De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Hfdst 4 Opstand tegen de koning Hertog van Alva Nederlandse gewesten Willem van Oranje Egmont en Hoorne.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Hfdst 4 Opstand tegen de koning Hertog van Alva Nederlandse gewesten Willem van Oranje Egmont en Hoorne."— Transcript van de presentatie:

1 Hfdst 4 Opstand tegen de koning Hertog van Alva Nederlandse gewesten Willem van Oranje Egmont en Hoorne

2 Oorzaken Nederlandse opstand Centralisatiepolitiek Karel V en Filips II wekt verzet van adel, gewesten en steden in de Nederlanden Zorgen over de strenge godsdienstvervolgingen van protestanten Filips II

3 Centralisatiepolitiek Filips II Meer macht naar centraal bestuur in Brussel In alle gewesten dezelfde regels, onder andere voor de belastingen Gevolgen adel verliest macht Gewesten bang hun privileges (voorrechten) te verliezen

4 Landsheer (Filips II) in Madrid Landvoogd (Brussel) Staten-Generaal (Afvaardiging uit alle provincies) Gewestelijke (provinciale) Statenvergaderingen Stadhouder Taken: legeraanvoerder Plaatsvervanger landsheer Platteland adel kerk Steden Vroedschappen en schepenen schema bestuur Karel V Filips II Bedes

5 Landsheer (Filips II) in Madrid Landvoogd (Brussel) Stadhouders (bv Willem van Oranje (Holland, zeeland en Utrecht) Platteland kerkSteden Schema gewenste centralisatie Filips II Staten-Generaal (Bijeengeroepen door landsheer) Provinciale staten van de 17 gewesten

6 Godsdienstvervolgingen en smeekschrift 1566 Karel V voerde 1550 de ‘bloeplakkaten’ in (= elke aanhanger hervorming kan de doodstraf krijgen) Gevolg: Kettervervolgingen veroorzaken onrust in de Nederlanden De lage adel vraagt landvoogdes Margaretha van Parma de hervormden minder hard aan te pakken (‘Smeekschrift 1566) Aanbieders smeekschrift worden door adviseur Margaretha ‘bedelaars’ genoemd (gueux →geuzen) zie afbeelding

7 Beeldenstorm Margaretha geeft hervormden meer vrijheid, o.a. om in de openbaarheid preken te houden (‘hagenpreken’) Aanhangers dringen kerken en kloosters binnen om de beelden en versierselen te verwijderen (want beeldenverering wordt verboden in de bijbel): De Beeldenstorm. Karakter Beeldenstorm soms spontaan door het volk, soms georganiseerd door de autoriteiten. Landvoogdes Margaretha van Parma en de hoge adel (o.a. Egmond, Hoorne en Oranje) weten spoedig opstandigheid in de Nederlanden te onderdrukken

8 Reactie Filips II Filips II is geschokt door het nieuws van de beeldenstorm en stuurt de (‘IJzeren’) hertog van Alva met een leger naar de Nederlanden om het bestuur over te nemen Maatregelen Alva: Oprichting Raad van Beroerten om schuldigen Beeldenstorm te straffen. Bekendste slachtoffers werden de stadhouders Egmond en Horne. Hertog van Alva

9 Verzet tegen Alva Onder leiding van de gevluchte stadhouder Willem van Oranje start een gewapende opstand om Alva en zijn Spaanse troepen uit de Nederlanden te verdrijven. Een poging in 1568 mislukt (o.a. Slag bij Heiligerlee), maar een aanval van ‘watergeuzen’ in 1572 op Den Briel (Z-Holland) is succesvol

10 Opstand in Holland Na de inname van Den Briel sluiten meer Hollandse en Zeeuwse steden zich bij de opstand aan. Zonder toestemming Filips II roepen deze steden een eigen statenvergadering bijeen. Ze besluiten de calvinistische kerk in te voeren en Willem van Oranje weer tot stadhouder te benoemen (=revolutionaire daad). Reactie Alva: Stuurt leger naar Holland om gezag te herstellen. Naarden, Zutphen en Haarlem veroverd en (deels) uitgemoord Alkmaar en Leiden doorstaan een langdurig beleg Gevolg: Spaans leger moet zich uit Holland terugtrekken

11 Alle Nederlanden in opstand 1576 gaat de Spaanse kroon failliet en kunnen de soldaten niet meer uitbetaald worden: Gevolg: muiterijen en plunderingen (‘Spaanse Furie’ in Antwerpen →7000 doden ) Indirecte gevolgen: imago Spaanse leger ook in trouwe gebieden geschaad alle gewesten gezamenlijk gaan Spaanse muiters bestrijden (1576 Pacificatie van Gent)

12 1579 Unie van Utrecht De katholieke zuidelijke gewesten gaan weer met de Spaanse landvoogd samenwerken in de Unie van Atrecht (1579) Reactie Zeven Noordelijke gewesten. Zij sluiten de Unie van Utrecht. Hierbij spreken ze af dat: Zijn niemand wegens zijn geloof vervolgen; Elk gewest zijn eigen rechten, privileges en bestuur laten behouden, maar financieel en defensief wel samenwerken; Gezamenlijk strijden tegen de Spaanse vijand

13 ‘Unie’ wordt ‘Republiek’ Reactie Filips II op Unie van Utrecht: Willem van Oranje vogelvrij verklaard. Reactie Willem van Oranje en Staten-Generaal: ‘ Acte van Verlating’ (1581): wegens tirannie wordt Filips II afgezworen als landheer : Staten-Generaal tevergeefs op zoek naar nieuwe landheer: Uiteindelijk resultaat: 1588: Vestiging ‘Republiek de Zeven Verenigde Nederlanden’ met Staten-Generaal als hoogste gezag (=voorloper huidig Nederland)

14 Landsheer (Filips II) in Madrid Landvoogd (Brussel) Raad van State Raad van financiën Geheime raad Staten-Generaal (Afvaardiging uit alle provincies) Gewestelijke (provinciale) Statenvergaderingen Stadhouder Taken: legeraanvoerder Plaatsvervanger landsheer Platteland adel kerk Steden Vroedschappen en schepenen schema bestuur Karel V Filips II Bedes Soeverein is Staten-Generaal (Afvaardiging uit zeven Unie-provincies) Stadhouder Taken: legeraanvoerder


Download ppt "Hfdst 4 Opstand tegen de koning Hertog van Alva Nederlandse gewesten Willem van Oranje Egmont en Hoorne."

Verwante presentaties


Ads door Google