De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Putin – The Man? De filosofie van Vladimir Poetin Evert van der Zweerde Hoogleraar Sociale & Politieke Filosofie FFTR, Radboud Universiteit.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Putin – The Man? De filosofie van Vladimir Poetin Evert van der Zweerde Hoogleraar Sociale & Politieke Filosofie FFTR, Radboud Universiteit."— Transcript van de presentatie:

1 Putin – The Man? De filosofie van Vladimir Poetin Evert van der Zweerde Hoogleraar Sociale & Politieke Filosofie FFTR, Radboud Universiteit

2

3

4

5

6

7

8 Overzicht: 3 Vragen => antwoorden 1. Wat weten wij over Rusland / Putin? => beeldvorming, propaganda, vooroordeel. 2. Wat drijft Putin? => tacticus of strateeg; binnenland / buitenland; macht / geld. 3. Waarop baseert Putin zich, wat is zijn “filosofie”? => verwijzing naar drie grote denkers; “Russische Idee”; verhouding politiek / ideologie.

9 Vraag=> antwoord [1] 1.Wat weten wij over Rusland / Putin? => beeldvorming, propaganda, vooroordeel. a. - iets over de achtergrond van Putin [Путин]; b. - iets over “Rusland”; c. - iets over de afgelopen 25 jaar.

10 1a. Iets over Putin: 07/10/1952 in Leningrad (nu: St Petersburg), toen nog herstellende van WO2; Eenvoudige, “volkse” komaf, straatvechter, maar ook: goede student; KGB-officier in Dresden [DDR], im Tal der Ahnungslosen Kreeg weinig mee van perestrojka & glasnost’, in 1989 “in de steek gelaten”: uiteenvallen van USSR “grootste catastrofe”; Zeer loyale medewerker in SPb (burg. A. Sobstjak), premier onder Boris Jeltsyn, die hem als opvolger aanwees in ruil voor niet- vervolging; Putin nam “SPb’se hofhouding” mee naar Moskou; President en nu; in 2012 winnaar van gemanipuleerde verkiezingen.

11 1a NB: Belangrijk: Putin autoritaire leider, maar geen tiran, geen “nieuwe Hitler” (Rusland autoritair, niet totalitair); Ons beeld van hem wordt sterk gemanipuleerd; Hij laat zich zeer goed adviseren; Hij is zeer populair onder “gewone” Russen; Hij is intelligent en slim; Hij is lid van de ROK sinds 1992, mogelijk stiekem gedoopt door zijn moeder in sovjet-tijd; Geen “alleenheerser,” maar… Machtsbasis wordt gevormd door een 25-tal oligarchen, waarvan hij de “arbiter” is.

12 1.b. Iets over Rusland

13 1.b Wat wij moeten weten: Veruit het grootste land ter wereld: 11 tijdzones!

14 1.b Wat wij moeten weten: Veruit het grootste land ter wereld. Grote homogeniteit, m.n. taal (Kaliningrad – Vladivostok; 98% v.d. bevolking beheerst Russisch).

15 1.b Wat wij moeten weten: Officiële naam: Russische Federatie [Российская Федерация], een federale republiek met 83 “subjecten” w.o. een aantal autonomie republieken (bijv. Kalmukkië, Tatarstan, Dagestan, Joods Autonoom Gebied,…)

16 1.b Wat wij moeten weten: Veruit het grootste land ter wereld. Grote homogeniteit, m.n. taal (98% v.d. bevolking beheerst Russisch). Officiële naam: Russische Federatie, een federale republiek met 83 “subjecten” w.o. een aantal autonomie republieken. 144 miljoen inwoners, w.v. 81% etnisch- Russen.

17 1.b Wat wij moeten weten: Vier “traditionele religies”: (Orthodox) Christendom [±70%], Jodendom (0,1%), Boeddhisme (0,5%), Islam [6,5 + %] (+ 1,2% (neo-)pagans)

18 Hoofdkerk van de ROK [Christus Verlosserkerk = “Pussy Riot” kerk] + Theologisch centrum [Sergiev Posad]

19 Grootste Moskee van Europa (Qolsharif, Kazan’)

20 “Temple of All Religions [Храм всех религий]” [rep. Tatarstan]

21 1.b Wat wij moeten weten: Veruit het grootste land ter wereld. Grote homogeniteit, m.n. taal (98% v.d. bevolking beheerst Russisch). Officiële naam: Russische Federatie, een federale republiek met 83 “subjecten” w.o. een aantal autonomie republieken. 144 miljoen inwoners, w.v. 81% etnisch- Russen. Vier “traditionele religies”.

22 1.b. Belangrijk Rusland: multireligieus en multinationaal “imperium” (net als USSR), geen “natie-staat” zoals Frankrijk of Duitsland; Er is een groot verschil tussen русский [roesskij, Russisch] en российский [rossijskij / Russisch; Ruslands, ruβländisch ] nationalisme => 2 soorten “nationalisme”; Er leven 25 + ·10 6 etnische Russen in het “nabije” buitenland (5 e kolonne in Estland &c, Kazakhstan &c); De ROK is zeer zichtbaar en staat dicht bij het Kremlin, maar de invloed is oppervlakkig.

23 1.c: Iets over de afgelopen 25 jaar

24 ROK, Pussy Riot, Sochi & Anna Politkovskaja

25 Pussy Riot & Filosofie; “Prison Writings”

26 Oppositie…? My ne nemy = Wij zijn niet “stom” = Wij zijn niet “niet-wij”

27 1.c. Wat wij moeten weten: Uiteenvallen USSR per 08/12/1991: boedelscheiding langs sovjetgrenzen => Krim sinds 1956 Ukraine; Korte periode van democratische euforie, vanaf 1993 “chaos en corruptie” + economische crisis; Putin heeft orde hersteld, rijkdom gebracht, Noord- Kaukasus “getemd” en veel geïnvesteerd in Rusland; Russen hebben zich tussen 1990 en 2000 zwaar vernederd gevoeld; De Krim is sinds 1783 Russisch geweest; Traditionele spanning in Noord-Kaukasus; Tot 1240 (verwoesting door Mongolen) was Kiev hoofdstad van Киевская Русь => Ukraine is geen “ander land” voor meeste Russen (en voor veel Ukrainers).

28 Vraag => antwoord [2] 2. Wat drijft Putin? => a - verschil tussen strategie en tactiek; b - verhouding tussen binnenlandse en buitenlandse politiek; c - verband tussen macht en geld.

29 2.a Wat wij moeten bedenken: verschil tussen strategie en tactiek Putin vaak opgevat als tacticus, niet als strateeg => …hij heeft geen groots einddoel, maar steeds twee criteria: Rusland terug op de wereldkaart & twee achterbannen (het “gewone volk” en de oligarchen) tevreden houden => doel: herstel pol.&soc.econ. ruimte USSR => Euraziatische Economische Gemeenschap

30 Eвразийское Экономическое Сообщество / Euraziatische Economische Gemeenschap

31 2.b Wat wij moeten bedenken: - verhouding tussen binnenlandse en buitenlandse politiek Er zijn in 2011 en 2012 massale protesten tegen Putin geweest, oppositie sluimert, maar is niet dood. Een buitenlands conflict helpt altijd de binnenlandse cohesie. Oorlog is slecht voor Rusland, oorlogsdreiging is goed voor Putin. Krim en Ukraine en Syrië = rehabilitatie positie Rusland in de wereld => Putins buitenlandse politiek ook populair onder zijn tegenstanders. Russische economie kwetsbaar, want afhankelijk van export van olie, gas, e.a. ruwe grondstoffen (hout! IKEA). Russische propaganda over Ukraine, VS en “het Westen” is eenzijdig en vooroordelend als onze berichtgeving over Rusland en Putin. Rusland in korte tijd veel welvarender : onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur, reizen, inkomen, armoedebestrijding (tot EU-sancties minder mensen onder armoedegrens [11%] dan in VS [15%]).

32 Het nieuwe, rijke Rusland

33 2.c Wat wij moeten bedenken: verband tussen macht en geld Situatie in Rusland is vele malen beter dan die in (Oost-) Ukraine, zowel economisch als politiek. Positie Putin sterk verbonden met positie oligarchen (die afhankelijk zijn van wereldeconomie). In 1989 eindigde de bipolaire wereld, in 2015 eindigt de unipolaire => globale herschikking tegen de achtergrond van globale laat- kapitalistische economie. Prijzen voor olie & gas bepalen Russische begroting: crisis 2008/9.

34 Vraag => antwoord [3] 3. Waarop baseert Putin zich? Wat is zijn “filosofie”? => a. - “Русская идея” / “Russische idee”; b. - verwijzing naar drie grote denkers; c. – “eurasianisme” d. - verhouding politiek / ideologie.

35 3.a. wat wij moeten weten: “Русская идея” / “Russische idee”: T.t.v. Boris Jeltsyn was een commissie aan het werk gezet om een nieuwe “Russische Idee” te ijken, incl. prijsvraag voor het beste idee. Behalve academische bundels heeft dat niet veel opgeleverd. Putin deelde tijdens nieuwjaarsreceptie 2014 Il’jin’s Onze taken [Наши задачи], De Russische idee [Русская идея] van Berdjajev en De rechtvaardiging van het goede [Оправдание добра] van Solovjov in luxe editie uit aan gouverneurs en leden van zijn partij, Edinaja Rossija. Behalve deze drie, waarvan twee geen Russisch [русский]- nationalisten of exclusief-slavofiel (alleen Il’jin wel, refereert Putin ook graag aan de eurasianisten: grondlegger Lev Gumiljov, vertegenwoordigers Aleksandr Prokhanov en Aleksandr Dugin

36 3.b. Verwijzing naar drie grote denkers Vladimir Sergeevitsj Solovjov [Соловьёв] ( ) Nikolaj Aleksandrovitsj Berdjajev [Бердяев] ( ) Ivan Aleksandrovic Il’jin [Ильин] ( )

37 3.b.i. Vladimir Solovjov [Вл. Соловьёв] “De Russische idee is niet wat Rusland over zichzelf denkt in de tijd, maar wat God denkt over Rusland in de eeuwigheid.” Utopisch idee van een christelijk wereldrijk onder leiding van de Russische tsaar en de Paus van Rome (met kritische intelligentsia als “profeet”) [drieslag Koning – Priester - Profeet]. Christelijk-sociaal universalist, verdediger van mensenrechten, sociale rechtvaardigheid en individuele vrijheid [in NL: CU].

38 3.b.ii Nikolaj Berdjajev [Николай Бердяев] Ruslands unieke, eigen weg in de wereldgeschiedenis; eigenheid van de “Russische ziel”; “Russen sterven graag voor een idee, maar ze houden er niet van om erover na te denken.” Christen-anarchist (en als personalistisch filosoof zeer invloedrijk in Frankrijk), radicaal vrijheidsdenker.

39 философский пароход (1922)

40 3.b.iii Ivan Il’jin [Иван Ильин] Voor revolutie van 1917 rechts- hegeliaan [= nationale rechtsstaat & monarchie], “wit” tijdens de burgeroorlog (net als Berdjajev) met de filosofenstoomboot [философский пароход] naar Duitsland, later Zwitserland. In emigratie nationalist, monarchist / tsarist, etatist, conservatief en slavofiel. Na 1989 in Rusland mateloos populair.

41 3.b.iv: de oogst i. van Solovjov: – idee van een (orthodox-) christelijke en “paternalistische” staat [government for the people ≠ of the people ≠ by the people]; – afwijzing etnisch-Russisch [russkij] nationalisme; – onderscheiding [različenie], maar niet scheiding [otličenie] der machten. ii. van Berdjaev: – idee van een “Russische idee” (notie al bij Solovjov); – incompatibiliteit van Russische en Westerse ziel: sobornost’ vs. individualisme; – afwijzing collectivisme / totalitarisme => autoritair ≠ totalitair. iii. van Il’jin: – principe van de “sterke staat” [gosudarstvennost’] => monarchaal principe: één “vorst” => presidentieel systeem; – rule by law i.p.v. rule of law; – “eigen weg” van een sterk Rusland.

42 Een sterke staat, in Rusland…

43 …en elders in de wereld.

44 3.c : “Eurasianisme” Gedachte van Rusland [Russische rijk] als een aparte derde entiteit tussen Europa en Azië. Eurazië als brug en buffer. Multinationaal, multireligieus, multi-etnisch, maar… leidende rol voor het Russische volk. Aleksandr Dugin (1962)

45 Eвразийское Экономическое Сообщество / Euraziatische Economische Gemeenschap

46 3.d Wat wij kunnen bedenken: verhouding politiek / ideologie Ideologisch gezien positioneert Putin zich tussen (i) “liberale” denkers als Berdjajev en Solovjov, (ii) autoritaire en orthodox-christelijke nationalisten als Il’jin, (iii) eurasianisten als Dugin. Ook hier is hij tacticus, niet strateeg, opportunist, niet visionair. Resultaat: maximale bewegingsvrijheid incl. de optie van ideologische rechtvaardiging: (i) Rusland als welwillende wereldmacht, (ii) nauwe band kerk & staat als basis van russkij mir incl. ½ Ukraine, (iii) euraziatische identiteit als basis van nieuw blok EEG [80% ex-USSR]. Ook binnenlands-politiek blijft Putin “liberalen” als premier [Dmitrij Medvedev] of als adviseur binnen boord houden. NB: economische liberalen ≠ voorstanders van politieke vrijheid. Putin distantieert zich, telkens en met nadruk, van etnisch-russisch chauvinisme, anti-semitisme, neo-fascisme. NB: hij is gematigd! Anderzijds distantieert hij zich ook van liberalisme à la EU en VS [LGBT-rights, Conchita Wurst] en van communisme [KPRF]. Binnen Rusland is hij daarmee een middenfiguur, wereldwijd sluit hij aan bij de Grote Coalitie van autoritaire politiek, economisch neo-liberalisme en zedelijk conservatisme. Kern: sterke staat, order (& law), plek op wereldtoneel, herstel economische ruimte ex-USSR, conservatieve missie.

47 Stelling 1: Om adequaat te kunnen reageren op Ruslands binnen- en buitenlandse politiek moet je die eerst proberen van binnenuit te begrijpen i.p.v. ons idee van normaliteit als standaard te hanteren => proberen te denken vanuit la tête de Vladimir Poutine, vanuit de logica van de positie van Rusland als land en van Putin als president van dat land.

48 Stelling 2: De stellingname van Rusland / Putin in de wereld op dit moment is “reactionair” niet in de zin dat er geen globale beweging naar “rechts” plaats zou vinden, maar wel in de zin dat die beweging een reactie is die achter de feiten van globalisering aanloopt: er is allang een globale economie, globale publieke ruimte, globale interdependentie – je daaraan onttrekken is op termijn “zelfmoord”.

49 Stelling 3: De nieuwe “wereldoorlog” is allang begonnen. Wij in Nederland / Europa mogen hopen dat het voor ons een Koude Oorlog zal blijven die, net als de vorige, elders wordt uitgevochten, bijv. in Syrië & Iraq, het nieuwe Vietnam. De wereld draait niet meer om Europa… maar dat komt doordat de wereld geen middelpunt meer heeft.

50

51 Stellingen 1. Probeer Rusland / Putin van binnenuit te begrijpen. 2. De conservatieve alliantie is reactionaire politiek. 3. De wereld draait niet (meer) om Europa.


Download ppt "Putin – The Man? De filosofie van Vladimir Poetin Evert van der Zweerde Hoogleraar Sociale & Politieke Filosofie FFTR, Radboud Universiteit."

Verwante presentaties


Ads door Google