De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Herontdekking van de “taak van zuiver sociale aard”? NVER 8 april 2016 Allard Knook.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Herontdekking van de “taak van zuiver sociale aard”? NVER 8 april 2016 Allard Knook."— Transcript van de presentatie:

1 Herontdekking van de “taak van zuiver sociale aard”? NVER 8 april 2016 Allard Knook

2 Besluit 2 september 2015 Nederlandse TBO’s Stichting Het Nationale Park de Hoge Veluwe en Stichting Linschoten (later Vereniging Gelijkberechtiging Grondbezitters): subsidieregeling TBO’s voor verwerving van EHS terreinen vormt staatssteun. “Volgens de klagers doen de TBO's en de particuliere landeigenaren op vergelijkbare wijze aan natuurbescherming en beheer van natuurterreinen.” Commissie (2011) en Gerecht (2013): “ondernemingen”. Besluit van 2 september 2015 inzake steunmaatregel SA (Vermeende onrechtmatige staatssteun in verband met de gesubsidieerde verwerving of het gratis ter beschikking stellen van natuurterreinen); besluit van de Europese Commissie van 20 april 2011 inzake steunmaatregel N 376/2010, (Subsidies voor natuurbeheer); besluit van de Europese Commissie van 13 juli 2011 inzake steunmaatregel N 308/2010 (subsidieregeling grondverwering ten behoeve van natuurbeleid); Gerecht EU 19 februari 2013, T-15/12 en T-16/12, ECLI:EU:T:2013:74 (Provincie Groningen e.a./Commissie); Gerecht EU 12 september 2013, T-347/09, ECLI:EU:T:2013:418 (Duitsland/Commissie).

3 1.Onderscheid niet-economische activiteiten en economische activiteiten. 2.Verschuiving van niet-economische activiteiten naar economische activiteiten. 3.Ruimte tussen “overheidstaken” en “economische activiteiten”?

4 Begrippen "onderneming” en “economische activiteit”. “Elke eenheid die een economische activiteit uitoefent, ongeacht haar rechtsvorm en de wijze waarop zij wordt gefinancierd”. “Iedere activiteit die erin bestaat goederen of diensten op een markt aan te bieden”. Afname subsidies leidt tot toename aantal economische activiteiten (bijverdienen wordt noodzakelijk). TBO’s, culturele instellingen, maar ook TO2’s, universiteiten, publieke omroepen, et cetera. HvJ EG 23 april 1991, C-41/90, Jur. 1991, p. I (Höfner), punt 23; HvJ EG, 10 januari 2006, C-222/04, Jur. 2006, p. I-289 (Cassa di Riparmio); HvJ EG 20 maart 1985, 41/83, Jur. 1985, p. 873 (Italië/Commissie), punten ;Conclusie van AG Geelhoed van 28 september 2006 in C-295/05, Jur. 2006, p. I-2999, punten 110 t/m 116.

5 Voorbeeld O&O&I Niet–economische activiteiten (bijvoorbeeld): opleidingsactiviteiten (m.u.v. eigen werknemers); verrichten van onafhankelijk onderzoek; brede verspreiding van onderzoeksresultaten. Economische activiteiten (bijvoorbeeld): de verhuur van uitrusting of laboratoria aan ondernemingen; dienstverlening aan ondernemingen; uitvoering van contractonderzoek. Spin-offs, samenwerkingsverbanden, toegepast onderzoek? HvJ EG 7 december 1993, C-109/92, Jur. 1993, blz. I-6447 (Max Wirth), punt 15; besluit van 20 januari 2000 inzake steunmaatregel N 230/99; besluit van 16 april 2013 inzake steunmaatregel SA (Individuele O&O-steun aan "Mapper II");besluit van 8 november 2006 inzake steunmaatregel NN 54/2006 (Vysoká škola logistiky ops); besluit van 26 november 2008 inzake steunmaatregel N 343/2008 (Nyíregyházi Főiskola,Sóstói út 31./B, H-4400 Nyíregyháza).

6 1.Onderscheid niet-economische activiteiten en economische activiteiten 2.Verschuiving van niet-economische activiteiten naar economische activiteiten 3.Ruimte tussen overheidstaken en economische activiteiten?

7 Impact Aéroports de Paris en Leipzig Halle Infrastructuur die (in de toekomst) commercieel kan worden gebruikt is economisch van aard. “Hoewel deze beide zaken op een specifieke sector betrekking hebben, lijken de door het Hof ontwikkelde beginselen algemene uitleggingsbeginselen te zijn”. Met verkleinen reikwijdte “overheidsprerogatief” / “public remit” vanzelfsprekend grotere reikwijdte begrip “economische activiteit”. GvEA EG 12 december 2000, T-128/98, Jur. 2000, blz. II-3929 ( Aéroports de Paris), punt 125; GvEA EG 17 december 2008, T-196/04, Jurispr. 2008, (Ryanair), blz. II-3643, punt 88; Gerecht EU 24 maart 2011, T-443/08 en T-455/08, ECLI:EU:T:2011:117 (Leipzig Halle); conceptmededeling Staatssteun, punt 35.

8 Overheidsprerogatieven Leger of politie (ook douaneactiviteiten); Luchtverkeersveiligheid en luchtverkeersleiding Maritieme veiligheid en verkeersafwikkeling Milieu-inspectiediensten; Verzamelen van door overheid te gebruiken gegevens op grond van een aan ondernemingen bij wet opgelegde meldingsplicht; Organisatie, financiering en uitvoering van strafrechtelijke maatregelen met het oog op de handhaving van het strafrecht (zoals het gevangeniswezen). O.a. besluit van 21 augustus 2013 inzake steunmaatregel N 41/2010 (Riga Vliegveld), punt 27; besluit van 26 september 2006 inzake steunmaatregel N 353/2006 (Regionale Vliegvelden in Ierland), punt. 49; besluit van 21 augustus 2013 inzake steunmaatregel SA.36621, (Haven van Capod'Orlando), punt 39; besluit van 26 september 2006 inzake steunmaatregel N 353/2006 (Regionale vliegvelden in Ierland), punt 50: besluit van 25 juli 2012 inzake steunmaatregel SA (Chania vliegveld), punt 20.

9 Voorwaarden financiering Public Remit Sowieso: Financiering moet beperkt blijven tot de kosten die zij veroorzaken; Financiering mag niet in plaats daarvan worden gebruikt om andere activiteiten te financieren. Daarnaast in de praktijk: Kritische toets Europese Commissie public remit staatssteun vliegvelden en havens. O.a. besluit van de Europese Commissie van 19 juni 2013 inzake SA (Katakolo haven), punt 35

10 1.Onderscheid niet-economische activiteiten en economische activiteiten 2.Verschuiving van niet-economische activiteiten naar economische activiteiten 3.Ruimte tussen overheidstaken en economische activiteiten?

11 Twee categorieën van NEDAB’s Europese Commissie onderscheidt: 1. “Non economic activities related to the exercise of State prerogatives” 2. “Certain activities of a purely social nature” Werkdocument Europese Commissie SEC 2007/1516, punt 2.4 Overheids- prerogatieven Aan overheids- prerogatieven gekoppelde activiteiten Taken van zuiver sociale aard Overheids- prerogatieven Aan taken van zuiver sociale aard gekoppelde activiteiten Economische activiteiten

12 1. Aan overheidsprerogatieven gekoppelde activiteiten “Activities that normally fall under State responsibility in the exercise of its official powers as a public authority are not of an economic nature. Such activities include security, air traffic control, police, customs and anti-pollution surveillance in ports. Therefore, the financing of those activities and of infrastructure directly related to those activities does not constitute State aid.” Besluit van de Europese Commissie inzake steunmaatregel SA (Haven van Capod'Orlando), punt 38; Zie ook: besluit van 26 september 2006 inzake steunmaatregel N 353/2006 (Regionale vliegvelden in Ierland), punt 50; en besluit van 25 juli 2012 inzake steunmaatregel SA (Chania vliegveld), punt 20;

13 Besluit inzake TenderNed januari 2015 Vanzelfsprekend begrip "economische activiteit" bepalend. Commissie: Activiteiten TenderNed vormen NEDAB, geen DAEB. Artikel 107 VWEU niet van toepassing “wanneer het bij het handelen van de Staat om "uitoefening van overheidsgezag" gaat of wanneer organen die onder de Staat vallen, handelen "in hun hoedanigheid van overheid” of indien de uitgevoerde activiteiten, wegens hun aard, doel en de regels waaraan die activiteiten zijn onderworpen, met die taken van de Staat verband houden.” Besluit van 15 januari 2015 inzake steunmaatregel SA (TenderNed), punten 63 en 64

14 1. Aan overheidsprerogatieven gekoppelde activiteiten Idem Compass-Datenbank: activiteiten die, wegens hun aard, doel en de regels waaraan die activiteiten zijn onderworpen, verbonden zijn aan publieke taken van een overheid. Vergoeding voor toegang tot of kopieën van gegevens die zijn verzameld op grond van een wettelijke taak; Vergoeding voor preventieve milieu-inspectie, vormt een integrerend deel van toezichthoudende taak inspectiedienst in haven Genua. De inning van de "en route"-heffingen “kan niet los worden gezien van de andere werkzaamheden van Eurocontrol”. HvJ EG 12 juli 2012, C-138/11, ECLI:EU:C:2012:449 (Compass-Datenbank), punten 36, 38 en 39; HvJ EG 18 maart 1997, C-343/95, Jur. 1997, blz. I (Calì & Figli), punt 22 e.v.; HvJ EG 19 januari 1994, C-364/92, Jur. 1994, blz. I-00043, (Eurocontrol), punt 28 e.v

15 2. “Taak van zuiver sociale aard” 1994:Franse ziekenkassen belast met beheer sociale zekerheid; 2002: Italiaans orgaan belast met beheer verzekering tegen arbeidsongevallen en beroepsziekten; 2003:Spaanse openbare gezondheidsdienst; 2003:Griekse instantie belast met beheer verplichte landbouwverzekeringen; 2004: Duitse ziekenfondsen; 2005:Franse kassen die een basisstelsel van sociale zekerheid beheren. HvJ 17 februari 1993, C-159/91 en C-160/91, Jur. 1994, blz. I-637 (Poucet en Pistre); HvJ 22 maart 2003, C-355/00, Jur. 2003, blz. I (Freskot), punten 78-79; zie ook: T-52/12, ECLI:EU:T:2014:677 (Griekenland/Commissie), punt 80;HvJ 16 maart 2004, C-264/01, C-306/01, C-354/01 en C-355/01, Jur blz. I (AOK-Bundesverband), punt 5;GvEA EG 4 maart 2003, T-319/99, Jur blz II-357 (FENIN), punt 38, bevestigd in hoger beroep in HvJ EG 11 juli 2006, C-205/03, Jur I-6295.

16 2. “Taak van zuiver sociale aard” Eerste toepassing: POUCET arrest Franse socialezekerheidsstelsels hebben een sociaal doel en berusten op het solidariteitsbeginsel. 2.Een onderneming is elke eenheid die een economische activiteit uitoefent. 3.De ziekenkassen of de organen die meewerken aan het beheer van de openbare dienst van de sociale zekerheid, vervullen een taak van zuiver sociale aard. 4.“Hieruit volgt, dat die werkzaamheid geen economische activiteit is”. HvJ 17 februari 1993, C-159/91 en C-160/91, Jur. 1994, blz. I-637 (Poucet en Pistre);

17 3. Activiteiten verbonden aan taken zuiver sociale aard Meest recente toepassing: Easypay arrest oktober 2015: Balgarski poshti is exclusief recht toegekend voor de betaling van pensioenen per postgiro. Bulgaarse verwijzende rechter vraagt in strijd met steunrecht? Vraag of uitgeoefende postgiro-activiteit tot betaling van de pensioenen al dan niet bijdraagt tot de werking van de openbare socialezekerheidstelsel. HvJ: Aan verwijzende rechter na te gaan “of naar aard, voorwerp en erop toepasselijke regels onlosmakelijk zijn verbonden aan het nationale pensioenstelsel”. HvJ EU 22 oktober 2015, C-185/14, ECLI:EU:C:2015:716, punt 34-43

18 3. Activiteiten verbonden aan taken zuiver sociale aard Meest recente toepassing: Easypay arrest oktober 2015: Pensioenen kunnen ook worden betaald via bankinstellingen. Ongeveer 53 % van het totale aantal pensioenen gestort via de bank. De postgiro’s door Balgarski poshti zijn dus effectief niet het enige middel tot betaling van de pensioenen. Door verwijzende rechter moet rekening mee worden gehouden dat de activiteit daarom kan worden gescheiden van de postgiro-activiteit. Indien gescheiden, toets door verwijzende rechter aan Altmark.

19 Onderscheid socialezekerheidsregelingen: … gebaseerd op solidariteitsbeginsel, o.a.: berust de regeling op systeem van verplichte aansluiting? vervult de regeling functie van uitsluitend sociale aard? staat de regeling onder overheidstoezicht? … met economisch karakter, o.a.: het feit dat deelneming facultatief is; winstgericht karakter; uitkeringen zijn aanvulling zijn op die van een basisstelsel. Concept Mededeling Staatssteun, punten 21 en 22 (en daar genoemde jurisprudentie).

20 “In sommige regelingen worden kenmerken van beide categorieën gecombineerd. In dat geval hangt de classificatie van de regeling af van een beoordeling van de verschillende elementen en hun relatieve belang.” Idem: besluit oktober 2014 inzake Slowaaks socialezekerheidsregeling. Beperkte mate van mededinging (vooral op kwaliteit) in dit stelsel maakt niet-economisch van aard. Die mededinging droeg juist bij aan solidariteitsbeginsel. Concept Mededeling Staatssteun, punt 23, Besluit van 15 oktober 2014 inzake steunmaatregel SA (SZP en VZP), HvJ EG C-350/07 Jur. 2009, p. I-1513 (Kattner Stahlbau)

21 Voetnoot 53 in dat besluit: “In dat verband dient ook te worden vermeld dat het recente arrest (van 12 september 2013 in zaak T-347/09, Duitsland/Commissie) alleen bevestigt dat het feit dat ook non- profit-organisaties goederen en diensten op een markt kunnen aanbieden. Een en ander doet echter niet af aan het feit dat de conclusie of de activiteit in een bepaald geval al dan niet economisch is, dient te zijn gebaseerd op de aanwezigheid en de afweging van het respectieve belang van elk van de verschillende elementen”.

22 Besluit 2 september 2015 Nederlandse TBO’s 1.Hoofdtaak TBO’s (natuurbeheer) niet-economisch van aard; (Zaak T-347/09, Duitsland/Commissie, EU:T:2013:418). 2.TBO’s verrichten ook economische “nevenactiviteiten”, zoals toerisme en verkoop van hout en vlees; 3.Economische activiteiten niet apart genoemd in PNB regeling, geen scheiding niet-economische en economische activiteiten. 4.Daarom toetsing aan DAEB-kaderregeling noodzakelijk. Besluit van 2 september 2015 inzake steunmaatregel SA (Vermeende onrechtmatige staatssteun in verband met de gesubsidieerde verwerving of het gratis ter beschikking stellen van natuurterreinen).

23 Besluit 2 september 2015 Nederlandse TBO’s Dus, net als in jurisprudentie taken van zuiver sociale aard … 1. … onderscheid tussen: Economische activiteit die gekoppeld is aan niet-economische taak (bijv. verkopen van hout als onderdeel van niet- economische activiteit “natuurbeheer”). Economische activiteit die niet gekoppeld is aan niet- economische taak (bijv. exploitatie van camping). 2. … mate van onderscheid in regeling kan bepalend zijn.

24 Concluderende vragen Meer ruimte voor staatssteun voor primair niet-economische activiteiten? Reactie op Leipzig Halle of andere ontwikkeling?


Download ppt "Herontdekking van de “taak van zuiver sociale aard”? NVER 8 april 2016 Allard Knook."

Verwante presentaties


Ads door Google