De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Psyfar vs event 2016. www.psyfarvs.nl 24 mei 2016.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Psyfar vs event 2016. www.psyfarvs.nl 24 mei 2016."— Transcript van de presentatie:

1 Psyfar vs event 2016

2 24 mei 2016

3 Antidepressiva tijdens de zwangerschap en lactatie Dr. Arne Risselada Ziekenhuisapotheker-epidemioloog-klinisch farmacoloog Wilhelmina Ziekenhuis Assen

4 Leerdoelen Na het volgen van deze presentatie: Weet u welke factoren relevant zijn voor het ontstaan van aangeboren afwijkingen. Weet u hoe de farmacokinetiek verandert tijdens de zwangerschap Weet u met welke risico’s voor het kind het gebruik van antidepressiva tijdens de zwangerschap en lactatie gepaard gaat, op korte en lange termijn. Weet u wat een relatieve kinddosis is Kent u praktische tips om blootstelling van de zuigeling te beperken.

5 Inhoud Zwangerschap Risico op aangeboren afwijkingen Farmacokinetiek tijdens de zwangerschap Antidepressiva tijdens de zwangerschap Lactatieperiode Inleiding Antidepressiva tijdens de lactatie

6 Antidepressiva tijdens de zwangerschap

7  Complex onderzoek  Dierexperimenteel  Effect geneesmiddel t.o.v. ‘natuurlijk beloop’  Natuurlijk beloop  2-5 % kans op aangeboren afwijkingen -Inclusief late effecten; tot 8% -2 – 3 % vanwege toxische blootstelling -Bij tenminste 65% geen idee over de oorzaak  10-20% kans op spontane abortus Risico op aangeboren afwijkingen

8  Erfelijke aanleg  Tijdstip van blootstelling Relevante factoren voor kans op aangeboren afwijkingen

9  Dosis geneesmiddel  Gebruiksduur  Chemische eigenschappen geneesmiddel  Bepalen passage naar placenta -vetoplosbaar, klein, ongeladen, niet eiwitgebonden  Cave indirecte effecten Relevante factoren voor kans op aangeboren afwijkingen

10  Absorptieverschillen  Niet relevant, tenzij ernstig braken  Distributie  Toename circulerend volume moeder  Toename activiteit P-glycoproteine  Daling albumineconcentratie in m.n. 3 e trim, tot 70-80% -[Valproinezuur] -50% in 3 e trim, [Valproinezuur] vrij – 29% Farmacokinetiek tijdens de zwangerschap

11  Klaring (metabolisme/uitscheiding) moeder  Nierfunctie ↑  Toename GFR met ca. 50%  Afbraak in de lever Enzym/transporterVerandering in activiteit tijdens zwangerschap. CYP1A2↓ (-65-70%) CYP3A4↑ CYP2C9↑ CYP2C19↓ (-50%) CYP2D6↑ ( %) UGT1A4↑ ( %) P-glycoproteine↑ Farmacokinetiek tijdens de zwangerschap

12  Zweeds/Australisch/Amerikaans  Categorieën A, B (B1-B3), C, D (X)  Europees besluit  Beschrijving i.p.v. code.  NL: RIVM leidend; Teratologie Informatie Centrum Classificatie geneesmiddelen

13 Classificatie geneesmiddelen bij zwangerschap CategorieToelichting Ruime ervaring; kan gebruikt wordenGeneesmiddelen zonder verhoogde prevalentie van aangeboren afwijkingen danwel andere directe of indirecte nadelige effecten op embryo, foetus of pasgeborene. Geneesmiddel kan gebruikt worden. Farmacologisch effect; controle bij gebruikGeneesmiddelen met farmacologische effecten op embryo, foetus of pasgeborene. Gebruik van geneesmiddel afwegen; bij gebruik controleren op nadelige effecten. Farmacologisch effect; (tijdelijk) niet gebruiken Geneesmiddelen met farmacologische effecten op embryo, foetus of pasgeborene. Geneesmiddel tijdens risicovolle periode niet gebruiken; een ander geneesmiddel kiezen. Beschrijving vanuit RIVM (1/2)

14 Classificatie geneesmiddelen bij zwangerschap CategorieToelichting Teratogeen effect; controle bij gebruikGeneesmiddelen met verhoogde prevalentie van aangeboren afwijkingen of andere blijvende schade. Farmacologisch effect op embryo, foetus of pasgeborene is daarnaast ook mogelijk. Gebruik van geneesmiddel afwegen; bij gebruik controleren op nadelige effecten. Teratogeen effect; (tijdelijk) niet gebruiken.Geneesmiddelen met verhoogde prevalentie van aangeboren afwijkingen of andere blijvende schade. Farmacologisch effect op embryo, foetus of pasgeborene is daarnaast ook mogelijk. Geneesmiddel (tijdelijk) niet gebruiken, i.i.g. tijdens risicovolle periode; ander geneesmiddel kiezen. Onvoldoende ervaring; risico onbekendOnvoldoende gegevens om risico vast te stellen. Gebruik van geneesmiddel afwegen; bij voorkeur kiezen voor een geneesmiddel waarvan meer bekend is over de risico’s Beschrijving vanuit RIVM (2/2)

15  Niet behandelen is ook schadelijk/schadelijker  Vroeggeboorte, laag geboortegewicht  Grotere amygdala bij het kind  Stoppen/switchen tijdens zwangerschap  Niet doen i.v.m. risico op terugkeer depressie/angststoornis  Switchen voor conceptie Antidepressiva algemeen

16  Onthoudingsverschijnselen Prikkelbaarheid Hypertonie Tremoren Onregelmatige ademhaling Slecht drinken Hard huilen  Urineretentie en obstipatie Antidepressiva algemeen

17  Complicaties (kind) PPHN OR (ca. 0,3-1%) VroeggeboorteOR 1.9 (ca. 10%) Lager gewicht (<2500 g)OR 2.0 (ca. 7%) ConvulsiesOR 3.6 (ca 0.7%) Onttrekkingsverschijnselen -M.n. paroxetine (20-30%) -Borstvoeding kan helpen Bloedingen  Lange termijn effecten; ADHD of autisme? Antidepressiva: SSRI’s

18 Lange termijn effecten SSRI’s

19  Veilig?  Complicaties Aangeboren hartafwijkingen? Spontane abortus? Onttrekkingsverschijnselen  Lange termijn effecten; ADHD of autisme? Antidepressiva TCA’s

20  Zeer beperkte gegevens  Teratogeen?  Alternatief? Antidepressiva: MAO-remmers

21  Weinig informatie  Venlafaxine, duloxetine, bupropion, mirtazapine  Complicaties Onttrekkingsverschijnselen  Lange termijn effecten? Antidepressiva: Overige

22 Chem.groepFarmacologisch effect, controle bij gebruik. Onvoldoende ervaring, risico onbekend. Opmerkingen TCA’sAmitriptyline*, clomipramine*, imipramine*, nortriptyline* Dosulepine, doxepine, maprotilinespiegelcontrole SSRI’sCitalopram*, escitalopram, fluoxetine*, fluvoxamine, paroxetine, sertraline* Cita; >11000 zw Fluox; >9500 zw Parox; >10000 zw Sertr;>8500 zw Overige antidepressiva Agomelatine, bupropion, duloxetine, fenelzine, mianserine, mirtazapine, moclobemide, reboxetine, sint- janskruid, tranylcypromine, trazodon, venlafaxine * keuzemiddel Antidepressiva: Specifiek

23 Dame, 30 jaar, depressief. Kreeg blauwe plekken op citalopram, en bovendien bleef ze depressief. Op venlafaxine vervolgens ook bloeduitstortingen. Nu gaat het goed met bupropion; na 4 jaar ernstige depressie eindelijk licht! Maar... als er nu een zwangerschapswens is, wat kunnen we dan nog? Casus

24 Antidepressiva tijdens de lactatie

25 Inleiding  Waarom überhaupt borstvoeding?  Voordeel kind: Lager risico op; LWI, maagdarminfecties, middenoorontsteking, overgewicht, DMII,HT,atopische dermatitis, betere neurologische, visuele en cognitieve ontwikkeling.  Voordeel moeder: lager risico op RA, snellere gewichtsafname, hechting met kind. Borstvoeding

26  Nagenoeg alle psychofarmaca  Passage afhankelijk van:  Farmacokinetiek moeder - toedienvorm, dosering, biol.beschikbaarheid, t1/2  Chemische eigenschappen geneesmiddel -Vetoplosbaar, klein, niet eiwitgebonden  M.n. passieve diffusie Distributie naar moedermelk

27 Dosis (D m ) MelkPlasma zuigeling Dosis (D z ) Tijd M/P concentratie Plasma moeder M/P = melk/plasma ratio Dz = geschatte dosis zuigeling Concentratie m x Volume melk RKD = relatieve kind dosering = Dz (mg/kg/dag ) / Dm (mg/kg/dag) *100% Distributie naar moedermelk

28 Classificatie geneesmiddelen tijdens lactatie CategorieBetekenis (afhandeling) HandhavenBorstvoeding en geneesmiddelgebruik veilig te combineren. BeperkenBorstvoeding en/of geneesmiddelgebruik beperken. Indien mogelijk dosering/frequentie geneesmiddel laag houden, anders borstvoeding tijdelijk stoppen. AfwegenGeneesmiddelgebruik bij borstvoeding tegen mogelijke gezondheidsrisico’s voor kind afwegen. Bij voorkeur veiliger geneesmiddel kiezen, anders borstvoeding (tijdelijk) beperken of stoppen. StoppenBorstvoeding en geneesmiddelgebruik niet veilig te combineren. Bij voorkeur veiliger geneesmiddel kiezen, anders borstvoeding (tijdelijk) stoppen. Adviezen vanuit het RIVM

29  Kies een geneesmiddel dat niet of weinig wordt uitgescheiden in de moedermelk  Hoge eiwitbinding, wateroplosbaar, groot, korte t1/2  Kies een geneesmiddel dat ook mag worden voorgeschreven aan kleine kinderen  haloperidol, lorazepam (diazepam).  Borstvoeding vlak voor volgende dosis  Piekconcentraties meestal 2-4 uur na inname  Geneesmiddel vlak voor periode langste slaap v.d. baby innemen  Nachtvoeding evt. vervangen door afgekolfde melk of flesvoeding Praktische tips (1/2)

30  Meng de borstvoeding met kunstmelk  Borstvoeding tijdelijk onderbreken  M.n. bij 1-malig of kortdurend gebruik  Wachttijd algemeen: 1-2 x t1/2  Wachttijd sterk werkzaam/toxisch: 4-5x t1/2 Praktische tips (2/2)

31  Postpartum depressie bij 10-15%  RKD meestal < 10%  Lange termijn effecten niet bekend Antidepressiva algemeen

32 Chem. groep HandhavenAfwegenStoppenOpmerkingen TCA’sAmitriptyline*, clomipramine*, dosulepine, imipramine*, nortriptyline* Doxepine, maprotilineLage RKD SSRI’sfluvoxamine, paroxetine*, sertraline* Citalopram (RKD 5%), escitalopram, fluoxetine (RKD >10%) RKD < 3% bij keuzemiddelen C max sert 7-8 u C max parox 4-6 u OverigeMirtazapine (RKD 2%), venlafaxine (RKD 6,5%) Agomelatine, bupropion, duloxetine, fenelzine, mianserine,, moclobemide, reboxetine, sint-janskruid, tranylcypromine, trazodon, C max venla 2-4 u * keuzemiddel Antidepressiva; Specifiek

33 Vrouw met PTSS had eerder Fluoxetine 20 mg, 1dd1 Nu bevallen en gaat achteruit. Aantal maanden geen medicatie gehad en geeft nog borstvoeding. Kan de oude medicatie zonder gevaren weer herstart worden? Casus

34 Kernpunten Kernpunten van deze dag: feitelijke risico op teratogeniteit is moeilijk in te schatten en afhankelijk van het moment en de mate van blootstelling. niet behandelen is schadelijker voor moeder en kind dan de risico’s van het geneesmiddel. onthoudingsverschijnselen komen voor lange termijn effecten zijn niet goed bekend; mogelijk relatie met autisme en/of ADHD relatieve kind dosis is een belangrijke parameter blootstelling van het kind is met een aantal praktische veranderingen te beperken of zelfs te voorkomen

35 Pop-poli

36 Leesadvies Leesadviezen: Drugs in Pregnancy and lactation (Briggs). Richtlijn SSRI-gebruik in de zwangerschap en tijdens de lactatie. NVOG, NVK, NVVP Geneesmiddelen, zwangerschap en borstvoeding. RIVM Teratologie informatie centrum RIVM (via Psychofarmaca tijdens zwangerschap en lactatie. LUMC/Rivierduinen. Risselada A. Veranderingen van farmacokinetiek van psychofarmaca tijdens de zwangerschap. Psyfar. Sept. 2015


Download ppt "Psyfar vs event 2016. www.psyfarvs.nl 24 mei 2016."

Verwante presentaties


Ads door Google