De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

40 jaar NT2-onderwijs: Verworvenheden, gemiste kansen en perspectieven Folkert Kuiken, Nederlandse Taalkunde, NT2 in 2016: Alles weer uit.

Verwante presentaties


Presentatie over: "40 jaar NT2-onderwijs: Verworvenheden, gemiste kansen en perspectieven Folkert Kuiken, Nederlandse Taalkunde, NT2 in 2016: Alles weer uit."— Transcript van de presentatie:

1 40 jaar NT2-onderwijs: Verworvenheden, gemiste kansen en perspectieven Folkert Kuiken, Nederlandse Taalkunde, NT2 in 2016: Alles weer uit de kast? Vereniging van Taalspecialisten Amersfoort, 10 maart 2016

2 2 Inhoud : De opmaat : Het wiel uitvinden : Verdere uitbouw heden: Interventies 5.De balans opgemaakt

3 3 Golfbeweging Bildts Vreemde talen NT2

4 De opmaat

5 5 Onderwijs in jaren ’50-’60 Opleidingen  Kweekschool  KLOS – ‘Kleuterkweek’ Perspectieven  Arbeiderskinderen: ambachtsschool, huishoudschool  Beter gesitueerden: mulo, hbs/mms, gymnasium

6 6 Bernstein (1960, 1962) Restricted code  Informeel, eenvoudig taalgebruik zonder veel toelichting  Lagere milieus Elaborated code  Formeel, complexer taalgebruik met meer details  Midden en hogere milieus

7 7 Compensatieprogramma’s Sociale afkomst als voorspeller van schoolsucces Doel: verminderen van sociale ongelijkheid Brands (1969, 1977)

8 Het wiel uitvinden

9 9 Nieuwe Taalaanpak Van Calcar (1977, 1980) Innovatieproject Amsterdam  ‘Democratiseringsinitiatief’ Verbeterprogramma  Taal, rekenen, wereldoriëntatie, sociaal-emotionele ontwikkeling Ingrediënten  Thematische aanpak i.p.v. reguliere methode  Eigen verhalen en ervaringen  Taaldrukwerkplaatsen

10 10 Migranten Gastarbeiders  Landen rondom Middellandse Zee Vluchtelingen  Latijns-Amerika

11 11 Nederlands voor gastarbeiders (1976) Werkt u in de fabriek?Ja, ik … Ligt de tang op de tafel? Ja, … Wilt u een kop koffie? Ja, … Loopt Osman naar boven? Ja, … Gaat de auto naar links? Ja, … Is het pension in de Dalstraat? Ja, …

12 12 Van horen en zeggen Werkgroep Nederlands voor anderstaligen (1983/1984) Methode Nederlands voor anderstalige kinderen in het basisonderwijs  Thematisch-cursorische leergang  Praatplaten, taalfuncties, klanken, grammaticale constructies, leesbegrippen, observatiepunt

13 13 Opvangmodellen Blok, Emmelot & De Kat (1992), Emmelot & De Kat (1993), Meijerink & Appel (1993) Centrale opvang Geïntegreerde opvang Gecombineerde opvang

14 14 Onderwijsachterstanden- en Onderwijsvoorrangsbeleid (OVB) 1986 – Gewichtenregeling  Opleidingsniveau ouders én etnische herkomst NNT-ers OET(C)

15 15 Verwerving van NT2 Extra (1978) Morfologische verwerving van NT2 Van Helvert (1985) Nederlands van en tegen Turkse kinderen Lalleman (1986) NT2-vaardigheid van Turkse kinderen Vermeer (1986) Tempo en structuur van T2-verwerving Verhoeven (1987) Verwerving van geletterdheid Kerkhoff (1988) Taalvaardigheid en schoolsucces

16 16 Tweetaligheid Appel (1984) Tweetalig onderwijs voor Marokkaanse en Turkse leerlingen in Leiden Teunissen (1986) Tweetalig onderwijs voor Marokkaanse en Turkse leerlingen in Enschede Meestringa (1990) Een leerplan voor OETC Dietvorst, Van de Guchte, Sietaram & Vermeer (red.) ( ) Handboek intercultureel onderwijs

17 17 Woordenschat en leesvaardigheid De Kleijn & Nieuwborg (1983) Basiswoordenboek Nederlands Westhoff (1979) Voorspellend lezen  Op nieuwe leest (Van Kalsbeek & Stumpel, 1986) Hacquebord (1989) Tekstbegrip Turkse/Nederlandse leerlingen  Weet wat je leest (Hacquebord & Galema, 1990) Bossers (1992) Lezen in twee talen

18 Verdere uitbouw

19 19 Projectgroep NT2 Teunissen (red.)  Werken aan NT2 (1990)  Werken aan taalbeleid (1992)  Taalbeleid concreet (1997) Handboeken NT2  NT2 in het bao (Appel, Kuiken & Vermeer, 1995)  NT2 in de ve (Hulstijn, Stumpel, Bossers & Van Veen, 1995)  NT2 in het vo (Van de Laarschot & Lemmens, 1999)

20 20 Ontwikkelingen Woordenschat Interactie Schoolse taalvaardigheid Geïntegreerd taal- en zaakvakonderwijs Toetsing Taalbeleid

21 21 Woordenschat Schrooten & Vermeer (1994) woorden voor het bao Verhallen (1994) Lexicale vaardigheid Turkse & Nederlandse kinderen Appel & Vermeer (1996) Effectstudie woordenschatverwerving Van den Nulft & Verhallen (2001) Met woorden in de weer Kienstra (2003) Woordenschatontwikkeling bij groep 1-4 Verhallen & Verhallen (2004) Woorden leren, woorden onderwijzen

22 22 Interactie Damhuis (1995) Interactie en tweedetaalverwerving  Werkwijzen voor mondelinge communicatie (Damhuis & Litjens, 2003)  Combilist – Een instrument voor taalontwikkeling via interactie (Damhuis, De Blauw & Brandenbarg, 2004)

23 23 Schoolse taalvaardigheid Cummins (1979) DAT vs CAT Litjens & Jongerius (1990) Schoolse taalvaardigheden in de zaakvakken De Haan (1994) ‘Deep Dutch’ Van Gelderen (1994) Taalvaardigheidseisen in het zaakvak- onderwijs Hajer & Meestringa (1995) Schooltaal als struikelblok

24 24 Geïntegreerd taal- en zaakvakonderwijs Van Beek & Verhallen (2004) Taal een zaak van alle vakken Hajer & Meestringa (2004) Handboek taalgericht vakonderwijs

25 25 Toetsing Verhoeven & Vermeer (1986) Taaltoets Allochtone Kinderen Verhoeven & Vermeer (1993) Taaltoets Allochtone Kinderen Bovenbouw Verhoeven & Vermeer (2001) Taaltoets Alle Kinderen

26 26 Taalbeleid Litjens (1993) Het Meta-instrument Appel (1999) Taalbeleid. Vernieuwing en verbetering van het taalonderwijs op de basisschool Rijkschroeff & Van Roosmalen (2003) Taalbeleid in de achtbaan

27 heden Interventies

28 28 Taalbeleid Snow (2014) Input Interactie Instructie Snow, C. (2014) Input to interaction to instruction: Three key shifts in the history of child language. Journal of Child Language 41, S1,

29 29 Systematische aandacht voor woordenschat Basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters (BAK) Mulder, Timman & Verhallen (2009)  Logo 3000 Woordenlijst Amsterdamse Kinderen (WAK & Digiwak) Droge & Kuiken (2010)  2016: Update Digiwak Word Generation Snow (2012)

30 30 Word Generation Woorden leren adhv controversiële onderwerpen  Moeten gemeenten zorgen voor bed, bad en brood?  Verdienen bankdirecteuren een bonus?  Moet er vrije schoolkeuze zijn?  Is 30 miljoen euro een goede prijs voor Memphis Depay? Lezen – doelwoorden – opdrachten: mondeling/schriftelijk

31 31 Voorbeeld van een woordkaart: Moet de regering stamcelonderzoek financieren? WoordBetekenisVormGebruikNotities het embryo eerste begin van een mens of dier in de buik van de moeder verlamd niet kunnen bewegen de theorie ideeën waardoor je iets kunt verklaren onderzoeken proberen er zoveel mogelijk over te weten te komen verwerven iets krijgen door er moeite voor te doen

32 32 Systematische aandacht voor technisch lezen Percentage uitvallers Amsterdamse leerlingen op de Drieminutentoets Houtveen et al. (2009)  Blijvende aandacht voor technisch lezen

33 33 Systematische aandacht voor begrijpend lezen PIRLS: Afnemende scores begrijpend lezen in groep 6 Meelissen et al. (2012)  2001 – 2 e uit 35 landen(554)  2006 – 5 e uit 40 landen(547)  2011 – 10 e uit 45 landen(546) Positieve leesattitude neemt af  2001: 44%  2006: 39% (internationaal gemiddelde: 49%)  Plezier in lezen en begrijpend lezen stimuleren

34 34 Plezier in lezen stimuleren Vertel enthousiasmerend over zelf gelezen boeken Boekenkring  Geen klassikale boekbespreking, maar leerlingen vertellen elkaar in kleine kring over een boek dat ze hebben gelezen Kinderen die 1 miljoen woorden per jaar lezen (15 min. per dag) kunnen per jaar hun woordenschat uitbreiden met 1000 woorden Nagy, Anderson & Herman (1987), Anderson, Wilson & Fielding (1988)

35 35 Interventies Voor- en vroegschoolse educatie (vve) Schakelklassen Weekend-, zomer- en vakantiescholen Kopklassen

36 36 Voor- en vroegschoolse educatie Internationale consensus over het effect van vve  Zowel op de korte termijn… Burger (2010), Gorey (2001), Reynolds & Temple (2008)  … Als op de lange termijn Barnett (2005, 2008), Goodman & Sianesi (2005) Effect van vve in Nederland ‘bescheiden’  Wisselende resultaten Nap-Kolhoff et al. (2008), Rutten (2009), Driessen (2012) Kwart van vve’ers neemt deel aan andere interventies Lam Duong (2015)

37 37 Schakelklassen Verschil in resultaten over de jaren heen I.h.a. positief effect op taalprestaties van leerlingen Mulder et al. (2007), Mulder et al. (2008, 2009) Soepele voortgang bij leerlingen ≥ groep 5 Terugval bij leerlingen in de onderbouw Mulder et al. (2011) Extra zorg blijft nodig  Belang van inzet van beste leerkracht op schakelklas  Schakelklas als proeftuin

38 38 Zomer- en vakantiescholen (Inter)nationaal: Belang van kwantiteit (minstens 300 uur per jaar) en kwaliteit van aangeboden instructietijd Van de Burgwal (2010), Mass 2020 (2010), Rocha (2008), Silva (2007) A’dam: Veelbelovende resultaten Vakantieschool Taal Kekić & Kuiken (2012), Slaap & Kuiken (2013), Meer & Kuiken (2014) Aandachtspunten  Wisselende resultaten per school (ook in aanlevering data)  Mate van ouderbetrokkenheid wisselt  Educatieve uitstapjes koppelen aan leeractiviteiten

39 39 Kopklassen Leerlingen uit kopklassen stromen door naar hogere schooltypen en doen het daar goed Ze bereiken daar een hogere positie dan vergelijkbare leerlingen die geen kopklas hebben gevolgd Mulder et al. (2012) Aandachtspunten  Hoe doen kopklasleerlingen het op langere termijn?  Effect van kopklas voor leerlingen op lagere niveaus?

40 40 5. De balans opgemaakt

41 41 Opleidingsniveau van de ouders is cruciaal Cool 5-18 en PPON: Leerlingen presteren beter op taal (en rekenen) naarmate hun ouders hoger zijn opgeleid Driessen (2010), Roeleveld et al. (2011), Kuhlemeier et al. (2013), Krämer et al. (2014), Kuhlemeier et al. (2014) Opgroeien in armoede betekent niet voorbestemd tot achterstand, maar wel een vergroot risico daarop  Minder hulpbronnen → lager opleidingsniveau → minder kans op de arbeidsmarkt (SCP, 2011)

42 42 Beheersing van het Nederlands is cruciaal Effect van etnische herkomst: allochtone leerlingen blijven achter bij autochtone achterstandleerlingen Driessen (2010), Roeleveld et al. (2011) Leerlingen die thuis enkel Nederlands spreken scoren hoger op woordenschat, begrijpend lezen en rekenen Van Weerden, Hemker & Mulder (2014)

43 43 Verworvenheden Woordenschat als voorspeller van leesvaardigheid Gorey (2001), Loeb et al. (2007) Leesvaardigheid als voorspeller van schoolsucces Burke et al. (2009), Marulis & Neuman (2010) Aandacht voor interactie Onderwijstijdverlenging

44 44 Gemiste kansen Continuïteit in beleid  Projectgroep NT2, doorgaande leerlijnen, alles weer uit de kast Implementatie Van Schooten (1993), De Milliano (2013), Moeken, Kuiken & Welie (2015) Leskisten OALT: afgeschaft in 2004

45 45 Perspectieven, uitdagingen en kansen Leerlingen: Meertaligheid als norm Nieuwe doelgroepen: Kinderen uit MOE-landen, Syrië Ouders: Afstand school-thuis overbruggen Leerkrachten: Leven lang leren Opleidingen en onderwijsvormen: Investeren in kwaliteit en terugkeer van beproefde concepten  Minor NT2, Specialisatie jonge kind, Vakcolleges

46 46


Download ppt "40 jaar NT2-onderwijs: Verworvenheden, gemiste kansen en perspectieven Folkert Kuiken, Nederlandse Taalkunde, NT2 in 2016: Alles weer uit."

Verwante presentaties


Ads door Google