De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Dia 1 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten SBN - cursus Ondernemen in de Toekomst VIKINGEN, GROENLAND en GEWOONTEN.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Dia 1 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten SBN - cursus Ondernemen in de Toekomst VIKINGEN, GROENLAND en GEWOONTEN."— Transcript van de presentatie:

1 dia 1 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten SBN - cursus Ondernemen in de Toekomst VIKINGEN, GROENLAND en GEWOONTEN

2 dia 2 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten eemd-soort-tweestrijd-op-groenland/

3 dia 3 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Twee melkveebedrijven Huls en Gardar Duizenden kilometers van elkaar Beide de grootste en meest welvarende van de regio Moderne, grote stallen Beide koeien buiten in de zomer Beide produceren eigen ruwvoer Beide kunnen het land irrigeren

4 dia 4 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Twee melkveebedrijven (2) Beide lange winter en korte zomer Gevoelig voor droogte (Huls) of koude (Gardar) Beide vrij ver van afzetgebieden Grootste verschil:

5 dia 5 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Twee melkveebedrijven (3) 1 van beide is al ruim 500 jaar een ruïne en de streek waar het bedrijf lag is ook sinds 500 jaar verlaten Hoe kan het dat een modern, vooruitstrevend, welvarend bedrijf ten onder gegaan is? Wat is daar gebeurd? Het verhaal van de Vikingen op Groenland

6 dia 6 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen hadden goede, snelle boten

7 dia 7 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen waren avonturiers Snelle boten, harde mannen, makkelijk te grijpen buit Dit was de manier om je imago op te poetsen in Vikingland: zomers een paar steden en kloosters beroven Waren het echt zulke rovers? Waar leefden ze van? Hoe was hun samenleving georganiseerd?

8 dia 8 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen waren …. Eigenlijk waren ze in hun hart veehouders Hun leven draaide om het houden van rundvee

9 dia 9 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen waren avonturiers (2) Maar ja, als jonge viking wil je wel eens wat en je gaat erop uit met de boot Kultuur van macht en recht van de sterkste: dus kom je iets tegen wat je past, dan neem je het gewoon mee Zo ontstaat het beeld van de Viking dat we nu kennen

10 dia 10 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Ze trokken graag naar nieuw land Langzaam aan werden steeds meer gebieden door hen gekoloniseerd: Normandië, delen van Engeland, Orkney eilanden, Faroër eilanden, IJsland, Groenland en Vinland: (ook wel bekend als Noord Amerika) Een deel van deze gebieden is ook weer verlaten: Vinland na 10 jaar en Groenland na bijna 500 jaar

11 dia 11 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

12 dia 12 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen als kolonisten Overal werden kolonies gesticht die leken op de thuisbasis: Noorwegen (en omstreken) Vee werd meegenomen evenals de kennis om ijzer te maken en zuivel te kunnen bewaren voor de lange winterperiode Harde mensen, die konden wel iets hebben

13 dia 13 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen op Groenland Groenland is gedurende 500 jaar in twee kolonies bewoond geweest door de Noormannen, de Vikingen. Ontdekt rond 900 en 978, enkel de oostkust met veel ijs en onbewoonbaar In 983 ontdekte Erik de Rode dat de westkant meer perspectief had in een aantal fjorden

14 dia 14 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Vikingen op Groenland (2) Erik de Rode heeft Groenland gekoloniseerd Totdat ergens in de 15e eeuw de Vikingen op Groenland weer verdwenen Het was niet gelukt om daar te overleven

15 dia 15 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Inuït Maar hoe zit het dan met de Inuït (eskimo’s)? Die leefden op het zelfde eiland Zelfs nog veel noordelijker Ze hebben elkaar ontmoet, daar is bewijs van Waarom kan een Eskimo er wel overleven en een echte stoere Viking niet?

16 dia 16 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

17 dia 17 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten We gaan het gewoon herbeleven Wat kunnen we beter doen dan in de huid kruipen van een nazaat van Erik de Rode? Hoe leefden ze, welke keuzes maakten ze? Tot we weten waarom die Vikingen niet konden wat de Inuït wel konden / kunnen.

18 dia 18 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Kaart Groenland

19 dia 19 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Erik de Rode Echte Viking: een heethoofd met losse handjes We praten hier over het jaar 980 Ruzie gemaakt in thuisland Noorwegen Verloor en moest het land verlaten, hij was blijkbaar een slecht verliezer Komt op IJsland terecht

20 dia 20 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Erik de Rode (2) Erik had wel zichzelf meegenomen, dus binnen no-time had hij weer ruzie en een paar man doodgemept. Gevolg: voor drie jaar van IJsland verbannen Hij had net gehoord van nieuw land in het Westen en stapt in de boot

21 dia 21 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Ze vinden land en gaan aan wal

22 dia 22 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Westkust Groenland Diepe fjorden Beschut van de koude poolwinden Beschut voor het zee-ijs Grote grasvlakten Warme periode, het klimaat was er toen zo ongeveer als nu niet bepaald een Costa del Sol, maar voor een Viking prima om te leven

23 dia 23 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

24 dia 24 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

25 dia 25 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Hoe zag het leven eruit? We gaan eens een paar onderdelen langs –Klimaat en omstandigheden –Sociale verbanden –Gebouwen en gereedschappen –Voedsel –Cultuur –Geloof –Handel

26 dia 26 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Klimaat en omstandigheden Koud, wisselvallig, winderig en mistig Tussen 800 en 1300 betrekkelijk zacht Korte zomers, lange winters Overwinteren is dan de kunst: hoe kom je sterk de winter weer uit is de vraag Grasland en lage bomen op beschutte plaatsen

27 dia 27 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Sociale verbanden Sterk hiërarchisch: een sterke leider is de baas Slaven, vrije mannen, hoofdmannen Macht van de sterkste De leider beslist Dus korte termijn belang van de leider is sterk van invloed op besluitvorming

28 dia 28 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Bouwen en gereedschappen Stenen muren, houten delen voor de dakconstructie en plaggen daken Lekker dik, dat isoleert goed (tot soms 1.5 meter dik!) Veel veen afgeplagd voor bouwwerken

29 dia 29 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Nederzettingen bouwen Reconstructie van huizen op New Foundland

30 dia 30 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Voedsel Veehouderij en jacht Voorkeur –koeien en varkens dan schapen en geiten dan, eenden en ganzen Niet haalbaar op Groenland: aanpassen! Varkens eruit, minder koeien, eenden en ganzen overleefden niet Melkproducten: kaas boter en skyr Zeehonden

31 dia 31 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Voedsel 2 Uit analyse blijkt dat aandeel voedsel uit zee van 20% in begin steeg naar 80% aan het eind Maar: geen vis! Dat is vreemd! In Noorwegen en op IJsland wel, niet op Groenland!

32 dia 32 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Voedsel 3 Jared Diamond verklaart dit door een lokale cultuur: wellicht is Erik de Rode ziek geworden van een bedorven vis en is men toen gestopt vis te eten??? Blijft gissen Des te welvarender des te meer rundvlees

33 dia 33 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Voedsel 4 Lange winter, veel voer nodig Hoeveel vee kun je houden met het voer dat je hebt? Hoe lang wordt de winter? Overig vee slachten Evt zeewier bijvoeren (gedwongen!)

34 dia 34 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Voedsel 5 Het houden van vee op Groenland was mogelijk, maar ook erg kwetsbaar

35 dia 35 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Cultuur Gemeenschappelijk leven (je kon niet anders, je had elkaar nodig) Gewelddadig Hiërarchisch: kleine boerderijen konden niet overleven zonder de steun van de grote centrale boerderij Conservatief: geen verandering eurocentrisch

36 dia 36 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Conservatief / eurocentrisch Had ook een goede reden: het milieu was te kwetsbaar om te experimenteren met ‘nieuwigheden’ Men wilde ‘europeaan’ zijn en blijven Alle gebruiken die in Europa opkwamen werden ook in Groenland overgenomen

37 dia 37 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Geloof Gestart met germaanse goden Thuislanden bekeerden zich tot Christendom Koloniën gingen ‘gedwongen’ mee Grote kerken, veel energie aan besteed Groot deel van kostbare goederen (hout!) hieraan besteed Kerk had veel gezag

38 dia 38 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Hvalsey church

39 dia 39 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Handel Bootreis van een week naar Noorwegen (minimaal!) Groot risico Enkel waardevolle goederen –IJzer –Goed hout voor bouw en meubels –Teer als smeermiddel en houtconservering –Kerkbenodigdheden

40 dia 40 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Handel 2 Export van ivoor (walrustanden) Walrushuid (konden sterke touwen van gemaakt worden) IJsberen (levend of gevild) Tanden van de Narwal Giervalken

41 dia 41 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Hoe kom je aan export goederen? In Noord Groenland gaan jagen Erg riskant (ijsbeertje vangen …) Mankracht voor nodig juist als het druk is in de zomer! Dat legde dus veel druk op de samenleving Wat ‘kocht’ je ervoor? –Het in stand kunnen houden van een Europese levenstijl

42 dia 42 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Ok, maar waarom ging het dan mis? Negatief effect op leefmilieu: hout werd snel gekapt en gebruikt, ook veen als brandstof overmatig gebruikt Grote behoefte aan een schaarse bron: hout –Bouw, ijzerbereiding, skyr bereiding Groot gebrek aan ijzer hierdoor Hierdoor slechter gereedschap en wapens

43 dia 43 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Maar ook: Het werd kouder (kleine ijstijd) Slechtere groeiseizoenen, lagere oogst Minder vee na de winter etc etc Het systeem van melkvee dat hun voedsel produceerde raakte uitgeput en er was geen vervanging Minder handel met europa (wegvallen van de vraag naar ivoor) Verzwakking van de bevolking

44 dia 44 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Inuït In de laatste periode van de Vikingen werden de Inuït juist sterker Betere jagers, betere boten, beter bestand tegen de winter, betere energiebron (walvistraan bijvoorbeeld), beter aangepast aan omstandigheden

45 dia 45 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Waarom niet samenwerken met en leren van de Inuït? Even terug naar cultuur: Gewelddadig: dat helpt niet om vrienden te worden Conservatief: geen verandering, helpt niet om nieuwsgierig te zijn naar andere mogelijkheden Eurocentrisch: wij zijn beter!

46 dia 46 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Kortom Met die ‘wilden’ gaan we niet handelen en we gaan zeker niet van ze leren

47 dia 47 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

48 dia 48 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

49 dia 49 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

50 dia 50 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

51 dia 51 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten

52 dia 52 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Ruines van boerderij

53 dia 53 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten Reconstructie Newfoundland


Download ppt "Dia 1 Ondernemen in de Toekomst Les 1 Vikingen, Groenland en Gewoonten SBN - cursus Ondernemen in de Toekomst VIKINGEN, GROENLAND en GEWOONTEN."

Verwante presentaties


Ads door Google