De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Bodemdaling gaswinning Franeker Reconstructie Ir. Adriaan.P.E.M.Houtenbos juni 2007.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Bodemdaling gaswinning Franeker Reconstructie Ir. Adriaan.P.E.M.Houtenbos juni 2007."— Transcript van de presentatie:

1 Bodemdaling gaswinning Franeker Reconstructie Ir. Adriaan.P.E.M.Houtenbos juni 2007

2 2 Bodemdaling bij Franeker  Integrale 4D analyse bodemdalingsmetingen NW Friesland  20.5 cm daling door gaswinning nabij Franeker in 2006  tegen 10 cm (± 20%) voorspeld voor 2016  versnellend, nu 2.1 cm/jaar (ineenstortend gesteente?)  bij doorzetting van deze versnelling 50 cm daling in 2016  Actie Vermilion onder SodM toezicht  Vermilion rapporteert aanvankelijk 13 cm daling  laboratorium onderzoek gesteente-eigenschappen: resultaat verschilt sterk van prognoseaannames, overeenstemmend met 3 of 7 cm daling afhankelijk van hypothese en niet met gemeten 13 cm daling.  Vermilion stelt de 'gemeten daling' bij tot 9 à 10 cm daling.  Voorgeschiedenis  Na 2003 meting is SodM erop gewezen, dat de bodemdaling door gaswinning bij Franeker geen 7, maar 13 cm bedroeg en bovendien alarmerend versnelde  SodM kent de problemen met de verouderde afleiding van bodemdaling uit metingen al jaren en negeert de geodetisch verantwoorde integrale 4D afleiding methode  Ook is al jaren bekend dat in het lab gemeten gesteente-eigenschappen het werkelijke gedrag van de bodem alleen met zeer grote onzekerheidsmarges kunnen voorspellen  Conclusies  afleiding van 'gemeten bodemdaling' is bij delfstofproducenten/SodM niet in goede handen  onzekerheidsmarges zijn veel groter dan voorgesteld door delfstofproducenten en toezichthouders  alleen met inachtneming van reële marges is veilige delfstofwinning mogelijk

3 prognose einddaling  Verwachte einddaling  tgv gaswinning uit Harlingen veld bij Franeker  Bron: presentatie SodM, Leeuwarden : 'Prognose Total toont dat maximale daling onder 10 cm blijft (figuur 5)'

4 winningsplan Harlingen  Voldoet niet aan de wet  Mijnbouwwet art 35 hoeveelheden jaarlijks te winnen delfstoffen ontbreekt  Mijnbouwbesluit art 24.m kaart verwachte einddaling ontbreekt: 'maximaal verwachte daling minder dan 10 cm' kaart gemeten daling 2000 toegevoegd  Mijnbouwbesluit art 24.n verloop verwachte daling in tijd ontbreekt: 'sinds 1988 is bodemdaling 3 jaarlijks gemeten'  Mijnbouwbesluit art 24.0 onzekerheid zwaar onderschat: '20% met minimum 2 cm, onzekerheid is afgenomen met productie'

5 5 Na meting 2000, 2003 Friesch Dagblad (?) na 2000 meting Jaarverslag SodM na 2003 meting

6 6 Gemeten bodemdaling 2006?  Hoogteverschilmetingen Oranjewoud  Afleiding daling uit metingen  oude methodiek: 13 cm  spreekt bestaande model tegen  Onderzoek stugheid gesteente  oude model: 2.4 cm max  met aquifer compactie: 6.6 cm max  passen bij lab tests, niet bij de metingen  'Ekofisk' gesteente instorting niet categorisch uitgesloten (maar past wel bij metingen)  Lagere verwachting: aanpassing meting  verwerp onwelgevallige meetpunten: gemeten daling 9 á 10 cm Friesch Dagblad: vrijdag, 11 mei 2007 Bodemdaling door gas 9 à 10 cm Leeuwarden - De bodemdaling door gaswinning bij Franeker bedraagt 9 à 10 centimeter en gaat minder hard dan de voorlopige cijfers onlangs deden vermoeden.

7 7 Gemeten bodemdaling 2006  SodM op de hoogte van zwaktes oude rekenprocedure  manipuleerbare invulling van plaatsen/tijden waarop niet gemeten is  onjuiste toedeling aan autonome oorzaken  geregisseerd door experts in het maken van voorspellingen (geomechanici), niet door experts in het verifiëren van die voorspellingen (geodeten)  Integrale 4D rekenprocedure sinds 1999  SodM goedgekeurd o.a. voor 'Hand aan de Kraan' Waddengaswinning  resultaten na 2003 meting: 13 cm (SodM: 7 cm) en versnellend!!  resultaten na 2006 meting:  20,5 cm in centrum gaswinning bij Franeker (Vermilion: 9 á 10 cm)  verder versneld tot 2.1 cm/jaar!!  geen significante autonome daling

8 8 Verloop bodemdaling in de tijd  maximum daling sinds 1988 veroorzaakt door  gaswinning bij Franeker (blauw)  2006: 21 cm  versnellend, 2005: 21 mm/jr  zoutwinning uit BAS1/2 (paars)  2006: 29 cm  aflopend  zoutwinning uit BAS3 (geel)  2006: 4 cm  oplopend  autonome daling  geen significante invloed  mogelijke einddaling door gaswinning bij  lineaire voortzetting: 27 cm  Ekofisk voortzetting: 50 cm

9 9 De meetbaarheidmythe  Metingen  de daling van een punt kan met mm nauwkeurigheid worden gemeten tov een referentie punt  GPS, InSar zijn wel veel kwetsbaarder voor systematische fouten van enkele cm dan waterpassing  Interpretatie  de meting geeft wel uitsluitsel over de relatieve maar niet over de absolute daling. Als 2 cm relatieve daling gemeten is, kunnen referentie en detail punt evengoed 2 en 4 cm als 0 en 2 cm zijn gezakt  de meting zegt ook niets over de daling in punten die niet zijn aangemeten. De daling van een niet aangemeten punten kan veel groter zijn die van wel de aangemeten punten  de daling van een peilmerk is niet gelijk aan die van de bodem. Door een zwakke fundering kan een peilmerk dieper de bodem in zakken.  de bodem daalt door een veelvoud van oorzaken (gas-, water-, zoutwinning, polderpeilverlaging, tektoniek, isostasie, compactie) De meting zegt niets over welk deel van de daling aan welke oorzaak moet worden toegerekend.  Conclusie  Suggestie dat prognose met (moderne satelliet) metingen tot op de mm gecontroleerd kan worden, is bewust misleidend  Als alle onzekerheden in eigen voordeel worden beslecht, kan de 'gemeten' eigen bodemdaling 50% lager uit pakken dan bij een onpartijdige interpretatie Compactie Reservoir Aquifer

10 10 Relevante wetsartikelen  Mijnbouwwet artikel 35  1. Het winningsplan bevat voor elk voorkomen binnen het vergunningsgebied ten minste een beschrijving van:  d. de hoeveelheden jaarlijks te winnen delfstoffen;  Mijnbouwbesluit artikel 24  1. Het winningsplan, bedoeld in artikel 34, eerste lid, van de wet voor de winning van koolwaterstoffen bevat:  m. een kaart met daarop de contouren van de verwachte uiteindelijke mate van bodemdaling;  n. een overzicht met het verloop van de verwachte mate van bodemdaling in de tijd;  o. een opgaaf van de onzekerheid omtrent de verwachte mate van bodemdaling als bedoeld in de onderdelen m en n;

11 11 Metingen 1997, 2000, 2003  1997: Daling '88-'97 < '97 in hart niet gemeten  '88-'97 ± 4 cm  2000: Verschil '97-'00  '88-'00 = = ± 9 cm  2003: Verschil '00-'03  '88-'03 = = ± 14 cm  plus NAP referentie verschillen


Download ppt "Bodemdaling gaswinning Franeker Reconstructie Ir. Adriaan.P.E.M.Houtenbos juni 2007."

Verwante presentaties


Ads door Google