De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Vroegdetectie of: Is preventie van EPA mogelijk? Lex Wunderink.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Vroegdetectie of: Is preventie van EPA mogelijk? Lex Wunderink."— Transcript van de presentatie:

1 Vroegdetectie of: Is preventie van EPA mogelijk? Lex Wunderink

2 Burden and costs of neuropsychiatric disorders No.1 cause of disability > suicides/year in US, 90% related to mental illness – homicides – traffic casualties – US Army: more deaths by suicide than combat Costs equal those of cancer (57,5 billion dollar) Including incarceration, homelessness, lost earnings >317 billion/year Largest source of disability, serious and deadly, starts early: 75% at age 24

3 Rethinking Mental Illness Thomas Insel, NIMH, Nature (2010) Vol 468, p Prognosis in cardiology is much improved Cancer mortality is decreasing recently for the first time ever But what are the gains of research in mental illness? Prevalence nor mortality decreased for any mental illness up to now Diagnosis is by observation, detection is late, prediction is poor Etiology is unknown, prevention is not well developed Treatment is by trial and error, there are no cures

4 Disease Burden across Age

5 Vanaf eeuwwisseling onvermijdelijk: paradigm shift in de psychiatrie Detectie van psychiatrische aandoeningen in voorstadia Stadiëring van psychische aandoeningen Tijdschr Psychiatr. 2012;54(11) Interventies die effectief zijn in een bepaald stadium McGorry PD, Hickie IB, Yung AR, Pantelis C, and Jackson HJ. Clinical staging of psychiatric disorders: a heuristic framework for choosing earlier, safer and more effective interventions. The Australian and New Zealand Journal of Psychiatry. 2006;40:

6 Waar heeft dit toe geleid? Vele zorgvernieuwings- en onderzoeksprojecten gericht op: Preventie van psychosen door vroegtijdige onderkenning van voorstadia Op basis van stadiëring, screening en diagnostische interviews ontwikkeld in Melbourne, AUS & Yale, USA Yung AR, Yuen HP, McGorry PD, Phillips LJ, Kelly D, Dell'Olio M, Francey SM, Cosgrave EM, Killackey E, Stanford C, Godfrey K, and Buckby J. Mapping the onset of psychosis: the Comprehensive Assessment of At-Risk Mental States. The Australian and New Zealand Journal of Psychiatry. 2005;39: doi: /j x. McGlashan TH, Miller TJ, and Woods SW. Pre-onset detection and intervention research in schizophrenia psychoses: current estimates of benefit and risk. Schizophrenia bulletin. 2001;27:

7 Het lonkend perspectief Als psychosen vaak leiden tot blijvende functionele beperkingen, ondanks behandeling En psychosen misschien kunnen worden voorkomen: Is het dan mogelijk het aantal mensen met langdurige psychische aandoeningen en functionele beperkingen in te dammen?

8 Wat zijn EPA patiënten? Mensen met ernstige en langdurige psychische aandoeningen Plus daardoor functionele beperkingen van zodanige ernst dat meerdere terreinen van het dagelijks leven hiervan schade ondervinden: Zelfzorg en wonen, persoonlijke relaties, werk en/of studie Dat omvat meerdere diagnostische categorieën Delespaul PH, and de consensusgroep EPA. [Consensus regarding the definition of persons with severe mental illness and the number of such persons in the Netherlands]. Tijdschr Psychiatr. 2013;55(6):427-38

9 Wat zegt de paradigmashift over diagnoses? Gangbare diagnostische categorieën zijn niet valide en wetenschappelijk achterhaald Onderzoek is nodig naar stoornissen van biologische mechanismen Die een rol spelen bij meerdere psychische stoornissen

10 Research Domain Criteria (RDoC) van de NIMH Geen onderzoek meer dat is beperkt tot een bepaalde diagnostische categorie Research Domains van genen x environment, via moleculaire biologie, cellen (neuronen en glia), neural circuitry, tot gedragsstoornissen en symptomen Er zijn voorstadia met meerdere uitkomsten, maar ook: dezelfde uitkomst vanuit meerdere voorstadia

11 Copyright © 2010 The Royal College of Psychiatrists Craddock, N. et al. The British Journal of Psychiatry 2010;196:92-95

12 Schizophrenia: final common pathway of multiple gene-environment interactions schizophrenia endophenotypes Cognitive. Deficit 1 Social anxiety BDNF polymorfism Paranoid state COMT polymorfism Genepolymorfism X Depressive state cannabis Disorganise d behavior Gene Y prodromes/ precursors final pathway genes Gene Z Positive sx. Cognitive. Deficit 2 PPI deficit Urban life phenotypes promoters

13 Paradigm shift started in the field of psychosis Early Intervention in Psychosis (McGorry, Birchwood, McGlashan, e.a.) Staging model for psychotic disorders (McGorry) Interviewing At Risk Mental State, CAARMS (Yung) Screening, Prodromal Questionnaire (Loewy) and PQ-16 (Ising) Loewy RL, Bearden CE, Johnson JK, Raine A, and Cannon TD. The prodromal questionnaire (PQ): preliminary validation of a self-report screening measure for prodromal and psychotic syndromes. Schizophrenia research. 2005;79(1): Ising HK, Veling W, Loewy RL, Rietveld MW, Rietdijk J, Dragt S, Klaassen RM, Nieman DH, Wunderink L, Linszen DH, and van der Gaag M. The Validity of the 16-Item Version of the Prodromal Questionnaire (PQ-16) to Screen for Ultra High Risk of Developing Psychosis in the General Help- Seeking Population. Schizophrenia bulletin. 2012;38(6): doi: /schbul/sbs068

14 Nederlands Netwerk Vroegdetectie Gestart met EDIE-NL trial (Van der Gaag, Wunderink, Klaassen, Nieman) 2008: Parnassia, AMCAmsterdam, Rivierduinen, GGZ Friesland Gerandomiseerde open studie naar gerichte CGT bij UHR waarin TAU werd vergeleken met TAU plus CGT-UHR

15 Evidence base van Vroegdetectie Systematische opsporing en diagnostiek van UHR op psychose is haalbaar Bijvangst: substantieel aantal mensen met niet ontdekte eerste psychose Preventieve interventie met CGT vermindert aantal transities met 50% (10% i.p.v. 20%) Interventie is zeer kosteneffectief (besparing op opnamedagen tgv eerste psychosen) van der Gaag M, Nieman DH, Rietdijk J, Dragt S, Ising HK, Klaassen RMC, Koeter M, Cuijpers P, Wunderink L, and Linszen DH. Cognitive Behavioral Therapy for Subjects at Ultrahigh Risk for Developing Psychosis: A Randomized Controlled Clinical Trial. Schizophr Bull doi: /schbul/sbs105

16 Brede implementatie in NL 2013: Van der Gaag wint de ZON-mw parel Resultaten EDIE-NL zijn overtuigend Noordelijk Vroegdetectie Project, 2013: NHN, Friesland, Lentis, UCP, Accare, Drenthe, Dimence, Mediant Extra subsidie van ZON-mw voor implementatie interventie-therapie met CGT Vele andere sites, waaronder Maastricht, Utrecht, Noord Brabant worden actief

17 Nieuwe ontwikkelingen I Sommige patiënten die geen psychose ontwikkelden waren er qua functioneren slechter aan toe dan sommige patiënten bij wie dit wel het geval was. Het uitkomstcriterium moet derhalve niet beperkt worden tot het wel of niet ontwikkelen van een psychose, maar gericht op het wel of niet ontwikkelen van functionele beperkingen.

18 Nieuwe ontwikkelingen II De UHR populatie wordt nu geselecteerd op basis van voorlopers van positieve symptomen Die blijken ook voorspellend voor ernstige, ook niet-psychotische psychopathologie Aannemelijk is dat ook andere dimensies van symptomen, zoals voorlopers van negatieve symptomen (initiatiefverlies, inactiviteit, sociale terugtrekking) en gevolgen van traumatisering (angst, herbelevingen en dissociatie) een risicofactor zijn die latere EPA kunnen voorspellen

19 Conclusie uit recent onderzoek Exclusieve gerichtheid op voorspellen psychose te beperkt “Slechts” 20% van de UHR populatie ontwikkelt een psychose in 2 jaar tijd De overige 80% krijgt andere klachten, die ook gepaard gaan met functionele beperkingen Vroegdetectie moet zich dus niet alleen richten op preventie van psychosen, maar op een breder doel: het voorkomen van EPA

20 Maar hoe? We moeten meer te weten komen over de factoren die bijdragen aan functionele beperkingen Hanneke Wigman: 4 groepen met oplopend psychose risico worden intensief en zeer frequent bemeten en gevolgd, om na te gaan wat de factoren zijn die de overgang van het ene naar het andere stadium teweeg brengen Andre Aleman: gaat kijken naar de impact van vroege negatieve symptomen Mark van der Gaag: gaat kijken naar de impact van trauma

21 De huidige diagnostische batterij voor EPA risico Omvangrijker dan wat nodig is voor diagnostische classificatie die slechts op dit moment al geldig is Risicotaxatie instrumenten (PQ-16 en CAARMS) Mini Scan: alle aanwezige diagnose categorieën Relevante symptoomdimensies: angst, verslaving, depressie, trauma, persoonlijkheid, negatieve symptomen, alexithymie Neurocognitieve functies Sociaal demografische gegevens

22 Voortdurende verbetering screening Risicofactoren die ertoe doen moeten in de screening worden ingebouwd: Jan van Bebber Brede risicotaxatie bij jongeren (14-25j.) ter voorkoming van de ontwikkeling van EPA Verbetering van screening door computerized adaptive testing over de relevante risico- en veerkracht-factoren bij huisarts en POH (project in kader van Frieslandlijn UMCG) Herhaalde metingen inclusief omgevings- interacties ter verfijning van individualized diagnostics

23 En wat kunnen we doen bij een brede risicopopulatie? We weten uit de EDIE-NL trial: Voor UHR op psychosen is CGT zeer effectief De helft minder transities, kosten lager dan met gangbare zorg De verwachting is dat een soortgelijke interventie ook effectief is bij bredere doelgroep, met UHR op EPA Onderzoek door Berber Vleugels, NHN en Mark van der Gaag: Zowel EMDR als exposure zeer effectief bij trauma, waarbij exposure meer intensief is, maar ook meer effectief op langere termijn

24 Conclusies: Verlaat de diagnostische categorieën, en richt je op de relevante voorloper-symptomen: dat zijn nu psychotische ervaringen en de vroege gevolgen van trauma Bedenk dat het niet gaat om preventie van psychosen, maar om het voorkomen van EPA met functionele beperkingen Verbreedt de screening van mensen met psychische klachten bij de huisarts op basis van inzicht in de risico- profielen voor EPA Verhoog het inzicht in de risico’s bij individuele gevallen door toegevoegde informatie over combinaties van risicofactoren, niet slechts afgaande op wat elke huisarts en psychiater al weet


Download ppt "Vroegdetectie of: Is preventie van EPA mogelijk? Lex Wunderink."

Verwante presentaties


Ads door Google