De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

“Over Engelse ziekte in Rotterdam gedurende de bezettingsjaren”.

Verwante presentaties


Presentatie over: "“Over Engelse ziekte in Rotterdam gedurende de bezettingsjaren”."— Transcript van de presentatie:

1 “Over Engelse ziekte in Rotterdam gedurende de bezettingsjaren”.

2 Engelse ziekte * Rickets Dissertatie Leiden 1645 “Medisch inaugureele verhandeling over de kinderziekte der Engelschen, welke de inwoners in hun inheemsche taal noemen The Rickets.”

3 Engelse ziekte * Rickets * Rachitis - rachis (Gr.) = ruggengraat 1650 Francis Glisson / Georg Bate & Ahasvarus Regemorter: “Over de rachitis oftewel de kinderziekte die gemeenlijk The Rickets genoemd wordt.”

4 Rachitis “rozenkrans” craniotabes verbreding polsen en enkels “duivenborst” Harrisonse groeven kyphose versterkte lordose bekkenvernauwing verkromming lange pijpbeenderen hypotonie convulsies verminderde afweer Uit: B.Harrow:Textbook of Biochemistry (1947)

5 Behandeling: 17 e t/m 19 e Eeuw ▪ Scarificatium aureum ( Glisson, 1650 ) ▪ Licht, Lucht & Beweging gematigd klimaat grote steden ▪1832 Dr.S.J.Galama ( Sneek) Prijs “Prov.Utrechtsch Genootschap van Kunsten & Wetenschappen”. ▪1863 G.Ritter von Rittershain: levertraan: vet, jodium, broom! “De Levertraan is in Rachitis een zeer vermogend middel het welk vele andere middelen in werkzaamheid overtreft.”

6 Rotterdams Nieuwsblad 1935 Advertentie voor Halitran ® Behandeling mogelijkheden Rachitis 19 e & 20 e eeuw: Levertraan.

7

8 Behandeling mogelijkheden Rachitis 20 e eeuw: Hoogtezon K.Huldschinsky, kinderarts 1919 “Höhensonne”

9 Ontwikkelingen Vitaminen / Rachitis : fysiologen - C.A.Pekelharing - E.M. Eijkman & G.Grijns vitame B - E.V.McCollum & M.Davis vitamine D - T.B.Osborn & L.B.Mendel - J.C.Drummond - E. Mellanby

10 Ontwikkelingen Vitaminen / Rachitis : chemici - F.G.Hopkins - C.Funk - H.Steenbock - A.Windaus O.Rosenheim A.F.Hess - A.von Szent- Györgyi - Nederland: E.H.Reerink & W.van Wijk

11 Ontwikkelingen Vitaminen / Rachitis : klinici - K.Huldschinsky ( U.V.licht – “hoogtezon”) - H.Chick - A.F.Hess - Nederland J.H.P.Jonxis

12 E.H.Reerink, chemicus & A.van Wijk, fysicus Nat.lab Philips. Productie van Vitamine D 2 ( 1931) door : U.V. bestraling van Ergosterol Calciferol Productie van Vitamine D 3 ( 1937) door: U.V.bestraling van cholesterol / 7-dehydro cholesterol Cholecalciferol uit: - Wolvet - Slachtafval ( cholesterol rijke weefsels) - Eierdooier - Mosselen !

13 E.H.Reerink, chemicus & A.van Wijk, fysicus Philips- Van Houten 20 mei E.H Reerink ontvangt Prins Bernhard in Weesp.

14 E.H.Reerink, chemicus & A.van Wijk, fysicus Mosselen uit Arnemuiden: Grondstof voor de productie van Vitamine D3 = cholecalciferol DOHYFRAL ® Marketing overleg 1930: Hymans – Franken – Van Marken in café Dorrius Amsterdam

15 Dr.J.H.P. Jonxis, kinderarts  Opgeleid tot arts in Groningen  promotie onderzoek bij Prof.Brinkman, R.U.G.( 1935)  Combinatie met opleiding Kindergeneeskunde ( Prof.Scheltema, Prof.van Lookeren Campagne, R.U.G)  Rockefeller instituut: Fellowship Cambridge ( G.B.)  1939 : aanstelling als kinderarts aan het Zuiderziekenhuis R’dam. “De oorlogsjaren in Rotterdam, met al hun zorgen, gevaar en ellende, hebben van mij een kinderarts gemaakt.” ( uit : 50 jaar Kindergeneeskunde in een veelbewogen tijd.)

16 Preventie Rachitis Consultatie bureau R’dam Zuid Beleid J.H.P.Jonxis: verstrekking vit.D “stootdosis”. Vanaf 1941: oktober & februari 2 x I.E Vit.D / os

17

18 Preventie Rachitis Consultatie bureau R’dam Zuid Beleid J.H.P.Jonxis: verstrekking vit.D “stootdosis”.

19 Beleid niet onomstreden in Nederland. Veel discussie over mogelijke schadelijke gevolgen. Litt.beschikbaar: H.J.Hartenstein(D. 1940); H.Vollmer( U.S.A. 1939); Rietschel( D.1940); Gorter ( 1940) ; van Ormondt ( 1939, 1942) ; etc. Belangrijk argument voor Jonxis : de betrouwbaarheid van de profylaxe: d.w.z. de gecontroleerde inname van Vit.D. Hoofdinspecteur Volksgezondheid ( C.Banning) heeft zijn bedenkingen tegen beleid Jonxis / Feisser. Preventie Rachitis Consultatie bureau R’dam Zuid Beleid J.H.P.Jonxis: verstrekking vit.D “stootdosis”.

20 18 juli 1941: Brief Hoofdinspecteur aan de directeur GG&GD Velzen: “Het verdient geen aanbeveling,nu niet en ook niet in het begin van den aanstaanden winter, om de vitamine D-stootprofylaxe toe te passen.” Brief Hoofdinspecteur aan Dr.J.J.van der Horst, Zaandijk “Die actie heeft helemaal niet de sympathie van de Voedingsraad, maar daar is de zaak al te ver om te achterhalen,Hoe dat zit zal ik je wel eens in vertrouwen vertellen; de overleden directeur is iets gederailleerd.”

21 Geneeskundige Hoofdinspectie der Volksgezondheid Problemen met het onderkennen van toenemende te kort aan levertraan. * Signalering van toename van rachitis Initiatieven van Kruisverenigingen en GG&GD om zelf vitamine D te gaan verstrekken. Advies t.a.v. het vitamine D beleid wordt ingewonnen bij: 1 e. Prof.Julius ( Utrecht); Prof.Jansen ( A’dam) en Prof.ten Bokkel Huinink (W.K.Z.Utrecht) 2 e. Commissie voor de voorziening van Vit.D ( Raad van advies N.I.P.G. (voorzitter Prof.Gorter) waarvoor Jonxis niet wordt uitgenodigd.

22 “Het ligt natuurlijk niet aan ons, geachte Heer Banning, en uw goede naam staat ons borg, maar als zulk een artikel over dit belangrijke vraagstuk voor de volksgezondheid ons bereikt en daarnaast de ervaring dat het wordt afgewezen omdat het niet aanwezig is; toch wel iets in de keel ontstaat wat naar een vloek dreigt uit te springen en dan uitroept: “Voor den donder! Hoe zit het nu, aan wie de schuld?” De moeders vragen en smeken genoeg, vele doctoren schrijven voor: de apothekers geven alleen……. bij hoge uitzondering, en dan heel weinig, want er is niet aanwezig. Brief aan de Hoofdinspecteur V.G. C.Banning : Te kort aan Levertraan

23 Geneeskundige Hoofdinspectie der Volksgezondheid Problemen met het onderkennen van toenemende te kort aan levertraan. Signalering van toename van rachitis vanaf Initiatieven van Kruisverenigingen en GG&GD om zelf vitamine D te gaan verstrekken. Advies t.a.v. het vitamine D beleid wordt ingewonnen bij: 1 e. Prof.Julius ( Utrecht); Prof.Jansen ( A’dam) en Prof.ten Bokkel Huinink (W.K.Z.Utrecht) 2 e. Commissie voor de voorziening van Vit.D ( Raad van advies N.I.P.G. (voorzitter Prof.Gorter) waarvoor Jonxis niet wordt uitgenodigd.

24 Besluiten: Vitamine D zal landelijk beschikbaar worden gesteld.(1941) Opdracht wordt verleend aan Philips- van Houten Distributie op basis van gegevens van bevolkings- register. Afleveringsvorm: zakje met 4 tabletten à 5000 I.E Vit.D, maandelijks toe te zenden. Uitgifte door het consultatiebureau, later ook door het distributiebureau. Geneeskundige Hoofdinspectie der Volksgezondheid

25 waarschuwingen voor bereikbaarheid van de doelgroep. signalen die wijzen op distributie problemen. signalen die wijzen op gebrekkige inname van de tabletten.

26 1942 – 1943: Groeiende stroom brieven vanuit de consultatiebureau’s en distributie kantoren om geen nieuwe badge vit.D. toe te zenden omdat men nog genoeg tabletten heeft. Conclusie: - Het distributiesysteem bereikt de doelgroep on- voldoende. - Tabletten worden onvoldoende ingenomen. - Het protocol Jonxis / Feisser is niet alleen effectief gebleken maar ook zonder bijwerkingen

27 Prof.Dr.J.H.P.Jonxis, hoogleraar Kindergeneeskunde R.U.G.

28 Met dank aan:  Nationaal Archief  Koninklijke Bibliotheek  Gemeente Archief Rotterdam  Groninger Archieven  Archiefcommissie NVK  Mevr. W.Jonxis- Reinking  Familie Reerink  Prof.Dr.M.van Lieburg  Prof.Dr.H.K.A.Visser  Archiefdienst Solvay Pharmaceuticals  G.Ernst & T.de Oliveira Barbosa (studenten MFR)  E.a. “Over Engelse ziekte in Rotterdam gedurende de bezettingsjaren”.

29

30

31 N.T.v.G 86.IV.43: ; 2639 – 2645 RHACHITIS PROFYLAXE: Mej.Dr.A.van Ormondt e.a. “Uit het voorgaande blijkt wel duidelijk dat de practische uitvoering of liever onuitvoerbaarheid van de rhachitisprofylaxis schuld is aan het groote aantal patiënten met rhagitisch grava en die daar, ondanks de snelle röntgenologische en chemische vastgestelde genezing, toch nog maandenlang blijven, alvorens ernstige verkrommingen van de ledematen en van de wervelkolom respectievelijk chirurgisch en met gipsbed zijn behandeld”. Groot voorstander van de stootdosis profylaxe : i.m.!!

32 Onderzoek 20e Eeuw !! Prof.Dr.C.A.Pekelharing: 1905 onderzoek muizen C.Eijkman & G.Grijns : 1901 ontdekking oorzaak beri-beri als een deficiëntie ziekte. ▪ C.Funk : 1911 water oplosbare stof uit rijst die polyneuritis genas. Invoering van het begrip VITAMINE. ( Vita & Amine) F.G.Hopkins (Cambridge): 1912:”Feeding experiments illustrating the importance of accessory factors in normal dietaries.”

33 Van verschillende kanten wordt gewaarschuwd voor een dreigend kort aan Levertraan Er wordt na de winter van een toename van rachitis geconstateerd 1941 : GG&GD en Kruisverenigingen gaan initiatieven ontwikkelen voor het verstrekken van vitamine D. 1941: Te kort aan Levertraan

34 E.H.Reerink, chemicus & A.van Wijk, fysicus Nat.lab Philips. Onderzoek naar effect van U.V.bestraling van ergosterol.(1929) vorming van vitamine D 2 (calciferol) Maximaal effect bij 280 – 290 nanometer. klinisch effect onderzocht door E.Gorter en J.J.Soer. ( kinderkliniek Ac.ZH Leiden): 0,04 mg / d.d. gedurende 2 weken gaf volledige genezing van rachitis.

35 Onderzoek 20e Eeuw !! Vervolg. ▪ Echtpaar Mellanby: 1918 : dieetproeven bij honden ▪ E.V.McCollum & M.Davis (Wisconsin) Osborne & Mendel : In vet oplosbare stof A die zowel xerophtalmie als rachitis kon genezen. ▪ E.V.McCollum e.a.(John Hopkins m.s.): 1922: dierproeven: vaststelling van een anti-rachitische stof in levertraan: stof D. ▪ J.C.Drummond: 1920 nomenclatuur Vitamin A / B / C/ D. ▪ A.Szent-Gyorgyi: 1928 Isolering van Vitamin C.


Download ppt "“Over Engelse ziekte in Rotterdam gedurende de bezettingsjaren”."

Verwante presentaties


Ads door Google