De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Humanisme in tijden van radicale religie Socrateslezing door Paul Cliteur Humanistisch Verbond Zondag 3 april 15.00 – 18.00 uur Rode Hoed Amsterdam 1.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Humanisme in tijden van radicale religie Socrateslezing door Paul Cliteur Humanistisch Verbond Zondag 3 april 15.00 – 18.00 uur Rode Hoed Amsterdam 1."— Transcript van de presentatie:

1 Humanisme in tijden van radicale religie Socrateslezing door Paul Cliteur Humanistisch Verbond Zondag 3 april – uur Rode Hoed Amsterdam 1

2 De dood van Socrates 2

3 Drie vragen 1.Wat is “radicale religie”? 2.Wat is “humanisme”? 3.Wat heeft Socrates (of Spinoza) hiermee te maken? 3

4 Over deze vragen “a nugget of pure truth” “The first duty of a lecturer” … “to hand you after an hour’s discourse a nugget of pure truth to wrap up between the pages of your notebooks and keep on the mantelpiece for ever” (Virginia Woolf, A Room of One’s Own, 1928, p. 5). 4

5 Mijn schoorsteenmantelwaarheid “Ideas have consequences” Mensen handelen op basis van wat ze geloven Wat mensen denken stuurt hun handelen Strijd over ideeën is daarom onderdeel van het bedwingen van de “veiligheidcrisis” 5

6 Radicale religie en de “aanslagen” De aanslagen in Brussel, in Parijs, in Londen, in Pakistan Interpretaties tuimelen over elkaar heen 6

7 Interpretaties Is het religie? Ideologie? Cultuur? Sociale vervreemding? Slechte huisvesting? Een jeugdprobleem? Verwarring over identiteit? 7

8 Cartesiaans beginnen Als we aan alles twijfelen, waaraan kunnen we dan niet twijfelen? Dat we denken Vandaar verder naar: ik besta, et cetera 8

9 Het zijn “aanslagen” Wat is een “aanslag”? Geen natuurramp Wijst op menselijke planning 9

10 Planning in de zin van voorbereiding Men koopt explosieven Een bomgordel Men verdiept zich in de situatie waar men de aanslag wil plegen 10

11 Planning in ideologische zin Plegers verrichten hun aanslagen op grond van ideeën, plannen, hoop, verwachtingen, doelen Zij willen iets met hun aanslag Bepaalde ideeën motiveren hen voor die aanslag 11

12 Kibbelen om een woord: religie Zijn die ideeën religieuze ideeën? Laten we ons eerst bevrijden van niet- noodzakelijke twisten “religie” in geding is 12

13 Parallellen Is een oproep tot de kruistocht religie of politiek? Is het Vaticaanse standpunt over condoomgebruik religie of politiek? 13

14 Radicale ideologie in plaats van religie Je mag ook zeggen: “Humanisme in tijden van radicale ideologie” Of: “Humanisme in tijden van radicaal denken” Maar denken, ideeën spelen een rol 14

15 Kan je ook zeggen … Het denken De ideologie De religie De religieuze ideologie De ideologische religie … het speelt allemaal geen enkele rol ? 15

16 Gevaarlijke gekken Het zijn gevaarlijke gekken, Die hebt je altijd Zal je altijd houden 16

17 “De menselijke natuur is slecht” De mens is slecht Het kwaad zit in de wereld ingebakken Dit gebeurt nu eenmaal 17

18 Nadelen van ontkennen van planning: Hitler als “gek” “Kijk, die Hitler was gewoon een gevaarlijke gek. Al die boeken over nationaalsocialisme, gewoon zinloos. Al dat gepraat over wat nazisme is, hoe het werkt, waarom mensen dat aantrekkelijk vinden. Allemaal vergeefse moeite. Laten we gewoon leren leven met het feit dat we in deze geweld gevaarlijke gekken hebben”. 18

19 Nadelen van ontkenning planning: Stalin als “gek” “Al dat gepraat en geschrijf over Stalin en het communisme. Zinloos! De menselijke natuur is gewoon slecht. Dat heeft niets met een ideologie of een overtuiging te maken. Stalin was gewoon een slecht mens. Punt”. 19

20 Antwoord Onder de erkenning dat er iets “geks” zit in Hitler en Stalin, Onder de erkenning dat de menselijke natuur slecht is … … kan het interessant zijn te bestuderen welke ideeënsystemen, ideologieën, opvattingen… 1.De mens iets meer weerbaar maken tegen het bovenstaande 2.Of die hem uitleveren aan zijn slechtheid 20

21 Gevaren van de “gevaarlijke gekken-theorie” Het heeft geen zin om liberaal, socialist, christen, joods, humanist of wat dan ook te zijn … ideeën hebben toch geen enkele invloed op gedrag Geen invloed ten goede Geen invloed ten kwade 21

22 De planning zit in twee dingen 1.Aanslagplegers willen iets bereiken: verspreiding van terreur, angst, tweespalt 2.Aanslagplegers worden gemotiveerd door iets (hun denken, hun ideologie) 22

23 Verspreiden van terreur Terreur, afschrikking, wil (i) de staat of (ii) de bevolking dwingen tot iets (met geweld) In de Nederlandse wetgeving: art. 83a Sr. 23

24 24 Onder terroristisch oogmerk wordt verstaan het oogmerk om de bevolking of een deel der bevolking van een land ernstige vrees aan te jagen, dan wel een overheid of internationale organisatie wederrechtelijk te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, dan wel de fundamentele politieke, constitutionele of sociale structuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te vernietigen. Artikel 83a Wetboek van Strafrecht

25 Legitiem vrees aanjagen Er is één organisatie die de bevolking legitiem vrees mag aanjagen: de staat Wordt die taak door een andere organisatie overgenomen, dan anarchie (géén staat; staatsfalen) Dit heet: terrorisme Hedendaags terrorisme: staatsfalen 25

26 Staatsfalen Brussel 2016 Parijs 2015 (twee keer) Londen (metro) 2005 Denemarken (cartoons) 2005 Nederland (Van Gogh)

27 Terrorisme, twee soorten 1.Gericht op gehele bevolking 2.Gericht op speciale doelwitten 27

28 Parijs 2015 November 2015: gericht op gehele Parijse bevolking Januari 2015: gericht op een speciaal doelwit, de redactie van Charlie Hebdo 28

29 Speciale doelwitten Salman Rushdie Kurt Westergaard Ayaan Hirsi Ali Theo van Gogh † (2004) Stéphane Charbonnier † (2015) Geert Wilders Molly Norris 29

30 Hoe weten we wat de doelwitten zijn? 1.Dat zeggen terroristen zelf (in hun publicaties, Inspire) 2.Men weet dat op basis van een analyse van hun wereldbeschouwing 3.Men weet dat op basis van dreigementen, fatwas, interviews door terroristen 30

31 Waarom déze speciale doelwitten? Om een punt te maken over: Vrijheid van godsdienst Vrijheid van expressie Apostasie Godslastering Ketterij 31

32 Het verschil tussen de Godfather en Al-Baghdadi De maffia is een organisatie gericht op geldelijk gewin IS of Al-Qaida is een ideële organisatie Al Qaida verschilt in die zin niet van het Humanistisch Verbond dat het zich richt op de verbreiding van bepaalde ideeën 32

33 Opties in de ideeënstrijd IS of ISIL of ISIS 1.De staat erkent één ware godsdienst 2.De staat verwerpt vrijheid van expressie 3.Je mag niet van geloof veranderen (apostasie) 4.Je mag niet de ene ware godsdienst belasteren 5.Je mag geen homoseksueel zijn Humanistisch Verbond of Verenigde Naties 1.De staat erkent niet één officiële godsdienst 2.De staat waarborgt vrijheid van expressie 3.Je mag zelf je geloof kiezen 4.Je mag elke godsdienst of ideologie belasteren 5.Je mag zelf kiezen welke partner je wil 33

34 Ideeënstrijd en wij/zij-denken Terroristen zullen alleen worden overwonnen, wanneer hun ideologie aantrekkingskracht verliest Dat vooronderstelt ideeënstrijd En dat betekent er is een “wij” (met juiste ideeën) en een “zij” (met onjuiste ideeën) 34

35 De strijd voor vrijheid van expressie Rushdie, Westergaard, Charbonnier etc. zijn de hedendaagse equivalenten van Socrates en Spinoza Rushdie is getroffen door een “banvloek” van de islamistisch-terroristische gemeenschap Nota bene: vergelijking betekent niet dat Rushdie, Westergaard of Charbonnier zulke grote filosofen waren als Socrates en Spinoza 35

36 Gering succes bij terrorismebestrijding Afgelopen 15 jaar: de verloren jaren Waarom zijn staten zo weinig succesvol bij de terrorismebestrijding? Antwoord: omdat men de verkeerde diagnose stelt 36

37 Verkeerde diagnoses Terroristen zijn onbemiddeld Terroristen wonen in de verkeerde buurten Terroristen zijn kansarm Terroristen zitten in een identiteitsconflict Terroristen kunnen soms heel snel radicaliseren Terroristen komen ook soms uit criminele netwerken 37

38 Focus op niet-religieuze, niet- ideologische oorzaken … … zet zich door 38

39 Meest fatale verwarring over “oorzaken” Zijn niet Rushdie, Rudi Carrell, Ayaan Hirsi Ali, Theo van Gogh, Kurt Westergaard en Stéphane Charbonnier de OORZAKEN van terroristisch geweld? Of is dat de ideologie van de aanslagplegers? 39

40 Wat is de “oorzaak” van de moord op de familie Steenwijk? Wat is de “oorzaak” van het verbranden van het huis van de familie Steenwijk? Zijn dat de nazi’s? Of heeft het verzet schuld, omdat het verzet, door de aanslag, het nazi- geweld “uitlokten? 40

41 Oorzaken van afbranden huis familie Steenwijk 1.Het verzet heeft Fake Ploeg vermoord 2.De nazi’s hebben de brand aangestoken 3.De familie Korteweg had het lijk verplaatst 4.Peter was naar buiten gelopen en pakte het pistool van Ploeg op 41

42 Afgelopen 15 jaar: verklaring 1 was dominant: Rushdie had het boek geschreven Van Gogh had de film gemaakt Hirsi Ali had “gepolariseerd” (DWDD, B. Ficq)B. Ficq Westergaard had de cartoon gemaakt Charbonnier had de cartoons geherpubliceerd 42

43 Socrates en Spinoza Maar dan had Socrates ook “gepolariseerd”dan En Spinoza En Galileo, Darwin, Lucretius, Fichte, Kant, Hegel, Russell, En Malala, 43

44 Staatsfalen in miskenning van de ideeënstrijd over expressievrijheid 1980 Dood van een Prinses 1987 Rudi Carrell-spot niet op Nederlandse tvRudi Carrell-spot niet op Nederlandse tv 1989 Fatwa over Rushdie 2004 Moord op Van Gogh 2005 Deense cartoons 2015 Deense en Franse cartoonsFranse cartoons 44

45 De ideologie die “terroristen” motiveert Wat is de aard van de ideologie van terroristen? Soms aardse, politieke idealen: een stuk land (IRA, Basken) Soms de ontregeling van de staatsorde: Rote Armee Fraktion Soms “religieuze” ideeën: een kalifaat 45

46 Schoorsteenmantelwaarheden Wat is radicale religie?radicale religie Het is religie die de legitimatie vormt voor de vernietiging van de kernwaarden van Europese samenlevingen Mag je die radicale religie “religieus” noemen? 46

47 Noem het …. Religieuze politiek Politieke religie Radicale religie Cultuur Ideologie Gekaapte religie Geperverteerde religie Religie zoals God het niet bedoeld had 47

48 Ideeën met ideeën bestrijden Met: Secularisme Morele autonomie Humanisme Mensenrechten Democratie Rechtsstaat Die ideeën zijn “beter” Democratie zal weerbaar zijn of weerloos zijnweerbaar Alles van waarde moet weerbaar gemaakt worden 48

49 Vaandeldragers van de goede ideeën: Socrates en Spinoza Laten we hopen dat ze navolging krijgen navolging En dat de staat die navolgers eert, beschermt “Heilige Socrates, bid voor ons”Heilige Socrates 49


Download ppt "Humanisme in tijden van radicale religie Socrateslezing door Paul Cliteur Humanistisch Verbond Zondag 3 april 15.00 – 18.00 uur Rode Hoed Amsterdam 1."

Verwante presentaties


Ads door Google