De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

De presentatie wordt gedownload. Even geduld aub

Urineonderzoek. Urine Wordt doorlopend gevormd van voor de geboorte tot de dood Zorgt voor de uitscheiding van afvalproducten en voor de homeostase van.

Verwante presentaties


Presentatie over: "Urineonderzoek. Urine Wordt doorlopend gevormd van voor de geboorte tot de dood Zorgt voor de uitscheiding van afvalproducten en voor de homeostase van."— Transcript van de presentatie:

1 Urineonderzoek

2 Urine Wordt doorlopend gevormd van voor de geboorte tot de dood Zorgt voor de uitscheiding van afvalproducten en voor de homeostase van lichaamswater en zouten Voornaamste bestanddelen: – Water – Ureum – Natriumchloride (zout)

3 Urine Gemiddelde dagelijkse urineproductie: DiersoortReferentiewaarde Paard3 - 6 l/dag Rund l/dag Schaap en geit0,5 - 1 l/dag Varken2 - 4 l/dag Hond ml/kg lichaamsgewicht per dag Kat ml/kg lichaamsgewicht per dag Mens1 – 1,2 l/dag

4 Nieren Urine wordt geproduceerd in de nieren Elke nier heeft +/- 10⁶ nefronen Het nefron heeft 2 delen: – De glomerulus – De tubulus

5 Glomerulus Glomerulus = verzameling haarvaten Filtratieproces: water samen met kleine molekulen (bijv ureum, zouten, glucose, enz) worden uit het bloed gefilterd. Geen grote eiwitten en bloedcellen!!! Filtraat wordt opgevangen in een “trechter” = Kapsel van Bowman Primaire urine

6 Nefron

7 Tubulus Tubulus = “de steel van de trechter” De tubulus wordt omgeven door haarvaten  grootste deel water en voedingsstoffen (bijv glucose en zouten) worden weer opgenomen in het bloed (specifieke reabsorptie) Afvalstoffen (bijv ureum) + teveel aan zouten en water uitgescheiden via verzameltubuli  ureter  blaas  urethra

8 Nefron

9 Urineonderzoek Doel Diagnostiek: – Urineweginfectie – Blaasstenen / -gruis – Stofwisselingsstoornis – Slechte werking van een bepaald orgaan

10 Verzamelen urinemonster Eigenaar: – Hond: steelpannetje, pollepel, bakje – Kat: weinig strooisel in de bak, aluminiumfolie, opzuigen met spuitje, plastic korrels (katkor) Dierenarts: – Manueel ledigen van de blaas – Katheteriseren – Blaaspunctie (cystocentese)

11 Verzamelen urinemonster Belangrijk : – Urine opvangen in een schoon potje Kunststof wegwerppotjes Reinigen met zeep en naspoelen met water – Gegevens patiënt en eigenaar + datum op etiket vermelden

12 Bewaren urinemonster Voorkeur: vers urinemonster (binnen 30 min) Koelen (0-4°C) gedurende maximaal 12 uur Langer bewaren: conserveringsmiddel toevoegen Langer bewaren dan uur: invriezen  onderzoek urinesediment niet meer mogelijk

13 Verzenden urinemonster Goede verpakking (niet lekken) Ingevuld aanvraagformulier Verzenden mag niet te lang duren Koeling urinemonster

14 Fysisch urineonderzoek Kleur: – Normale kleur: licht- tot donkergeel, maar.... – Afhankelijk van: diersoort en voedingsgewoonten, concentratie van de urine – Afwijkende kleuren: Rood/roodbruin: bloed in urine (hematurie of hemoglobinurie) Geelbruin/geelgroen (+ geelgekleurd schuim): galkleurstoffen in urine (bilirubinurie)

15 Fysisch urineonderzoek HematurieBilirubinurie

16 Fysisch urineonderzoek Helderheid: – Vers geloosde urine is meestal helder, uitzondering paard, konijn – Oorzaken troebeling: Erytrocyten Leukocyten Epitheelcellen Bacteriën Neergeslagen/uitgekristalliseerde zouten Verontreiniging

17 Fysisch urineonderzoek Geur: – Karakteristiek voor de diersoort; sexeverschillen – Afwijkende geuren: Ammoniakgeur: urineweginfectie Rotte eieren: ernstige urineweginfectie Aceton: ernstige vorm van diabetes mellitus

18 Fysisch urineonderzoek Schuimvorming: – Bij schudden altijd wat schuim – Blijft schuim staan, duidt op eiwit in urine – Schuim geelbruin/geelgroen kan duiden op galzouten/leveraandoening

19 Fysisch urineonderzoek Soortelijke massa (s.m.): – Soortelijk gewicht, dichtheid – Het getal dat aangeeft hoeveel gram 1 ml van een vloeistof weegt – Soortelijke massa van water is 1,000  urine heeft altijd een s.m. > 1 (waarom???) – Sterk geconcentreerde urine (veel opgeloste stoffen)  grote s.m. – Maat voor het concentrerend vermogen van de nieren

20 Fysisch urineonderzoek Referentiewaarden soortelijke massa: DiersoortReferentiewaarde Paard1,025 – 1,060 Rund1,025 – 1,045 Schaap1,015 – 1,045 Varken1,010 – 1,030 Hond1,020 – 1,045 Kat1,020 – 1,040

21 Fysisch urineonderzoek Bepaling soortelijke massa: – Densie- of urometer – Zakrefractometer – Teststrips

22 Gebruik refractometer 1.Open het afdekplaatje en pipetteer 2-3 druppels water op het prismaplaatje. 2.Sluit het afdekplaatje voorzichtig zodat de druppels water een dun laagje op het prismaplaatje vormen. 3.Lees door het oculair bij de grenslijn de s.m. op het schaalgedeelte af. Controleer of de meter inderdaad 1,000 aangeeft. 4.Droog de zakrefractometer. 5.Breng 2-3 druppels homogene urine op het prismaplaatje. 6.Sluit het afdekplaatje. 7.Lees de s.m. af en corrigeer zo nodig. 8.Spoel de zakrefractometer af onder de kraan en droog hem met een tissue.

23 Altijd aanvullend onderzoek!!!

24 Chemisch urineonderzoek Definitie: – Het kwalitatief en/of kwantitatief bepalen van allerlei chemische stoffen in urine, die mogelijk een indicatie zijn voor bepaalde ziektebeelden – Kwalitatief: alleen de aanwezigheid van bepaalde stoffen aantonen – Kwantitatief: geeft ook de hoeveelheid van een stof aan

25 Chemisch urineonderzoek Enkelvoudige teststroken: bijv albustix, hemastix Multiteststroken: bijv combur 9-test, multistix 10SG

26 Teststroken Let op de vervaldatum Voorgeschreven afleestijd hanteren Dop op flacon Testuiteinde niet aanraken Teststrook kort in urine dompelen Aflezen bij goed licht Foutpositieve of foutnegatieve uitslagen Bewaren bij kamertemperatuur

27 Zuurgraad (pH) pH-schaal: 0 – 14 – pH = 7  neutraal (water) – pH < 7  zuur (bijv zoutzuur) – pH > 7  alkalisch (bijv ammoniak) De pH van urine is afhankelijk van het dieet: – Plantaardige voeding  alkalische urine – Vlees, eiwitrijke graansoorten  zure urine

28 Zuurgraad (pH) Bacteriële omzetting van ureum  urine wordt alkalisch – Urineweginfectie – “Oude” urine Eiwitbepaling alleen betrouwbaar in neutrale of zure urine  urine herbivoren eerst aanzuren!!!

29 Leukocyten De aanwezigheid van leukocyten duidt op een urineweginfectie Intacte leukocyten zijn waar te nemen in het urinesediment

30 Nitriet Aanwezigheid nitriet is een aanwijzing voor een urineweginfectie Nitriet wordt gevormd door Colibacteriën Colibacteriën zijn belangrijke veroorzakers van blaasontsteking (cystitis) Nitur-test

31 Eiwit Eiwit in de urine = proteïnurie Normaal geen of een spoortje eiwit in urine Oorzaken eiwit in urine: – Beschadiging glomerulus – Bloedingen of ontstekingen in de urinewegen – Koorts / zware inspanning Albym-test, Albustix Alkalische urine eerst aanzuren!!!

32 Bloed Bloed in urine is altijd pathologisch Hematurie: erytrocyten in urine – Macrohematurie: met het blote oog waarneembaar – Microhematurie: alleen microscopisch waarneembaar – Erytrocyten kunnen langs de gehele tractus urogenitalis in de urine komen – Erytrocyten microscopisch waar te nemen in sediment Hemoglobinurie: vrij hemoglobine in de urine tgv kapot gaan (hemolyse) erytrocyten Sangur-test, Hemastix

33 Glucose Oorzaken glucosurie: – Diabetes mellitus – Alimentaire glucosurie (met name humaan) – Renale glucosurie – Stress, angst, opwinding, shock Glucotest, Clinistix, Diaburtest, Diastix (Denk om verwarring door niet goed omgespoelde jampotjes)

34 Ketonen Ketonen (aceton, acetylazijnzuur) worden in de lever gevormd bij afbraak van vetzuren Oorzaken ketonurie: – Diabetes mellitus – Vasten/onvoldoende voedselopname – (Te) hoge energievraag Aceton-geur urine Acetest, Keturtest, Ketostix

35 Urobilinogeen / Bilirubine Normaal geen bilirubine in de urine, behalve bij de hond Oorzaken bilirubinurie: – Obstructie galwegen (alleen bilirubine) – Verhoogde afbraak erytrocyten – Beschadiging levercellen Urobilistix, Ictotest, Bilurtest, Bilugentest Bepalingen direct uitvoeren!!!

36 Microscopisch urineonderzoek Buisje urine centrifugeren Afschenken urine Druppel ‘sediment’ op voorwerpglaasje Onderzoek onder microscoop

37 Microscopisch urineonderzoek Georganiseerd sedimentOngeorganiseerd sediment LeukocytenKristallen ErytrocytenAmorf materiaal EpitheelcellenSlijmdraden GistcellenVerontreiniging Cilinders Micro-organismen Spermacellen

38 Microscopisch urineonderzoek Cellen Erytrocyten - rode bloedcellen Veel kleiner dan leukocyten Wijzen op bloeding in nieren / urinewegen Leukocyten - witte bloedcellen Sterk gegranuleerde, vrij ronde cellen Kunnen duiden op urineweginfectie

39 Microscopisch urineonderzoek Leukocyten

40 Microscopisch urineonderzoek Erytrocyten

41 Microscopisch urineonderzoek Epitheelcellen PlaveiselepitheelOvergangsepitheel

42 Microscopisch urineonderzoek Gistcellen

43 Microscopisch urineonderzoek Cilinders Langwerpige, enigszins doorzichtige structuren in het sediment Wijzen op eiwituitscheiding van de niertrechtertjes, bestaan uit eiwit Ernstige beschadiging van de nieren In zure urine

44 Microscopisch urineonderzoek Cilinders Korrelcilinder Hyaliene cilinder Erytrocytencilinder

45 Microscopisch urineonderzoek Micro-organismen Verse urine is steriel, dus bacteriën altijd afwijkend Maar ….. het potje waar urine in bewaard wordt, is vaak voedingsbodem voor bacteriën Kan met andere ‘producten’ (denk aan leuko’s ed) wijzen op urineweginfectie

46 Microscopisch urineonderzoek Micro-organismen

47 Microscopisch urineonderzoek Spermacellen

48 Microscopisch urineonderzoek Kristallen Vaak in combinatie met erytrocyten Vaak blaasgruis en stenen bij hond en kat

49 Calciumoxalaatkristallen Meestal ‘envelopvorm’; soms afwijkende vormen Zuur reagerende urine

50 Struviet ‘Doodskistvorm’, zeer ongelijk van grootte Komt veel voor bij hond en kat Alleen aanwezig bij alkalisch reagerende urine

51 Urinezuurkristallen Alleen in zuur reagerende urine Geel tot bruinrood in diverse vormen Kunnen aanwijzing zijn voor jicht (ontsteking in gewricht)

52 Microscopisch urineonderzoek Amorf materiaal / Verontreiniging Amorfe zouten In alkalische urine witgeel en vormloos In zure urine baksteenrood en vormloos Geen betekenis Toevallige verontreinigingen Bijv glassplinters, stuifmeel(pollen), talkpoeder, luchtbellen, etc Voorkomen door schoon potje te gebruiken

53 Microscopisch urineonderzoek Amorf materiaal

54 Microscopisch urineonderzoek Verontreiniging HaarVetdruppelsLuchtbellen

55 Microscopisch urineonderzoek In urine van gezonde dieren komen alle typen cellen en kristallen regelmatig voor; echter in zeer kleine aantallen

56 Bacteriologisch urineonderzoek Normale urine is steriel Dipslidetest (uricult), laboratorium Bepaling kiemgetal: aantal bacteriën per ml urine


Download ppt "Urineonderzoek. Urine Wordt doorlopend gevormd van voor de geboorte tot de dood Zorgt voor de uitscheiding van afvalproducten en voor de homeostase van."

Verwante presentaties


Ads door Google