitas
Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

23 Bevindingen uit het WCRF rapport VOEDINGSMIDDELEN EN DRANKEN DIE GEWICHTSTOENAME BEVORDEREN
doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport De gemiddelde energiedichtheid van de voeding terug naar 125 kcal per 100 g te brengen Elke 10 jaar de gemiddelde consumptie van suikerrijke dranken van de bevolking te halveren individuele aanbevelingen Consumeer zo min mogelijk voedingsmiddelen met een hoge energiedichtheid Vermijd suikerrijke dranken Als u al ‘fastfood’ eet, eet het dan zo min mogelijk Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

24 Bevindingen uit het WCRF rapport PLANTAARDIGE VOEDINGSMIDDELEN
doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport De gemiddelde consumptie van groente en fruit van de bevolking tot dagelijks minstens 600 g te brengen Grotendeels onbewerkt(e) graan of graanproducten en/of peulvruchten, en andere voedingsmiddelen die een natuurlijke bron zijn van voedingsvezel, bij laten dragen aan een dagelijks gemiddelde van de bevolking van minstens 25 g meervoudige suikers anders dan zetmeel individuele aanbevelingen Eet dagelijks ten minste 5 porties (ten minste 400 g) van verschillende soorten groenten en fruit Eet grotendeels onbewerkt(e) graan of graanproducten en/of peulvruchten bij elke maaltijd Beperk voorbewerkte zetmeelrijke producten Personen die zetmeelrijke wortel- of knollengewassen eten als hoofdbestanddeel van de voeding, moeten er ook voor zorgen dat ze genoeg groente, fruit en peulvruchten eten Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

25 Bevindingen uit het WCRF rapport DIERLIJKE VOEDINGSMIDDELEN
doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport De gemiddelde consumptie van rood vlees van de bevolking niet meer dan 300 g per week laten zijn, waarvan weinig of geen voorbewerkt individuele aanbevelingen Personen die rood vlees eten, moeten streven naar minder dan 500 g per week, waarvan weinig of geen voorbewerkt Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

26 Bevindingen uit het WCRF rapport ALCOHOLISCHE DRANKEN
doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport Het deel van de bevolking dat meer drinkt dan de aanbevolen maximumhoeveelheid elke 10 jaar met één derde te verlagen individuele aanbevelingen Wanneer men alcoholische dranken drinkt, beperk de consumptie tot niet meer dan twee glazen per dag voor mannen en één glas per dag voor vrouwen Deze aanbeveling houdt er rekening mee dat alcohol waarschijnlijk beschermt tegen coronaire hartziekten Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

27 Bevindingen uit het WCRF rapport CONSERVERING , BEWERKING, BEREIDING
doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport De gemiddelde dagelijkse consumptie van zout uit alle bronnen voor de bevolking minder dan 5 g (2 g natrium) te doen zijn Het deel van de bevolking dat meer dan 6 g zout (2,4 g natrium) per dag consumeert elke 10 jaar te halveren De blootstelling aan aflatoxines uit beschimmeld(e) graan of graanproducten, of peulvruchten te verkleinen individuele aanbevelingen Vermijd in zout geconserveerde, gezouten of zoute voedingsmiddelen. Conserveer voedingsmiddelen zonder zout te gebruiken Beperk de inname van voorbewerkte voedingsmiddelen met toegevoegd zout om een dagelijkse inname van zout van minder dan 6 g (2,4 g natrium) mogelijk te maken Eet geen beschimmeld(e) graan of graanproducten, of peulvruchten Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

28 Bevindingen uit het WCRF rapport VOEDINGSSUPPLEMENTEN
doelstellingen voor de volksgezondheid uit WCRF rapport Maak het deel van de bevolking dat zonder voedingssupplementen alle aanbevolen dagelijkse hoeveelheden haalt zo groot mogelijk individuele aanbevelingen Voedingssupplementen worden niet aanbevolen voor het voorkómen van kanker Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

29 Vezel - mechanisme verteerbaar vs. onverteerbaar
fermenteerbaar vs. onfermenteerbaar onfermenteerbaar: primair bulking; effect op transit; afvoer toxische componenten; ook viscositeits verhoging in lumen darm fermentatie in de dikke darm: door microbiota; productie van microbiele metabolieten; additionele voeding voor de gastheer rol in obesitas? boterzuur: energiebron van colonocyten; zorgt in vitro voor differentiatie van kanker cellen (eventuele verklaring voor epidemiologisch effect van vezel??) hot topic is de hedendaagse wetenschap Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

30 Boterzuur (1) Productie uit verschillende soorten vezel
resistent zetmeel lijdt tot hoge boterzuur productie screening in in vitro modellen TNO’s in vitro model van de dikke darm Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

31 Boterzuur (2) Welke micro-organismen zijn daar bij betrokken?
13C-gelabelde substraten identificatie van betrokken micro-organismen cross-feeding 13C-gelabeld substraat Incubatie Control (0h), fraction 5 1.793 g ml-1 4h, fraction 4 1.802 g ml-1 50 bp T-RF length 1000 bp label komt terecht in metabolieten en in biomassa micro-organismen 13C2-boterzuur Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

32 Boterzuur (3) Foppe ten Hoor Award 2007 NWO Voeding dagen
Boterzuur verhoogd de anti-oxidant status in gezonde vrijwilligers p = 0.03 Placebo Butyrate t in weeks t = 0 t = 2 t = 4 t = 6 Wash out Daily butyrate/ placebo enema Sigmoidoscopy t in weeks t = 0 t = 2 t = 4 t = 6 Wash out Daily butyrate/ placebo enema Sigmoidoscopy Sigmoidoscopy Sigmoidoscopy Sigmoidoscopy Sigmoidoscopy Daily butyrate/ Daily butyrate/ Daily butyrate/ Daily butyrate/ placebo enema placebo enema Wash out Wash out placebo enema placebo enema t = 0 t = 0 t = 2 t = 2 t = 4 t = 4 t = 6 t = 6 t in weeks t in weeks Randomized, double blind, cross Randomized, double blind, cross - - over design over design N=16 N=16 60 ml enema, 100 mM butyrate daily 60 ml enema, 100 mM butyrate daily H. Hamer et al. Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

33 Vezel – mechanisme - Take home messages
het ene vezel is het andere niet….. Aanbevelingen: Voedsel en Waren Autoriteit – Voedingsvezel; April 2007 Gezondheidsraad – Richtlijn voor de vezelconsumptie; Maart 2006 Zolang epidemiologisch en interventie onderzoek nog niet duidelijk heeft aangetoond welke vezel en in welke hoeveelheid, blijft het vooralsnog gissen en een ‘gut feeling’ Aanbevelingen: Huidige inname 3.4 gram/MJ gram/MJ = 14.2 gram/1000 kcal = gram/dag Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

34 Voeding en darmgezondheid
TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007

35 Sandra Bausch-Goldbohm Annet Maathuis Alwine Kardinaal
TNO Quality of Life Sandra Bausch-Goldbohm Annet Maathuis Alwine Kardinaal TI Food & Nutrition Petia Kovatcheva-Datchary Henrike Hamer Tao He Robert-Jan Brummer Voeding en darmgezondheid TNO Kwaliteit van Leven 6 dec 2007


Download ppt "Voeding en darmgezondheid"

Verwante presentaties


Ads door Google